I PKN 31/98

Wyrok z dnia 8 kwietnia 1998 r.

I PKN 31/98

Urzędnikowi państwowemu nie przysługuje wynagrodzenie za czas nie-

wykonywania pracy ponad okres trzech miesięcy zawieszenia w czynnościach

służbowych, w szczególności gdy odmawia on wykonania polecenia służbo-

wego stawienia się do pracy po upływie tego okresu w razie przedłużenia się

czasu trwania postępowania dyscyplinarnego (art. 12 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia

6 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, Dz.U. Nr 31, poz.

214 ze zm.).

Przewodniczący SSN: Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz

(sprawozdawca), Zbigniew Myszka.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 1998 r. sprawy z powódz-

twa Jerzego J. przeciwko Urzędowi Kontroli Skarbowej w C. o zapłatę, na skutek

kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo-

łecznych w Warszawie z dnia 6 sierpnia 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Ciechanowie wyrokiem z dnia 20 maja 1997 r. [...]

oddalił powództwo Jerzego J. skierowane przeciwko Urzędowi Kontroli Skarbowej w

C. o zasądzenie kwoty 1340 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem wynagrodzenia

za pracę za miesiąc luty 1997 r. W toku procesu powód rozszerzył powództwo do-

magając się wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy do dnia wydania wyroku.

Sąd Rejonowy ustalił, że powód Jerzy J. był zatrudniony w pozwanym zakładzie

pracy do dnia 6 lutego 1997 r. na stanowisku wicedyrektora. Po wszczęciu postępo-

wania dyscyplinarnego przeciwko powodowi dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej

zawiesił go w pełnieniu obowiązków od 6 listopada 1996 r. do czasu zakończenia

2

postępowania dyscyplinarnego z jednoczesnym zwolnieniem z obowiązku świad-

czenia pracy. Minister Finansów po rozpoznaniu odwołania powoda, utrzymał w

mocy zaskarżoną decyzję. W dniu 6 lutego 1997 r. Generalny Inspektor Kontroli

Skarbowej odwołał powoda ze stanowiska wicedyrektora, potwierdzając jednocześ-

nie, iż pozostaje on nadal w Urzędzie na stanowisku inspektora kontroli skarbowej.

W dniu 10 lutego 1997 r. dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w C. poinformował po-

woda na piśmie, iż powinien w dniu 7 lutego 1997 r. stawić się do pracy celem jej

świadczenia. W odpowiedzi na to pismo powód poinformował dyrektora pismem z 11

lutego 1997 r., iż do pracy stawi się dopiero po zakończeniu postępowania dys-

cyplinarnego. Do dnia wydania wyroku postępowanie dyscyplinarne nie zakończyło

się i powód nie wykonywał pracy. Stan faktyczny sprawy jest niesporny między stro-

nami. Sąd Rejonowy uznał, że dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w C. miał prawo

zawiesić powoda w pełnieniu obowiązków służbowych zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy

z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. Nr 100, poz. 44 ze zm.) i art.

12 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych

(Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.). Według art. 12 ust. 2 wymienionej ustawy o

pracownikach urzędów państwowych maksymalny okres zawieszenia pracownika w

pełnieniu obowiązków służbowych wynosi 3 miesiące z zachowaniem prawa do

wynagrodzenia. Zdaniem Sądu Rejonowego błędny jest pogląd powoda, że skoro

decyzję o zawieszeniu go w pełnieniu obowiązków wydano do czasu zakończenia

postępowania dyscyplinarnego, to okres zawieszenia może być dłuższy niż 3

miesiące. W związku z tym Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie powoda o za-

sądzenie wynagrodzenia za pracę za okres ponad 3 miesiące nie znajduje podstawy

w art. 12 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych i art. 80 KP.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro-

kiem z dnia 6 sierpnia 1997 r. [...] oddalił apelację. Z uzasadnienia tego wyroku wy-

nika, że Sąd Wojewódzki nie podzielił interpretacji przepisów prawa materialnego

(art. 12 ust. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych i art. 80 KP) dokonanej

przez powoda. Błędne określenie w pismach dyrektora i Ministra Finansów okresu

zawieszenia powoda w pełnieniu czynności służbowych na czas trwania postępo-

wania dyscyplinarnego, nie może być - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - zaakcepto-

wane, gdyż naruszałoby to treść art. 12 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów pańs-

twowych. Sąd Wojewódzki akceptując treść kwestionowanego w apelacji wyroku

uznał, że apelacja jest bezzasadna.

3

Pełnomocnik powoda wniósł kasację od powyższego wyroku Sądu Woje-

wódzkiego, w której zarzucił temu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez

błędną wykładnię art. 12 ust. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych oraz

art. 110 KPA. Ponadto strona powodowa zarzuciła naruszenie przepisów postępo-

wania, to jest art. 382 i art. 328 § 2 KPC, polegające na uznaniu stanu faktycznego,

zawartego w wyroku NSA w sprawie ze skargi powoda - za tożsamy z abstrakcyjnym

stanem faktycznym, przewidzianym w art. 12 ust. 2 wymienionej ustawy o pracowni-

kach urzędów państwowych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz

poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi pierw-

szej instancji do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem należnych powodowi

kosztów procesu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie może być uwzględniona. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w

art. 80 KP pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę wykonaną. Za czas

niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wów-

czas, gdy przepisy prawa tak stanowią. Takim szczególnym przepisem, w odniesie-

niu do stosunku pracy wiążącego strony, jest art. 12 ust. 3 ustawy o pracownikach

urzędów państwowych, który gwarantuje urzędnikowi państwowemu mianowanemu

zachowanie prawa do wynagrodzenia w razie zawieszenia go w pełnieniu obowiąz-

ków służbowych. Przepis art. 12 ust. 2 tej ustawy stanowi, że zawieszenie w pełnie-

niu obowiązków służbowych może trwać nie dłużej niż trzy miesiące, a tym samym

limituje prawo do wynagrodzenia pracownika za ten czas. Powód odmówił podjęcia

pracy na wezwanie dyrektora pozwanego zakładu pracy, po upływie tego okresu

trwania zawieszenia w czynnościach służbowych, to jest po dacie 7 lutego 1997 r. W

tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do obciążenia zakładu pracy skutkami pła-

cowymi niewykonywania pracy przez powoda za dalszy okres, niezależnie od popeł-

nionych uchybień przez pracodawcę w decyzji o zawieszeniu powoda w pełnieniu

czynności służbowych, nie zawierającej określenia czasu trwania tego zawieszenia,

wynikającego z ustawy. Z uwagi na to, że postępowanie dyscyplinarne przedłużyło

się, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi powoda,

wyrokiem z dnia 21 maja 1997 r. [...] uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów

oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji zawieszającą skarżą-

4

cego w pełnieniu obowiązków służbowych w części przekraczającej trzy miesiące.

Jednakże brak jest szczególnego przepisu prawa, który uprawniałby powoda do wy-

nagrodzenia za niewykonywanie pracy w czasie przekraczającym trzymiesięczny

okres zawieszenia w pełnieniu czynności służbowych. Powód znając regulację usta-

wową mógł zapobiec utracie wynagrodzenia za okres przekraczający 3 miesiące

niewykonywania pracy, podejmując jej wykonywanie na zgodne z prawem wezwanie

dyrektora pozwanego zakładu pracy. Problem wadliwości działania organu pierwszej

instancji lub organu odwoławczego, które powinny z mocy art. 154 § 1 i 2 KPA

uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję, mającą moc wiążącą (zgodnie z art. 110

KPA), nie ma jednak - zdaniem Sądu Najwyższego - istotnego wpływu na określenie

zakresu ustawowo gwarantowanych świadczeń płacowych za czas niewykonywania

pracy przez powoda wobec zawieszenia w pełnieniu czynności służbowych ponad 3

miesiące. Uprawnienia płacowe z tego tytułu są ustawowo ograniczone do trzymie-

sięcznego okresu zawieszenia w pełnieniu czynności służbowych. Zdaniem Sądu

Najwyższego dyspozycje zawarte w poszczególnych ustępach art. 12 ustawy o pra-

cownikach urzędów państwowych wymagają łącznej wykładni. Dlatego wywody za-

warte w kasacji dotyczące wykładni art. 12 ust. 3 w związku z ust. 1 wymienionej

ustawy z pominięciem ust. 2 tego artykułu nie mogą być uznane za prawidłowe, gdyż

są one sprzeczne z literalną interpretacją całości instytucji prawnej fakultatywnego

zawieszenia urzędnika państwowego mianowanego w pełnieniu obowiązków, za-

wartej w omawianym artykule. Sąd Wojewódzki dokonał zatem prawidłowej wykładni

art. 12 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, uznając, że powodowi nie

przysługuje wynagrodzenie za okres ponad trzymiesięcznego niewykonywania pracy

na skutek odmowy wykonania polecenia służbowego, wydanego na piśmie przez

przełożonego i niestawienia się do pracy. W tej sytuacji - zdaniem Sądu Najwyższe-

go - w świetle regulacji zawartej w art. 12 ust. 1, 2 i 3 ustawy o pracownikach urzę-

dów państwowych, w razie przedłużania się czasu trwania postępowania dyscypli-

narnego nie istnieje obowiązek pracodawcy do wypłaty wynagrodzenia urzędnikowi

państwowemu za czas niewykonywania pracy ponad okres trzech miesięcy z powo-

du zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, w szczególności gdy odmawia

on wykonania polecenia służbowego stawienia się do pracy po upływie tego okresu.

Zgodnie z powyższym stanowiskiem poglądy Sądu Wojewódzkiego w kwestii wyk-

ładni powołanego wyżej art. 12 ustawy powodują, że zarzut kasacji naruszenia prawa

materialnego przez ten Sąd nie może być uznany za zasadny. Nie znajduje też

5

potwierdzenia drugi zarzut kasacji naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 382 i art.

328 § 2 KPC, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd drugiej instancji

ustosunkował się zwięźle do oceny roszczeń powoda w związku z treścią wyroku

NSA z dnia 21 maja 1997 r. w sposób nie nasuwający zastrzeżeń.

Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że ka-

sacja nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega z mocy art. 393

12

KPC

oddaleniu.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

========================================