II UKN 570/97

Wyrok z dnia 25 marca 1998 r.

II UKN 570/97

O uznaniu pracy za pracę górniczą (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 1 lutego

1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, jednolity tekst: Dz.U.

z 1995 r. Nr 30, poz. 154) decydują obowiązki wykonywane faktycznie przez

pracownika, a nie treść umowy o pracę.

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (spra-

wozdawca), Andrzej Wróbel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 1998 r. sprawy z wniosku

Augustyna S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w R. o

prawo do górniczej emerytury, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu

Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 26

czerwca 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R. odmówił wnioskodawcy

Augustynowi S. przyznania prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 9 ust. 1 i

2 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin

(jednolity tekst: Dz. U. z 1995 r. Nr 30, poz. 154), ponieważ nie wykazał on wymaga-

nego 25-letniego okresu pracy górniczej.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach -

Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku wyrokiem z dnia 28 stycznia 1997 r. przyznał

Augustynowi S. prawo do emerytury górniczej, uznając, że wykazał on, iż świadczył

pracę górniczą wraz z pracą równorzędną z pracą górniczą w ilości 25 lat 9 miesięcy

i 14 dni, a ponadto posiada okres pracy zaliczalny do pracy górniczej - służbę wojs-

kową - 1 rok 8 miesięcy i 16 dni - łącznie 27 lat 7 miesięcy. W spornym okresie od 1

2

stycznia 1960 r. do 31 sierpnia 1983 r. wnioskodawca pracował w Zasadniczej

Szkole Górniczej KWK „R.” z angażem kierownika pola szkoleniowego, ale faktycz-

nie wykonywał obowiązki nauczyciela w górniczym polu szkoleniowym pod ziemią w

okresie od 1 stycznia 1960 r. do 31 sierpnia 1974 r., a w pozostałym okresie praco-

wał jako nauczyciel w górniczej szkole zawodowej.

Sąd Apelacyjny w Katowicach nie podzielił zarzutów apelacji organu rentowe-

go i wyrokiem z dnia 26 czerwca 1997 r. oddalił ją. Sąd ten uznał, że ustalenia Sądu

pierwszej instancji, iż w okresie od 1 stycznia 1960 r. do 31 sierpnia 1974 r. wniosko-

dawca wykonywał pracę górniczą, były wynikiem swobodnej oceny przeprowadzo-

nego postępowania dowodowego (art. 233 § 1 KPC).

Powyższy wyrok zaskarżył kasacją organ rentowy i zarzucając naruszenie

prawa materialnego - art. 9 ust. 1 ustawy o z.e.g. - przez błędne przyjęcie, że wnios-

kodawca posiada wymagany 25 letni okres pracy górniczej, równorzędnej oraz okre-

sów zaliczalnych do pracy górniczej, wniósł o jego uchylenie „i orzeczenie co do me-

ritum sprawy”. W ocenie organu rentowego wnioskodawca od 1 stycznia 1960 r. do

31 sierpnia 1983 r. zatrudniony był na stanowisku kierownika bądź zastępcy kie-

rownika pola szkoleniowego w Zasadniczej Szkole Zawodowej przy KWK „R.” i praca

ta nie miała charakteru pracy górniczej.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Przede wszystkim należy zauważyć, że wskazana w kasacji podstawa nie

znajduje oparcia w uzasadnieniu, to bowiem kwestionuje w istocie ustalenia faktycz-

ne Sądu i przyjęcie przez niego, iż w okresie od 1 stycznia 1960 r. do 31 sierpnia

1974 r. wnioskodawca faktycznie pracował pod ziemią jako nauczyciel w górniczym

polu szkoleniowym. Zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe

zastosowanie oznacza błędne (z pominięciem ustaleń faktycznych) przyjęcie albo

zaprzeczenie związku, jaki zachodzi między ustalonymi faktami a normą prawną (jej

dyspozycyją) i w niniejszej sprawie nie jest uzasadniony. Przepis art. 9 ust. 1 ustawy

o z.e.g. wymienia konieczne warunki dla ubiegania się o górniczą emeryturę, to jest

legitymowanie się 25 letnim okresem pracy górniczej wraz z okresami równorzęd-

nymi i zaliczalnymi, w tym co najmniej 5 lat pracy górniczej określonej w art. 5 ust. 1

ustawy. Sąd Apelacyjny, akceptując ustalenia Sądu pierwszej instancji przyjął, że

wnioskodawca wykazał łącznie 27 lat i 7 miesięcy pracy górniczej, w tym 16 lat 9

3

miesięcy i 14 dni pracy górniczej określonej w art. 5 ust. 1 ustawy, stąd przyznając

dochodzoną emeryturę górniczą, prawidłowo zastosował przepis do ustalonych fak-

tów.

Dla uznania pracy za pracę górniczą przesądzające znaczenie ma nie angaż

pracownika, ale faktycznie wykonywane przez niego obowiązki, stąd też po ustale-

niu, że ubiegający się o świadczenie pracował jako nauczyciel, instruktor zawodu w

górniczych polach szkoleniowych pod ziemią, nie ma znaczenia fakt, że jego angaż

opiewał na stanowisko kierownika górniczego pola szkoleniowego.

Rozpoznając kasację, która nie zarzuca naruszenia istotnych przepisów pos-

tępowania, Sąd Najwyższy związany jest stanem faktycznym stanowiącym podstawę

wydania zaskarżonego wyroku (art. 393

15

KPC). W okolicznościach sprawy oznacza

to, że wnioskodawca wykazał ponad 25 letni staż pracy górniczej oraz znacznie

przekraczający 5 lat okres pracy górniczej (w tym wymieniony w art. 5 ust. 1 pkt 9

ustawy o z.e.g.), co świadczy o tym, że spełnił on wymagania zawarte w art. 9 ust. 1

omawianej ustawy dla przyznania górniczej emerytury. Zarzut więc naruszenia tego

przepisu przez niewłaściwe zastosowanie nie jest trafny, co uzasadnia oddalenie

kasacji po myśli art. 393

12

KPC.

========================================