I PKN 39/98

Wyrok z dnia 8 kwietnia 1998 r.

I PKN 39/98

Jeżeli wyrządzenie przez pracownika szkody w mieniu pracodawcy wyłą-

cza prawo do nagrody z zakładowego funduszu nagród, to pracownik nie na-

bywa prawa do tej nagrody, choćby sąd orzekł o obowiązku jej naprawienia.

Przewodniczący SSN: Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz,

Zbigniew Myszka (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 1998 r. sprawy z powódz-

twa Tadeusza D. przeciwko Urzędowi Gminy w T. o odprawę rentową i nagrodę z

zakładowego funduszu nagród, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu

Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 16 paź-

dziernika 1997 r. [...]

1. z m i e n i ł zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację pozwanego

Urzędu Gminy w T. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Zamościu z dnia 20

czerwca 1997 r. zasądzającego na rzecz powoda kwotę 866,30 zł z ustawowymi od-

setkami tytułem nagrody z zakładowego funduszu nagród za 1996 r. w ten sposób,

że oddalił powództwo w tym przedmiocie,

2. o d d a l i ł kasację w pozostałym zakresie.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie oddalił

apelację pozwanego Urzędu Gminy w T. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w

Zamościu z dnia 20 czerwca 1997 r. [...] zasądzającego od pozwanego na rzecz po-

woda Tadeusza D. kwotę 11.896,10 zł z ustawowymi odsetkami z tytułu odprawy

rentowej oraz nagrody z zakładowego funduszu nagród. Sąd Wojewódzki przyjął, że

prawo do odprawy rentowej przysługiwało powodowi na podstawie art. 21 ust. 1

ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 21, poz.

2

124 ze zm.) - jako pracownikowi samorządowemu, który przeszedł na rentę inwalidz-

ką, wskazując na utrwaloną judykaturę w zakresie przesłanek nabycia tego prawa,

nie wymagających bezpośredniego związku nabycia uprawnień rentowych z rozwią-

zaniem stosunku pracy. W kwestii nagrody z zakładowego funduszu nagród Sąd

Wojewódzki uznał za bezpodstawne wstrzymanie wypłaty już przyznanego świad-

czenia w sytuacji, gdy szkoda wyrządzona przez powoda w postaci pobrania niena-

leżnej nagrody jubileuszowej nie istnieje, wobec zobowiązania powoda do jej na-

prawienia prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Zamościu [...].

W kasacji pozwanego podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego

przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 7 ust. 1 lit. a) regulaminu wy-

płat nagród z Zakładowego Funduszu Nagród, wprowadzonego zarządzeniem Wójta

Gminy z dnia 31 grudnia 1994 r. - przez przyjęcie, że powód nabył takie prawo -

mimo wyrządzenia szkody w mieniu pracodawcy. Zdaniem skarżącego został rów-

nież naruszony art. 21 ustawy z dnia 22 marca 1990 r., skoro powód w związku z

chorobą nie ubiegał się o przyznanie mu prawa do renty inwalidzkiej, a wniosek

rentowy złożył już po odwołaniu go z zajmowanego stanowiska. Wreszcie podniesio-

ny został zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 67 § 1 i 243 KPC), mające

istotny wpływ na wynik sprawy - przez błędne określenie w wyroku strony pozwanej,

którą nie jest Urząd Gminy T., ale Wójt tej Gminy.

Powód w odpowiedzi na kasację wnosił o jej oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Oczywiście bezzasadny jest kasacyjny zarzut błędnego określenia strony poz-

wanej w zaskarżonym wyroku, albowiem powód był wójtem w Urzędzie Gminy T., a

zatem był zatrudnionym na podstawie wyboru pracownikiem samorządowym tego

Urzędu, który został prawidłowo określony jako pozwany pracodawca, co jed-

noznacznie wynika z przepisów art. 1 i 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o

pracownikach samorządowych.

W zakresie zarzutów merytorycznych kasacja jest uzasadniona w oddalającej

apelację pozwanego od zaskarżonego wyroku w części dotyczącej bezpodstawnego

zasądzenia na rzecz powoda kwoty 866,30 zł z tytułu nagrody z zakładowego fun-

duszu nagród. W tym zakresie Sąd Wojewódzki naruszył prawo materialne, błędnie

interpretując postanowienie § 7 ust. 1 lit. a) obowiązującego w pozwanym Urzędzie

3

regulaminu wypłat nagród z zakładowego funduszu nagród, który przewidywał utratę

prawa do nagrody w przypadku wyrządzenia szkody zakładowi pracy z winy pracow-

nika. Nagroda taka ma charakter świadczenia premiowego, które jest uzależnione od

spełnienia pozytywnych przesłanek premiowych i równoczesnego niewystąpienia

reduktorów premiowych, do których wspomniany regulamin zaliczał wyrządzenie

szkody pracodawcy z winy pracownika. W przypadku powoda takie zawinione dzia-

łanie polegało na pobraniu nienależnej nagrody jubileuszowej za 30 lat pracy na

podstawie nieprawdziwych danych dotyczących okresu zaliczalnego do stażu pracy,

warunkującego przyznanie tego świadczenia. Wyrządzenie takiej szkody w mieniu

pracodawcy zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w

Zamościu, który zobowiązał powoda do jej naprawienia. Wbrew błędnemu i nieracjo-

nalnemu przekonaniu Sądów orzekających w sprawie - ustalenie orzeczeniem sądu

obowiązku odszkodowawczego pracownika wcale nie oznacza, że szkoda nie zos-

tała wyrządzona, ale jedynie to, że w innym procesie orzeczono prawomocnym wy-

rokiem sądowym obowiązek jej naprawienia. Niekwestionowanego faktu wyrządzenia

przez powoda szkody w mieniu pracodawcy nie niweczy sądowe orzeczenie obo-

wiązku jej naprawienia, które określa jedynie sposób kompensaty wyrządzonej

szkody w przypadku ustalenia odpowiedzialności sprawcy.

W tych okolicznościach powód utracił uprawnienie premiowe wskutek wystą-

pienia reduktora premiowego przed datą uruchomienia wypłaty świadczeń z zakła-

dowego funduszu nagród. Prawo do spornego świadczenia premiowego (nagrody z

zakładowego funduszu nagród) nie wynikało z decyzji pracodawcy o jego przyznaniu,

ponieważ wystąpienie negatywnej przesłanki nabycia tego uprawnienia, w postaci

zawinionego wyrządzenia szkody w mieniu pracodawcy, spowodowało ipso iure

utratę prawa do spornego świadczenia (§ 7 ust. 1 lit. a) obowiązującego w pozwa-

nym Urzędzie regulaminu wypłaty nagród z zakładowego funduszu nagród). Dlatego

w tym zakresie Sąd Najwyższy na podstawie art. 393

15

KPC orzekł reformatoryjnie i

oddalił powództwo o zasądzenie nagrody z zakładowego funduszu nagród.

W pozostałym zakresie kasacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 393

12

KPC jako nieuzasadniona, albowiem według utrwalonej jednolitej judykatury Sądu

Najwyższego (począwszy od wyroku z dnia 23 listopada 1993 r., I PRN 111/93,

OSNCP 1994 z. 12, poz. 243), przekonująco przyjmuje się, że związek między roz-

wiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do renty lub emerytury, przewidziany w

przepisach regulujących prawo do odprawy, może mieć nie tylko charakter przyczy-

4

nowy i czasowy, ale także funkcjonalny. Taki związek potwierdziły Sądy orzekające w

sprawie - ustalając, że powód zachorował w czasie trwania stosunku pracy i z tytułu

tej choroby był nieprzerwanie niezdolny do pracy do dnia uzyskania uprawnień

rentowych. Dlatego powodowi jako pracownikowi samorządowemu przy przechodze-

niu na rentę inwalidzką przysługiwała jednorazowa odprawa pieniężna, która została

prawidłowo zasądzona z uwzględnieniem reguł art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach

samorządowych.

========================================