II UKN 126/98

Wyrok z dnia 15 lipca 1998 r.

II UKN 126/98

Akceptowanie przez sąd drugiej instancji opinii biegłego, której nie

uwzględnił sąd pierwszej instancji, a w konsekwencji przyjęcie odmiennej daty

powstania inwalidztwa wnioskodawcy, bez ustalenia, czy w tej dacie dyspono-

wał on wymaganym okresem zatrudnienia, czyni zasadnym zarzut kasacji na-

ruszenia przepisów postępowania (art. 232 zdanie 2 w związku z art. 382 KPC).

Przewodniczący SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej

Kijowski, Maria Mańkowska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 1998 r. sprawy z wniosku Ta-

deusza P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o prawo

do renty inwalidzkiej, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjne-

go-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 20 listopada 1997 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu-Są-

dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie do ponownego rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w K. decyzją z dnia 25 paździer-

nika 1996 roku odmówił Tadeuszowi P. prawa do renty inwalidzkiej ponieważ nie

spełnia warunków wymaganych do uzyskania tej renty przez przepisy art. 32 ustawy

z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

(Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).

Od decyzji wnioskodawca odwołał się do Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Siedlcach. W odwołaniu twierdził, że nie jest w stanie

wykonywać pracy zarobkowej, gdyż nie pozwala mu na to stan zdrowia.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy przyznał, że wnioskodawca jest

inwalidą III grupy, ale podstawą odmowy przyznania renty był brak wymaganego

2

okresu zatrudnienia w ostatnich 10-ciu latach przed powstaniem inwalidztwa. Inwa-

lidztwo nie powstało w okresie, w którym można by uznać, że wnioskodawca posia-

dał wymagany okres zatrudnienia.

Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 22 lipca 1997 r. oddalił odwołanie. W ocenie

Sądu, aczkolwiek wnioskodawca jest inwalidą III grupy, to brak podstaw do przyz-

nania mu renty inwalidzkiej albowiem nie można ustalić, że inwalidztwo wnios-

kodawcy trwa nieprzerwanie od 1975 r.

Sąd Apelacyjny w Lublinie, do którego wniósł apelację wnioskodawca, wyro-

kiem z dnia 20 listopada 1997 r. apelację tę oddalił. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny

podał, że zgodnie z opinią biegłego lekarza sądowego, inwalidztwo wnioskodawcy

powstało najpóźniej 15 listopada 1975 r, w ciągu 18 miesięcy od ustania ostatniego

zatrudnienia w dniu 15 maja 1974 r. Sąd Apelacyjny nie zgodził się ze stanowiskiem

Sądu pierwszej instancji co do tego, że wykonywanie zatrudnienia przez wniosko-

dawcę po 1975 roku przemawia za przyjęciem powstania inwalidztwa w trzeciej gru-

pie inwalidów w dniu 15 lipca 1996 r. Odwołując się do art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14

grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin Sąd Apela-

cyjny ustalił, że wnioskodawca nie pozostaje w zatrudnieniu od 16 czerwca 1990 r.

Okres, w którym powinien wykazać co najmniej 5-cio letni staż pracy uprawniający

go do renty inwalidzkiej (w momencie powstania inwalidztwa miał już ukończone 30

lat) przypada od 15 listopada 1965 r. do 15 listopada 1975 r. a w tym czasie pozos-

tawał on w zatrudnieniu jedynie przez 2 lata 6 miesięcy i trzy dni. W dziesięcioleciu

poprzedzającym datę złożenia wniosku był zatrudniony 2 lata 2 miesiące i 13 dni.

W kasacji pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił wyrokowi Sądu Apelacyjnego

naruszenie art. 33 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym

pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) polegające na błędnym

przyjęciu, że Tadeusz P. nie posiada wymaganego okresu zatrudnienia, gdy tymcza-

sem w sprawie nie zostały poczynione wyczerpujące ustalenia w tym zakresie oraz

naruszenie przepisów postępowania art. 232 zdanie 2, art. 299, 382 KPC, w

następstwie którego nastąpiło negatywne dla Tadeusza P. rozstrzygnięcie sprawy. W

uzasadnieniu kasacji podano, że znajdujący się w aktach sprawy kwestionariusz,

dotyczący okresów zatrudnienia wypełniony przez wnioskodawcę, nie koresponduje

z zaświadczeniami o przebiegu zatrudnienia znajdującymi się w aktach sprawy. Wy-

jaśnienie tych rozbieżności, na które Sąd nie zwrócił uwagi, mogło mieć istotny

wpływ na wynik sprawy.

3

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Kasacja jest uzasadniona w części, w której zarzuca wyrokowi Sądu drugiej

instancji takie uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ

na wynik sprawy. W dotychczasowym postępowaniu nie ustalono w sposób właściwy

ani daty powstania inwalidztwa (częściowej niezdolności do zatrudnienia), ani prze-

biegu zatrudnienia wnioskodawcy. Trudno w tej sytuacji założyć, aby spór toczący

się o przyznanie prawa do renty inwalidzkiej został prawidłowo rozstrzygnięty. Sąd

Wojewódzki zasięgnął wprawdzie opinii biegłego lekarza sądowego dla ustalenia

daty powstania inwalidztwa wnioskodawcy, ale opinii tej nie dał wiary, uzasadniając

w sposób szczegółowy swoje stanowisko. Sąd dysponował odmienną, pochodzącą

sprzed ponad 20 lat oceną daty powstania inwalidztwa wnioskodawcy przez Obwo-

dową Komisję Lekarską do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia i orzeczeniu tej Komisji

dał wiarę, wyjaśniając swoje stanowisko na podstawie zgromadzonych w sprawie

innych, poza opinią biegłego, dowodów. Sąd Apelacyjny, odmiennie niż uczynił to

Sąd Wojewódzki, ustalił datę powstania inwalidztwa wnioskodawcy na podstawie

opinii biegłego, której Sąd Wojewódzki nie akceptował. W toku postępowania przed

Sądami obu instancji wnioskodawca nie składał żadnych wyjaśnień, nie brał także

udziału w rozprawach. Przebywał wprawdzie w zakładzie karnym, ale nie uniemożli-

wiało to odebrania od niego wyjaśnień, które mogły przyczynić się do ustalenia istot-

nych okoliczności sprawy dotyczących nie tylko daty powstania inwalidztwa, lecz

także przebiegu jego zatrudnienia.

Skoro podniesione zarzuty naruszenia wymienionych w kasacji przepisów

postępowania okazały się uzasadnione, a równocześnie naruszenie tych przepisów

stanowiło uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd Najwyższy

na mocy art. 393

12

KPC orzekł jak w sentencji.

========================================