II UKN 600/97

Wyrok z dnia 3 kwietnia 1998 r.

II UKN 600/97

Przepis art. 189 KPC dopuszczający żądanie ustalenia przez sąd istnie-

nia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, o ile wnoszący pozew wy-

każe interes prawny, nie dotyczy ustalenia okoliczności faktycznych sprawy.

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN Roman Kuczyński, Jerzy

Kuźniar (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 1998 r. sprawy z powódz-

twa Stanisława G. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego „Ż.” w Ż. o sprostowanie

protokołu powypadkowego, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódz-

kiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach-Ośrodka Zamiejscowe-

go w Rybniku z dnia 11 września 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Rybniku wyrokiem z dnia 21 maja 1997 r. oddalił

powództwo Stanisława G. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego „Ż.” w Ż. o spros-

towanie protokołu powypadkowego stwierdzając, że powód nie wykazał interesu

prawnego usprawiedliwiającego żądanie uzupełnienia protokołu powypadkowego.

Protokół ten sporządzony został przez pozwaną Kopalnię w oparciu o wyrok Sądu

Rejonowego w Rybniku z dnia 16 listopada 1995 r. [...], w którym ustalono, że zda-

rzenie jakiemu uległ powód w kwietniu 1981 r. było wypadkiem przy pracy. W proto-

kole powołano się również na opinię Akademii Górniczo-Hutniczej w K. z dnia 17

października 1995 r. Nadto - w ocenie Sądu - przy rozstrzyganiu jakiejkolwiek kwestii

związanej z tym wypadkiem, wystarczające i miarodajne są ustalenia zawarte w ak-

tach poprzednio rozpoznawanej sprawy [...].

2

Powyższe ustalenia zaaprobował Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Katowicach-Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku, który wyrokiem z dnia

11 września 1997 r. oddalił apelację powoda. W ocenie Sądu, powód nie wykazał

interesu prawnego w dochodzeniu uzupełnienia i zmiany protokołu powypadkowego

nie zachodzi bowiem, obiektywna niepewność stanu prawnego lub prawa w kontek-

ście ustaleń poczynionych przez Sąd Rejonowy w sprawie o uznanie zdarzenia z

kwietnia 1981 r. za wypadek przy pracy.

Powyższy wyrok, a także poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego zaskar-

żył kasacją powód i zarzucając naruszenie prawa materialnego - „art. 353 KC w

związku z § 9, 10 i 12 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia okolicz-

ności i przyczyn wypadków przy pracy”, wniósł o ich uchylenie i przekazanie sprawy

Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu kasacji

stwierdził on, że sporządzony przez pracodawcę protokół nie zawiera żadnych usta-

leń co do okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, a samo powołanie się w nim

na opinię AGH w K. z dnia 17 października 1995 r. nie jest wystarczające.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zawarty w kasacji zarzut naruszenia prawa materialnego przez „błędną wyk-

ładnię i niezastosowanie” art. 353 KC w związku z § 9, 10 i 12 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r. w sprawie ustalenia okoliczności i przyczyn wy-

padków przy pracy (Dz. U. Nr 37, poz. 160) nie może być uznany za adekwatny w

okolicznościach sprawy, skoro jej przedmiotem nie było ustalenie, czy sporządzony

przez pracodawcę protokół powypadkowy zawiera konieczne dane dotyczące

zwłaszcza okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, ale badanie czy powód wy-

kazał po swojej stronie istnienie interesu prawnego w wytoczeniu powództwa. Proto-

kół [...] sporządzony został w wykonaniu i na podstawie wyroku Sądu Rejonowego-

Sądu Pracy w Rybniku z dnia 16 listopada 1995 r. [...]. W wyroku tym ustalono, że

„zdarzenie w wyniku którego powód Stanisław G. w kwietniu 1981 r... doznał stłu-

czenia w okolicy kręgosłupa, stanowi wypadek przy pracy w warunkach nie pozba-

wiających powoda prawa do świadczeń powypadkowych”. Tak też stwierdzono w

protokole (pkt 5-8), a w miejsce ustalenia okoliczności wypadku powołano się na

szczegółową opinię wydaną dla potrzeb sprawy [...] przez Akademię Górniczo-Hut-

niczą w K. z dnia 17 października 1995 r. Tak sporządzony protokół nie narusza

3

przepisów § 9-12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r., co traf-

nie przyjęły Sądy Rejonowy i Wojewódzki, przy czym oddalenie powództwa i apelacji

nastąpiło ze względu na niewykazanie przez powoda interesu prawnego, o którym

stanowi art. 189 KPC. Wskazany przepis dopuszcza żądanie ustalenia przez sąd

istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jedynie przy wykazaniu przez

wnoszącego pozew w takiej sprawie interesu prawnego. Przepis ten nie obejmuje

więc ustalania okoliczności faktycznych, te bowiem są jedynie przesłanką dla

stwierdzenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Po-

przestając na tych ogólnych uwagach dotyczących przepisu art. 189 KPC, wobec

zakreślonych podstaw kasacji, należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok Sądu drugiej

instancji odpowiada prawu

Powtórzyć należy, że przedmiotem sprawy nie była ocena prawidłowości spo-

rządzonego przez pracodawcę protokołu powypadkowego, ale stwierdzenie, że brak

jest interesu prawnego powoda w dochodzeniu uzupełnienia protokołu, bowiem nie

jest wątpliwe, wobec powołanego wyroku Sądu Rejonowego, że zdarzenie z kwietnia

1981 r. było wypadkiem przy pracy, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności, które

mogłyby mieć wpływ na prawo powoda do świadczeń, o ile w wyniku wypadku doszło

do uszczerbku na zdrowiu w rozumieniu art. 9 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o

świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst:

Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.).

Z tych więc względów należało oddalić kasację jako nie mającą usprawiedli-

wionych podstaw w oparciu o art. 393

12

KPC.

========================================