I PKN 137/98

Wyrok z dnia 20 maja 1998 r.

I PKN 137/98

Ugoda, na mocy której pracodawca zwalnia pracownika od obowiązku

świadczenia pracy w okresie pozostającym do uzgodnionej przez strony daty

rozwiązania umownego stosunku pracy, mimo niewykorzystania przez pra-

cownika przysługującego mu urlopu wypoczynkowego, nie narusza art. 18 § 2

KP i jest ważna.

Przewodniczący: Prezes SN Jan Wasilewski (sprawozdawca), Sędziowie: SN

Jadwiga Skibińska-Adamowicz, SA Alina Krusz-Stankiewicz.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 1998 r. sprawy z powództwa

Kazimierza P. przeciwko Towarzystwu Inwestycyjnemu „D.” Spółce z o.o. w W. o

zapłatę, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 2 grudnia 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy na podstawie art. 171 § 1 pkt 1 KP zasądził od poz-

wanego na rzecz powoda kwotę 6.249,75 zł z odsetkami jako ekwiwalent pieniężny

za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy w wymiarze 75 dni. Sąd ten ustalił, że

strony pozostawały w stosunku pracy nawiązanym na czas nie określony i w dniu 21

sierpnia 1996 r. w innym postępowaniu przed Sądem zawarły ugodę, w której posta-

nowiły rozwiązać umowę o pracę z dniem 30 listopada 1996 r., ze zwolnieniem po-

woda od obowiązku świadczenia pracy w okresie pozostającym do zakończenia sto-

sunku pracy. Powód nie wykorzystał w naturze przysługującego mu urlopu wypo-

czynkowego przed rozwiązaniem stosunku pracy między stronami, a zatem zasadne

było jego żądanie wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego.

2

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację poz-

wanego od tego wyroku. Sąd Wojewódzki również uznał, że powód - wbrew twier-

dzeniom pozwanego - nie wykorzystał urlopu w naturze i zgodnie z obowiązującymi

przepisami nabył prawo do ekwiwalentu pieniężnego. Wprawdzie pozwany w piśmie

z dnia 3 września 1996 r. polecił powodowi wykorzystanie urlopu przed rozwiązaniem

stosunku pracy, jednakże powód nie wyraził zgody, powołując się na treść zawartej

ugody. W ocenie Sądu Wojewódzkiego ugoda, w której pracodawca zwalnia

pracownika od obowiązku świadczenia pracy do czasu rozwiązania umowy o pracę

nie jest sprzeczna z treścią art. 18 § 1 KP i jest ważna. Pracownik zwolniony z obo-

wiązku świadczenia pracy pozostaje w dyspozycji pracodawcy i nie może swobodnie

wykorzystywać tego okresu, tak jak urlopu. Powód w tym okresie poszukiwał pracy.

Wobec treści ugody i sprzeciwu powoda, pozwany nie mógł skutecznie zobowiązać

go do wykorzystania urlopu w okresie, w którym był on zwolniony od świadczenia

pracy.

W kasacji pozwany zarzucił naruszenie przez Sądy orzekające w sprawie art.

18 i 171 KP i wniósł o zmianę obu wyroków oraz oddalenie powództwa albo uchyle-

nie tych wyroków i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego

rozpoznania. W uzasadnieniu kasacji skarżący twierdził, że poinformował powoda o

konieczności wykorzystania urlopu przed rozwiązaniem stosunku pracy i powód wy-

korzystał przysługujący mu urlop. Zwolnienie powoda od obowiązku świadczenia

pracy dotyczyło okresu poza okresem należnego mu urlopu. Pozwany musiał udzielić

powodowi urlopu w naturze, wobec bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 171

KP, którego strony nie mogły naruszyć w ugodzie ze względu na treść art. 18 KP.

Postanowienie ugody w okresie pokrywającym się z nie wykorzystanym urlopem

wypoczynkowym było nieważne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z mocy art. 393

11

KPC Sąd Najwyższy - poza obowiązkiem uwzględnienia z

urzędu stwierdzonej nieważności postępowania - rozpoznaje sprawę w granicach

kasacji, które określają przytoczone w niej podstawy. Z dwu wymienionych w art.

393

1

KPC podstaw kasacji pozwany wskazał tylko jedną, a mianowicie naruszenie

przepisów prawa materialnego. Nie zgłaszając zarzutu naruszenia przepisów postę-

powania i nie wskazując żadnego przepisu prawa procesowego, któremu - w jego

3

przekonaniu - uchybił Sąd Wojewódzki w sposób mogący mieć wpływ na wynik

sprawy, skarżący pozbawił się możliwości skutecznego kwestionowania prawidłowo-

ści ustaleń zawartych w zaskarżonym wyroku. Orzekające w sprawie Sądy ustaliły,

że powód nie wykorzystał przysługującego mu urlopu wypoczynkowego w naturze

przed rozwiązaniem stosunku pracy. W takiej zaś sytuacji prawo powoda do ekwi-

walentu pieniężnego wynika wprost z treści art. 171 § 1 pkt 1 KP i zarzut naruszenia

tego przepisu jest nieuzasadniony.

Przy ustaleniu, iż powód nie wykorzystał urlopu w naturze, które to ustalenie z

podanych wyżej przyczyn nie mogło być skutecznie zakwestionowane w postępowa-

niu kasacyjnym, nie ma znaczenia ocena, czy treść zawartej przez strony ugody na-

ruszała przepis art. 18 KP. Nawet podzielenie poglądu skarżącego nie mogłoby do-

prowadzić do uwzględnienia kasacji. Sąd Najwyższy podziela jednakże stanowisko

Sądu Wojewódzkiego, iż zwolnienie pracownika, który nie wykorzystał urlopu wypo-

czynkowego, od świadczenia pracy w okresie pozostającym do daty rozwiązania

stosunku pracy, nie powoduje nieważności ugody stron z mocy art. 18 § 2 KP. Takie

postanowienie ugody jest bowiem korzystniejsze dla pracownika od obowiązujących

przepisów prawa pracy. Niezrozumiałe też jest twierdzenie skarżącego, że treść za-

wartej przez strony ugody pozostaje w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującym

przepisem art. 171 KP. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązującym w

tym sensie, że jeżeli pracownik nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego z powodów

w nim wymienionych, to przysługuje mu ekwiwalent pieniężny i to bez względu na

przyczynę niewykorzystania urlopu.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 393

12

KPC od-

dalił kasację.

========================================