II UKN 521/97

Wyrok z dnia 18 lutego 1998 r.

II UKN 521/97

Nowicjusz zakonny ma prawo do świadczeń z ubezpieczenia społeczne-

go na zasadach przysługujących uczącej się młodzieży (art. 2 ustawy z dnia 17

maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych, Dz.U. Nr 29, poz. 156

ze zm.).

Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Jerzy Kuźniar, Stefania Szymańska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 1998 r. sprawy z wniosku

Krzysztofa R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o

prawo do renty rodzinnej, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu

Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 22

kwietnia 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyro-

kiem z dnia 22 kwietnia 1997 r. oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-

Oddziału w C. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz-

nych w Częstochowie z dnia 29 listopada 1996 r., którym przyznano wnioskodawcy

Krzysztofowi R. prawo do renty rodzinnej na okres od 1 września 1995 r. do 24

sierpnia 1996 r.

Sąd Wojewódzki ustalił, że wnioskodawca odbył nowicjat w okresie od 26

sierpnia 1995 r. do 24 sierpnia 1996 r., to jest przed ukończeniem 25 roku życia.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym

duchownych nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu duchownych, jako członek

Zakonu Franciszkanów, bowiem w okresie nowicjatu był uprawniony do świadczeń z

2

ubezpieczenia społecznego na zasadach przysługujących młodzieży uczącej się, w

tym między innymi, do renty rodzinnej uregulowanej przepisami art. 37-39 ustawy z

dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p.

Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, stwierdzając dodatkowo,

że nie ma znaczenia, czy nowicjat jest szkołą, gdyż ustawa z dnia 17 maja 1989 r.

zrównała prawa nowicjuszy do korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecz-

nego z prawami młodzieży uczącej się w szkołach.

Kasację od wyroku Sądu drugiej instancji wniósł Zakład Ubezpieczeń Spo-

łecznych, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i

niewłaściwe zastosowanie art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu

społecznym duchownych oraz art. 39 ustawy z dnia 19 grudnia 1982 r. o z.e.p.

Skarżący wniósł o zmianę wyroków Sądów obu instancji i oddalenie odwołania od

decyzji organu rentowego z dnia 18 września 1995 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie są uprawnienia wnioskodawcy

Krzysztofa R., urodzonego 2 września 1976 r., do renty rodzinnej po zmarłym ojcu,

za okres odbywania nowicjatu w Zakonie Franciszkanów w okresie od 26 sierpnia

1995 r. do 24 sierpnia 1996 r., a więc przed ukończeniem przez wnioskodawcę 25

roku życia. Wykładnia art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopa-

trzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) w

związku z art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym du-

chownych (Dz. U. Nr 29, poz. 156 ze zm.) wskazuje na bezzasadność kasacji.

Stosownie do art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o z.e.p. prawo do renty rodzinnej

mają dzieci do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej

jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia. Natomiast przepisy art. 2 ustawy z dnia 17

maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych zrównały prawa nowicjuszy

do korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego z prawami młodzieży

uczącej się w szkołach, stanowiąc, że obowiązkowi ubezpieczenia nie podlegają,

między innymi, nowicjusze (ust. 1), ponieważ osoby wymienione w ust. 1 korzystają

ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego na zasadach przysługujących młodzieży

uczącej się. W razie braku prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego,

osobom tym przysługują świadczenia lecznicze na zasadach ustalonych dla pracow-

3

ników (ust. 2). Osoby określone w ust. 1, które ze względu na wiek nie mogą korzys-

tać ze świadczeń przysługujących młodzieży uczącej się, podlegają przepisom

ustawy (ust. 3).

Powołany wyżej przepis wyraźnie stanowi, że osoba odbywająca nowicjat za-

konny przed ukończeniem 25 roku życia może korzystać z prawa do świadczeń z

ubezpieczenia społecznego, a więc także z renty rodzinnej, na zasadach przysługu-

jących młodzieży uczącej się, zatem Sądy obu instancji zasadnie przyjęły, że wnios-

kodawca spełnił, w okresie objętym odwołaniem, warunek wskazany w art. 39 ust. 1

pkt 2 ustawy o z.e.p., uprawniający go do renty rodzinnej po zmarłym ojcu.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że kasacja organu rento-

wego jest niezasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 393

12

KPC.

========================================