I PKN 134/98

Wyrok z dnia 20 maja 1998 r.

I PKN 134/98

Wypowiedzenie mianowanemu pracownikowi samorządowemu warun-

ków pracy może nastąpić tylko z tych samych przyczyn, które uzasadniają

rozwiązanie stosunku pracy (art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 1990 r.

o pracownikach samorządowych, Dz.U. Nr 21, poz. 124 ze zm.).

Przewodniczący: Prezes SN Jan Wasilewski, Sędziowie: SN Jadwiga

Skibińska-Adamowicz, SA Alina Krusz-Stankiewicz (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 1998 r. sprawy z powództwa

Piotra H. przeciwko Urzędowi Miejskiemu w Ś. o przywrócenie do pracy, na skutek

kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Lublinie z dnia 16 października 1997 r. [...]

u c h y l i l zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu-

Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie do ponownego rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem

z dnia 16 października 1997 r. oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu

Rejonowego-Sądu Pracy w Lublinie, którym Sąd pierwszej instancji przywrócił powo-

da Piotra H. do pracy w Urzędzie Miejskim w Ś. na dotychczasowych warunkach i

zasądził od pozwanego Urzędu na rzecz powoda kwotę 1.453,50 zł tytułem wyna-

grodzenia za czas pozostawania bez pracy.

Sąd Wojewódzki nie dokonywał własnych ustaleń w zakresie stanu faktyczne-

go, uwzględniając tym samym dotychczasowe ustalenia, między stronami niesporne,

że powód był zatrudniony w Urzędzie początkowo na podstawie umowy na czas

określony, a od 1 marca 1991 r. na podstawie mianowania - ostatnio na stanowisku

kierownika Wydziału Spraw Obywatelskich. W dniu 29 kwietnia 1996 r. Rada Miasta

2

uchwaliła nowy regulamin organizacyjny Urzędu stanowiący, że tworzy się Wydział

Obywatelski i Ewidencji, a nie wyodrębniono dotychczas istniejącego Wydziału Ko-

munikacji. Burmistrz Miasta, upoważniony przez komisję konkursową, podjął decyzję,

że stanowisko kierownika utworzonego Wydziału zostanie powierzone osobie peł-

niącej dotychczas funkcję kierownika Wydziału Komunikacji. To stanowiło podstawę

wypowiedzenia powodowi dotychczasowych warunków pracy z propozycją zatrud-

nienia na stanowisku inspektora w Wydziale Obywatelskim i Ewidencji. Powód od-

mówił przyjęcia proponowanych warunków zatrudnienia i z tego względu stosunek

pracy uległ rozwiązaniu z dniem 31 grudnia 1996 r.

Sąd Rejonowy, a za nim Sąd Wojewódzki uznały, że rozwiązanie z powodem

stosunku pracy nastąpiło z naruszeniem art. 10 § 1 pkt 2 ustawy z 22 marca 1990 r.

o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 21, poz. 123 ze zm.), z którego wynika,

że wypowiedzenie stosunku pracy pracownikowi mianowanemu jest dopuszczalne

tylko w razie reorganizacji urzędu gminy połączonej ze zmniejszeniem zatrudnienia.

Takie zmniejszenie stanu zatrudnienia nie wystąpiło u strony pozwanej, a wręcz

przeciwnie, nastąpiło zwiększenie liczby pracowników, przy nie zmienionym stanie

pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania. Skoro zatem nie istniały

przesłanki do zastosowania w ustalonym stanie faktycznym powołanego przepisu, to

należało przywrócić powoda do pracy, nie uwzględniając tym samym zarzutu strony

pozwanej, że wobec zmian organizacyjnych przeprowadzonych w Urzędzie, przy-

wrócenie to jest faktycznie niemożliwe.

Wyrok ten zaskarżyła strona pozwana, zarzucając naruszenie prawa mate-

rialnego poprzez zastosowanie w sprawie art. 45 § 1 KP w miejsce art. 45 § 2 KP,

będące następstwem błędnego przyjęcia, że istnieje możliwość przywrócenia powo-

da do pracy na poprzednich warunkach, a ponadto naruszenie przepisu prawa pro-

cesowego mogące mieć wpływ na treść wyroku, a konkretnie art. 378 § 1 KPC, pole-

gające na nierozpoznaniu zarzutu zawartego w apelacji. W związku z tymi zarzutami

strona pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu kasacji poz-

wany Urząd potwierdził, że nie neguje faktu, iż brak było zmniejszenia stanu zatrud-

nienia, lecz jednocześnie powoływał się na niemożność przywrócenia powoda do

pracy na poprzednich warunkach, skoro w wyniku połączenia dwóch Wydziałów tylko

jedna osoba - z dotychczasowych kierowników - mogła pozostać na kierowniczym

3

stanowisku. Strona pozwana podkreśliła przy tym, że przez cały czas przejawiała

wolę dalszego zatrudniania powoda, proponując mu objęcie innego stanowiska.

Niemożność zatrudnienia powoda w charakterze kierownika stanowiła główny zarzut

apelacji i strona pozwana wniosła już przed Sądem Wojewódzkim o zasądzenie na

rzecz powoda odszkodowania, o którym mowa w art. 45 § 2 KP. W uzasadnieniu

wyroku Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił z jakich względów jedyny zarzut apelacji został

pominięty.

Powód wniósł o oddalenie kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja strony pozwanej zasługuje na uwzględnienie w sposób powodujący

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do

ponownego rozpoznania. Strona skarżąca potwierdziła fakt naruszenia przy wypo-

wiedzeniu powodowi stosunku pracy zasad szczególnej ochrony pracowników samo-

rządowych mianowanych, przewidzianej w ustawie z dnia 22 marca 1996 r. o pra-

cownikach samorządowych (Dz.U. Nr 21, poz. 123 ze zm.) i kwestia ta - wobec braku

w kasacji zarzutu naruszenia odpowiednich przepisów prawa procesowego - nie

wymaga dalszych rozważań. Należy jednak zaznaczyć, że przedmiotem wypo-

wiedzenia są dotychczasowe warunki pracy, co wymaga rozważenia, według jakich

przepisów należy oceniać zasadność wypowiedzenia zmieniającego.

W wymienionej wyżej ustawie brak jest regulacji dotyczącej tej instytucji praw-

nej, lecz art. 31 ust. 1 ustawy stanowi, że w sprawach w niej nie uregulowanych sto-

suje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy. Przepis ten co do omawianego za-

gadnienia odsyła więc do art. 42 KP, a ten z kolei postanawia, że do wypowiedzenia

wynikających z umowy warunków pracy i płacy stosuje się odpowiednio przepisy o

wypowiedzeniu umowy o pracę. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie należy

rozstrzygnąć, jaki jest zakres stosowania do wypowiedzenia pracownikowi samorzą-

dowemu warunków pracy lub płacy przepisu art. 10 ust. 1 ustawy, zawierającego

katalog przyczyn, z powodu których dopuszczalne jest rozwiązanie w drodze wypo-

wiedzenia stosunku pracy z pracownikiem samorządowym mianowanym.

Zdaniem Sądu Najwyższego, przyjęta w ustawie z dnia 22 marca 1990 r.

szczególna ochrona stosunku pracy pracowników samorządowych mianowanych,

wynikająca z potrzeby stabilizacji stosunku pracy tej grupy pracowników, uzasadnia

4

stosowanie wprost przepisu art. 10 ust. 1 do wypowiedzenia zmieniającego. Oznacza

to, że wypowiedzenie powodowi warunków pracy mogło nastąpić z tych samych

przyczyn, z których dopuszczalne byłoby definitywne rozwiązanie stosunku pracy.

Nie został więc spełniony warunek przewidziany w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy, według

którego likwidacja lub reorganizacja urzędu gminy lub innych jednostek wymie-

nionych w art. 1 musi być połączona ze zmniejszeniem zatrudnienia.

Gdy chodzi o roszczenia przewidziane w razie niezgodnego z przepisami

rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem samorządowym (lub wypowiedzenia

warunków tego stosunku), to stosownie do art. 31 ust. 1ustawy o pracownikach sa-

morządowych należy w tym zakresie stosować art. 45 KP. Kwestia roszczeń przysłu-

gujących pracownikowi samorządowemu mianowanemu nie została bowiem rozs-

trzygnięta w omawianej ustawie. W myśl powyższego przepisu, o ile wypowiedzenie

umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza

prawo, pracownikowi przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzed-

nich warunkach (o ile umowa uległa już rozwiązaniu) lub o odszkodowanie. Powód

domagał się wprawdzie przywrócenia do pracy, ale w konkretnym stanie faktycznym

Sąd powinien rozważyć, czy nie należało zasądzić na jego rzecz odszkodowania,

mając na uwadze dyspozycję art. 45 § 2 KP. Według tego przepisu sąd zasądza

odszkodowanie wówczas, gdy uwzględnienie żądania przywrócenia do pracy jest

niemożliwe lub niecelowe.

Z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy wynika, że wobec połącze-

nia dwóch wydziałów stanowisko zajmowane przez powoda uległo likwidacji. Powód

nie został wytypowany do pełnienia funkcji kierownika utworzonego wydziału i jest

rzeczą oczywistą, iż nie może powrócić do pracy na poprzednich warunkach, skoro

wydział, którym kierował, nie istnieje, a utworzonym kieruje inna osoba. Należy przy

tym podnieść, że Sąd, rozpoznając sprawę konkretnego pracownika, nie powinien

ingerować w decyzję pracodawcy dotyczącą powierzenia stanowiska, zwłaszcza kie-

rowniczego, innej osobie. Sąd ocenia jedynie zasadność i zgodność z prawem roz-

wiązania umowy z pracownikiem, którego sprawę rozstrzyga.

Wobec stanu, jaki powstał w pozwanym Urzędzie Miejskim po reorganizacji,

nie można odmówić trafności zarzutowi kasacji, iż Sąd Wojewódzki naruszył prawo

materialne wskutek zastosowania w sprawie art. 45 § 1 KP, bez rozważenia żądania

powoda w świetle art. 45 § 2 KP. Zmiany organizacyjne, a jednocześnie zdecydowa-

5

na odmowa ze strony powoda przyjęcia propozycji innej pracy stworzyły bowiem sy-

tuację, w której może mieć zastosowanie art. 45 § 2 KP. Jednak Sądy obu instancji

nie rozważały sprawy w płaszczyźnie tego przepisu.

Słuszny jest zatem wskazany w kasacji zarzut naruszenia prawa materialnego

przez niezastosowanie art. 45 § 2 KP. Powoduje to konieczność uchylenia zaskar-

żonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Z tego względu i na podstawie art. 393

13

zdanie pierwsze KPC Sąd Najwyższy

orzekł jak w sentencji wyroku.

========================================