I PKN 172/98

Wyrok z dnia 3 czerwca 1998 r.

I PKN 172/98

Do okresu nieprzerwanej pracy nauczyciela wliczało się tylko przerwy

wynikające z choroby lub urlopów innych niż wypoczynkowe, trwające nie dłu-

żej niż trzy miesiące (art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. -

Karta Nauczyciela, Dz.U. Nr 3, poz. 19 ze zm., w brzmieniu obowiązującym

przed wejściem w życie ustawy z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy -

Karta Nauczyciela, Dz.U. Nr 87, poz. 396).

Przewodniczący SSN: Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz,

Walerian Sanetra (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 1998 r. sprawy z powódz-

twa Grażyny L. przeciwko Szkole Podstawowej nr 5 w P. o nakazanie szkole wydania

nauczycielowi pisemnego potwierdzenia, że uzyskał mianowanie z mocy prawa, na

skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Poznaniu z dnia 9 stycznia 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Powódka Grażyna L. wniosła kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 9 stycznia 1998 r. [...], którym

Sąd ten oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Poznaniu z

dnia 16 października 1997 r. [...]. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo prze-

ciwko Szkole Podstawowej nr 5 w P. o nakazanie tej Szkole wydania pisemnego

potwierdzenia, że powódka uzyskała mianowanie z mocy prawa. Z ustaleń tego

Sądu wynika, że pierwszym pracodawcą powódki był Zakład Ubezpieczeń Społecz-

nych, u którego pracowała do 31 sierpnia 1986 r. Od 1 września 1986 r. do 31 sierp-

nia 1989 r. była zatrudniona na 1/2 etatu w Spółdzielni Pracy - Spółdzielcze Ognisko

2

Muzyczne w P. jako nauczyciel umuzykalniania. Przez rok, od 1 września 1987 r. do

31 sierpnia 1988 r., powódka pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy w Szkole

Podstawowej nr 48 jako nauczyciel wychowania muzycznego. Po ponad rocznej

przerwie ponownie podjęła zatrudnienie w tej Szkole (w okresie od 25 października

1989 r. do 31 sierpnia 1990 r.) w niepełnym wymiarze czasu pracy. Powódka w

okresie od 1 września 1990 r. do 28 lutego 1994 r. nie pracowała. W okresie od 1

października 1988 r. do 1 lutego 1994 r. studiowała w Akademii Muzycznej w P. W

dniu 1 marca 1994 r. podjęła pracę w Zespole Szkół Ogólnokształcących [...] w P. na

stanowisku nauczyciela w pełnym wymiarze czasu pracy i w tym charakterze praco-

wała do 24 czerwca 1994 r. W okresie od 18 września 1995 r. do 21 czerwca 1996 r.

powódka pracowała jako wychowawca w świetlicy w Szkole Podstawowej nr 5 w P.

Od 31 sierpnia 1994 r. do 31 sierpnia 1996 r. równolegle była zatrudniona w Szkole

Podstawowej w L. w niepełnym wymiarze czasu pracy. Od 1 września 1996 r. po-

wódka jest pracownikiem pozwanej Szkoły zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu

pracy na podstawie umowy o pracę na czas nie określony. Oddalając roszczenie

Sąd pierwszej instancji uznał, iż powódka nie spełnia ona wymagań przepisu art. 20

ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.

U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357) w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 sierpnia 1996 r.,

na podstawie którego należało przyjmować, iż nauczyciel z uwagi na staż pracy i

charakter zatrudnienia uzyskiwał mianowanie z mocy prawa.

Oddalając apelację powódki Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w szcze-

gólności powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

27 maja 1993 r., I PZP 14/93 (OSNCP 1993 z. 11, poz. 189), pisząc, że „dała ona

możliwość” wystąpienia przez nauczyciela z roszczeniem wydania pisemnego pot-

wierdzenia, że uzyskał mianowanie z mocy prawa (z uwagi na treść przepisu art. 10

ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 sierpnia 1996

r.). Przepis ten stanowił, że jeżeli w okresie trzech lat nieprzerwanej pracy w szkole

licząc od dnia zatrudnienia, nie dopełniono obowiązku oceny pracy nauczyciela, a

spełnia on pozostałe warunki do mianowania, uzyskuje on mianowanie z mocy

prawa. Jednym z tych warunków (art. 10 ust. 2, pkt 6) jest zatrudnienie w pełnym

wymiarze zajęć na czas nie określony przez oznaczony czas. Powódka nie spełnia

tego warunku, gdyż przed 7 sierpnia 1996 r., a tylko do tego dnia można występować

z tak sformułowanym roszczeniem, nie pracowała nieprzerwanie przez 3 lata w

ramach umowy na czas nie określony. Jak wynika z pozwu, w którym powódka do-

3

kładnie przedstawia swój staż pracy, w pełnym wymiarze czasu pracy była zatrud-

niona tylko w okresie od 1 marca 1994 r. do 24 czerwca 1994 r. Następne zatrudnie-

nie podjęła 18 września 1995 r. do 21 czerwca 1996 r., ale pracowała w pozwanej

Szkole w ramach umowy na czas określony (z uwagi na zastępstwo). Równolegle w

okresie od 31 sierpnia 1994 r. do 31 września 1996 r. powódka pracowała w niepeł-

nym wymiarze czasu pracy w Szkole Podstawowej w L. Dopiero od 1 września 1996

r. podjęła pracę w pełnym wymiarze na czas nie określony. Przebieg pracy powódki

jednoznacznie wskazuje, iż nie mogła ona nabyć uprawnień do mianowania z mocy

prawa, gdyż nie pracowała nieprzerwanie przez okres trzech lat jako nauczyciel na

podstawie umowy o pracę na czas nie określony. Powódka również pod rządami no-

wych przepisów nie może skutecznie domagać się ustalenia, że pozostaje w stosun-

ku pracy na podstawie mianowania (w oparciu o art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczy-

ciela w brzmieniu obowiązującym od dnia 7 sierpnia 1996 r., a ustalonym przez

ustawę z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela - Dz. U. Nr

87, poz. 396). Przepis ten bowiem wymaga nieprzerwanej pracy pedagogicznej w

szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej 3 lata i uzyskania w tym czasie dwóch

wyróżniających ocen. Zarówno tego ostatniego, jak i pozostałych warunków powódka

na dzień orzekania nie spełnia, a wobec tego - według Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych - apelacja podlega oddaleniu również z tego względu.

W kasacji postawiony został zarzut, iż zaskarżony wyrok narusza art. 10 ust. 2

pkt 7 Karty Nauczyciela.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzut kasacji jest nieusprawiedliwiony i dlatego nie mogła ona zostać

uwzględniona. Mianowanie nauczyciela z mocy prawa następowało przy łącznym

spełnieniu szeregu warunków. W szczególności jego zatrudnienie musiało trwać

przez okres 3 lat, musiało to być zatrudnienie nieprzerwane i wykonywane w pełnym

wymiarze zajęć. Wymagań tych kasacja nie kwestionuje. Twierdzi się w niej nato-

miast, że skoro powódka „przepracowała w pedagogicznym charakterze 12 lat, 6

miesięcy i 3 dni”, to wobec tego nabyła mianowanie z mocy samego prawa. Goło-

słownie jednocześnie utrzymuje się, że przerwy w jej zatrudnieniu „nie niweczą wy-

mogu z art. 10 ust. 2 pkt 7, tj. wykonywania nieprzerwanie zatrudnienia pedagogicz-

nego, albowiem mieszczą się one w dopuszczalnym czasie 6 miesięcy z ust. 2c art.

4

10 Karty Nauczyciela”. Twierdzenie to nie odpowiada prawdzie. Ponadto, powołuje

się w nim przepis Karty Nauczyciela obowiązujący dopiero od wejścia w życie jej

nowelizacji z 14 czerwca 1996 r., który nie przewiduje już mianowania z mocy sa-

mego prawa i każdy przypadek zatrudnienia na tej podstawie uzależnia między in-

nymi od otrzymania przez nauczyciela dwu wyróżniających ocen (w okresie 3 lat) lub

od oceny dobrej na koniec czwartego roku nieprzerwanej pracy pedagogicznej w

pełnym wymiarze zajęć w danej szkole. W myśl art. 10 ust. 2 pkt 7 (w poprzednim

brzmieniu) Karty Nauczyciela, do okresu nieprzerwanej pracy wlicza się wprawdzie

okresy przerw, ale tylko wynikające z choroby lub urlopów, innych niż wypoczynkowy,

które nie mogą jednakże trwać dłużej niż trzy miesiące. W przypadku przerwy

dłuższej niż trzy miesiące okres trzyletniej pracy przedłuża się o czas przerwy prze-

kraczającej trzy miesiące. Przerwy w pracy powódki nie były następstwem jej cho-

roby ani też udzielonego jej urlopu i stąd brak było podstaw do zastosowania reguły z

art. 10 ust. 2 pkt 7 zdanie 3 i 4 Karty Nauczyciela, podobnie jak i w rachubę - także i

z innych względów - nie mogło w sprawie wchodzić zastosowanie art. 10 ust. 2 Karty

Nauczyciela w nowym brzmieniu.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 393

12

KPC orzekł

jak w sentencji.

========================================