II UKN 154/98

Wyrok z dnia 29 lipca 1998 r.

II UKN 154/98

Rentę inwalidy wojennego (art. 6-9 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zao-

patrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, jednolity tekst:

Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) może uzyskać osoba, która zaliczona zos-

tała do jednej z grup inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojen-

nymi lub mającymi charakter wojennych. W celu uzyskania renty inwalidy wo-

jennego nie wystarcza ustalenie przez wojskową komisję lekarską związku

stwierdzonych zranień kontuzji i innych obrażeń lub chorób danej osoby z

działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych, ale niezbędne jest

także, aby komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, w skład której

wchodzi także lekarz-przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych Rzeczy-

pospolitej Polskiej, ustaliła na tej podstawie inwalidztwo i datę jego powstania

oraz związek tego inwalidztwa z działaniami wojennymi lub mającymi charakter

wojennych (art. 57 ust. 2 tej ustawy).

Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska, Sędziowie SN: Barbara Wagner,

Andrzej Wasilewski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 1998 r. sprawy z wniosku

Hanny P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o rentę

inwalidy wojennego, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyj-

nego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 9 grudnia 1997 r.

[...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro-

kiem z dnia 5 września 1997 r. [...] oddalił odwołanie Hanny P. od decyzji Zakładu

2

Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w W. z dnia 21 października 1996 r. o odmowie

przyznania jej prawa do renty inwalidy wojennego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd

Wojewódzki podniósł w szczególności, że wprawdzie nie ulega wątpliwości, iż wnios-

kodawczyni została zraniona w okresie Powstania Warszawskiego oraz że poniosła

obrażenia powstałe w związku z działaniami wojennymi, jednakże postępowanie

dowodowe nie wykazało, aby stwierdzone u niej inwalidztwo było następstwem

owego zranienia. Przeciwnie, z opinii biegłych wynika, że schorzenia wniosko-

dawczyni są następstwem samoistnych chorób, które mają związek z wiekiem. Nie

podważa to oczywiście ustaleń dokonanych przez lekarzy Wojskowej Komisji Le-

karskiej, którzy na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopa-

trzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z

1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) orzekli jedynie o związku zranień i innych obrażeń

wnioskodawczyni z działaniami wojennymi. Stosownie do postanowienia art. 56 ust.

4 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych, przy ustalaniu związku inwalidztwa z

działaniami wojennymi mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.

o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).

Wynika stąd, że do orzekania o inwalidztwie i do oceny jego stopnia właściwa jest

komisja do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, a nie Wojskowa Komisja Lekarska. Z tej

przyczyny Sąd Wojewódzki nie uwzględnił wniosku pełnomocnika wnioskodawczyni

o to, aby w postępowaniu dowodowym przed Sądem dopuścić także dowód z opinii

lekarzy Wojskowej Komisji Lekarskiej. Po rozpoznaniu wniesionej przez wnios-

kodawczynię apelacji od powyższego wyroku, w której zarzuciła ona, że Sąd Woje-

wódzki nie rozpoznał istoty sprawy, bowiem nie uwzględnił opinii lekarskich komisji

wojskowych, Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie

wyrokiem z dnia 9 grudnia 1997 r. [...] oddalił apelację. W uzasadnieniu wyroku Sądu

Apelacyjnego podniesiono w szczególności, że żądanie wnioskodawczyni oparte jest

na art. 9 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych, a stosownie do art. 7 tej samej

ustawy za inwalidztwo powstałe w związku z działaniami wojennymi lub mającymi

charakter wojennych uważa się inwalidztwo będące następstwem zranień, kontuzji i

innych obrażeń lub chorób doznanych między innymi w związku z udziałem w ruchu

podziemnym. Tymczasem w toku postępowania nie został wykazany związek

przyczynowy pomiędzy aktualnym inwalidztwem wnioskodawczyni a zranieniami

odniesionymi w czasie walk w Powstaniu Warszawskim. Natomiast istnienie zmian

chorobowych będących następstwami zranień lub obrażeń odniesionych w czasie

3

działań wojennych, bez wykazania, że są one przyczynami aktualnie istniejącego

inwalidztwa (a taka jest opinia biegłych w niniejszej sprawie), nie stanowi jeszcze

wystarczającej podstawy dla przyznania prawa do renty inwalidzkiej inwalidy wojen-

nego.

W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpie-

czeń w Warszawie wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 393

1

KPC w związku z

art. 7 i art. 57 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych oraz art. 477

14

§ 1 i art.

286 KPC zarówno w zaskarżonym wyroku Sądu Apelacyjnego, jak i w utrzymanym

nim w mocy wyroku Sądu Wojewódzkiego, a w konsekwencji wniosła o uchylenie

obu wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu

kasacji zarzucono w szczególności, że Sądy orzekające w niniejszej sprawie nie

wzięły pod uwagę treści znajdujących się w jej aktach orzeczeń wojskowych komisji

inwalidzkich, z których - w opinii wnioskodawczyni - wynika, że istnieje związek

przyczynowy pomiędzy jej aktualnymi schorzeniami a inwalidztwem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 6 - art. 9 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zao-

patrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z

1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) rentę inwalidy wojennego może uzyskać osoba, która

zaliczona została do jednej z grup inwalidzkich w związku z działaniami wojennymi

lub mającymi charakter wojennych. W tym celu nie wystarcza ustalenie przez wojs-

kową komisję lekarską związku stwierdzonych zranień, kontuzji i innych obrażeń lub

chorób danej osoby z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych (art.

57 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych), ale niezbędne jest także, aby

komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, w skład której wchodzi lekarz -

przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej, ustaliła na

tej podstawie grupę inwalidztwa i datę jego powstania oraz związek tego inwalidztwa

z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych (art. 57 ust. 2 ustawy o

zaopatrzeniu inwalidów wojennych). W rozpoznawanej sprawie Okręgowa Wojskowa

Komisja Lekarska stwierdziła u wnioskodawczyni jedynie blizny skórne w okolicy

stawu kolanowego lewego, które pozostają w związku z działaniami wojennymi, a w

szczególności są rezultatem zranienia w czasie Powstania Warszawskiego, choć w

opinii Komisji nie upośledzają funkcji kończyny. Natomiast pozostałe schorzenia

4

stwierdzone u wnioskodawczyni nie pozostają w związku z działaniami wojennymi. Z

kolei w wydanych następnie w niniejszej sprawie orzeczeniach komisji lekarskich do

spraw inwalidztwa i zatrudnienia oraz opiniach dwóch biegłych sądowych (chirurga -

ortopedy i neurologa - psychiatry), jednoznacznie stwierdzono, że u

wnioskodawczyni brak jest podstaw do uznania inwalidztwa z tytułu działań wojen-

nych, natomiast ogólny stan zdrowia uzasadnia zaliczenie jej do II grupy inwalidzkiej.

Stąd podniesione w kasacji zarzuty naruszenia w toku postępowania art. 7 i art. 57

ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych okazały się bezpodstawne.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393

12

KPC

orzekł jak w sentencji.

========================================