II UKN 68/98

Wyrok z dnia 27 maja 1998 r.

II UKN 68/98

Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny orzeczeniem z dnia 17 lipca

1996 r., K 8/96 (OTK 1996 r. nr 4, poz. 32), niekonstytucyjności art. 17

2

ustawy z

dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent (dodanego ustawą

z dnia 29 września 1995 r. o zmianie ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, o

zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz.U. Nr

138, poz. 681 z mocą od 1 stycznia 1996 r. i ograniczającego tylko do jednej

rewaloryzację w 1996 r.) nie spowodowało przywrócenia poprzedniego spo-

sobu waloryzacji, ale doprowadziło do wydania ustawy z dnia 7 lutego 1997 r. o

waloryzacji za IV kwartał 1995 r. niektórych emerytur i rent (Dz.U. Nr 15, poz.

840), która tę kwestię uregulowała wyczerpująco.

Przewodniczący SSN: Barbara Wagner, Sędziowie SN: Roman Kuczyński

(sprawozdawca), Zbigniew Myszka.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 1998 r. sprawy z wniosku

Lesława W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o wy-

sokość świadczenia, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjne-

go-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 26 lutego 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z dnia 8 maja 1996 r. Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w

S. odmówił uwzględnienia wniosku Lesława W. o waloryzację jego emerytury z

dniem 1 marca 1996 r. uzasadniając, że zgodnie z przepisem art. 17

1

ustawy z dnia

17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania eme-

rytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) w 1996

r. przeprowadzona zostanie tylko jedna waloryzacja w terminie od 1 września 1996

2

r., gdyż przepisem art. 17

2

tej ustawy w 1996 r. wyłączono obowiązywanie art. 17

ustawy, w myśl którego emerytury i renty podlegały okresowej waloryzacji, jeżeli

wskaźnik wzrostu kwoty przeciętnego wynagrodzenia w stosunku do kwoty takiego

wynagrodzenia w kwartale, w którym ostatnio została przeprowadzona waloryzacja

wynosi co najmniej 110%.

Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 1996 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie-

czeń Społecznych w Szczecinie oddalił odwołanie wnioskodawcy od powyższej de-

cyzji, zaś apelację wnioskodawcy od tego wyroku Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyro-

kiem z dnia 26 lutego 1997 r. oddalił.

Kasacja wnioskodawcy od powyższego wyroku zarzuca naruszenie prawa

materialnego - art. 17

1

ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji eme-

rytur i rent przez jego błędną wykładnię oraz art. 17 ust. 1 i 2 tej ustawy w brzmieniu

sprzed nowelizacji ustawą z dnia 29 września 1995 r. - przez niezastosowanie tych

przepisów i domaga się zmiany zaskarżonego wyroku przez zobowiązanie organu

rentowego do dokonania waloryzacji emerytury wnioskodawcy za IV kwartał 1995 r.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do tego, czy emerytura wnios-

kodawcy winna być zrewaloryzowana na podstawie art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17

października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent.

Na postawioną kwestię należy odpowiedzieć negatywnie. W dacie złożenia

przez wnioskodawcę wniosku o rewaloryzację (30 kwietnia 1996 r.) ustawa z dnia 17

października 1991 r. obowiązywała w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 września

1995 r. o zmianie ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalenia eme-

rytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 138 poz. 681). W wyniku tej

nowelizacji w 1996 r. wprowadzono tylko jedną rewaloryzację świadczeń od 1 wrześ-

nia 1996 r. (art. 17

1

ustawy). Co do zasady zatem należy stwierdzić, że rozpoznanie

wniosku podlegało reżimowi już znowelizowanej ustawy o rewaloryzacji. Wprawdzie

Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 17 lipca 1996 r., K 8/96 uznał, że doda-

ny przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1995 r. przepis art. 17

2

ustawy z dnia

17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent... jest niezgodny z Konstytu-

cją, jednakże orzeczenie to nie spowodowało utraty mocy obowiązującej art. 17

2

omawianej ustawy, skoro uwzględniająca stanowisko Trybunału Konstytucyjnego

3

zmiana legislacyjna dokonana została ustawą z dnia 7 lutego 1997 r. o waloryzacji za

IV kwartał 1995 r. niektórych emerytur i rent (Dz. U. Nr 15, poz. 84).

Tym samym nie jest możliwe uwzględnienie żądania kasacji zrewaloryzowania

emerytury wnioskodawcy za IV kwartał 1995 r. według art. 17 ustawy z dnia 17 paź-

dziernika 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent w brzmieniu sprzed nowelizacji

ustawą z dnia 29 września 1995 r. obowiązującej od dnia 1 stycznia 1995 r., bowiem

rewaloryzacja emerytury za IV kwartał 1995 r. została uregulowana odrębnym aktem

prawnym, tj. wspomnianą ustawą z dnia 7 lutego 1997 r., uwzględniającą stanowisko

Trybunału Konstytucyjnego. Przepis art. 2 tej ustawy stanowi, że „1. Waloryzacja

polega na dodatkowym podwyższeniu, od dnia 1 września 1996 r., wskaźnikiem

waloryzacji 102,8% kwoty emerytury i renty, jaka przysługiwała w dniu 1 września

1996 r. 2. Równocześnie z podwyższeniem emerytury i renty następuje podwyższe-

nie podstawy jej wymiaru wskaźnikiem waloryzacji, o którym mowa w ust. 1. 3. Reali-

zacja podwyżki emerytur i rent wynikającej z waloryzacji następuje w lipcu 1997 r. z

wyrównaniem od dnia 1 września 1996 r. wraz z odsetkami”.

Z art. 4 tej ustawy wynika, że „z tytułu podwyżki w ramach waloryzacji, o której

mowa w art. 2 ust. 3, oraz waloryzacji przeprowadzonej na podstawie art. 12 ustawy

z dnia 25 października 1996 r. o waloryzacji emerytur i rent oraz o zmianie niektórych

ustaw (Dz. U. Nr 136, poz. 636) realny wzrost przeciętnej emerytury i renty brutto w

1997 r. w porównaniu z 1996 r. wyniesie co najmniej 2,9%”, natomiast według art. 3

ustawy waloryzacja następuje z urzędu.

Powołane przepisy nie zostały uznane za niekonstytucyjne orzeczeniem Try-

bunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 1997 r., K 11/97 (OTK 1997/3-4/39).

W tym stanie rzeczy zarzut kasacji naruszenia art. 17

1

ustawy z 17 paździer-

nika 1991 r. przez błędną jego wykładnię oraz art. 17 ust. 1 i 2 przez jego niezasto-

sowanie okazał się chybiony, bowiem przewidziana przepisem art. 17 ustawy rewa-

loryzacja rent i emerytur za IV kwartał 1995 r. została przeprowadzona z urzędu na

mocy przytoczonych przepisów art. 2-4 ustawy z dnia 7 lutego 1997 r.

Z powyższych motywów Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych pods-

taw do uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 393

12

KPC orzekł jak w sentencji wy-

roku.

========================================