II UKN 162/98

Wyrok z dnia 5 sierpnia 1998 r.

II UKN 162/98

Nie stanowi naruszenia art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świad-

czeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macie-

rzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 ze zm.) odmowa przed-

łużenia wypłaty zasiłku chorobowego pracownikowi, który po upływie sześcio-

miesięcznego okresu pobierania zasiłku został zaliczony do jednej z grup in-

walidów.

Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar , Sędziowie SN: Stefania Szymańska,

Maria Tyszel (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 1998 r. sprawy z wniosku

Marka M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w R.P. o za-

siłek chorobowy, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 15 stycznia 1998 r. [...]

o d d a l i ł k a s a c j ę.

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z 4 listopada 1996 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w

R.P. odmówił Markowi M. przedłużenia prawa do zasiłku chorobowego za okres od 8

sierpnia 1996 r. do 5 listopada 1996 r., ponieważ Obwodowa Komisja Lekarska do

spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia zaliczyła go do II grupy inwalidów, nie został więc

spełniony warunek pozytywnego rokowania odzyskania zdolności do pracy.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Marek M. domagając się jej zmiany i

nakazania organowi rentowemu wypłacenia mu zasiłku chorobowego.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem

z dnia 6 sierpnia 1997 r. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo

do zasiłku chorobowego za okres od 8 sierpnia 1996 r. do 5 listopada 1996 r.

2

W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki ustalił, że orzeczenie Komisji

Lekarskiej do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia, zaliczające wnioskodawcę do II

grupy inwalidzkiej zostało zmienione decyzją Wojewódzkiej Komisji do spraw Inwa-

lidztwa i Zatrudnienia z dnia 6 marca 1997 r., która zaliczyła wnioskodawcę do III

grupy inwalidzkiej i ustaliła, że jest zdolny do zatrudnienia w warunkach dostosowa-

nych do inwalidztwa. Ponadto wnioskodawca powrócił do pracy bezpośrednio po

zakończeniu przedłużonego okresu zasiłkowego i jest zatrudniony na tym samym

stanowisku co poprzednio. W związku z tym ustaleniem w oparciu o art. 10 ustawy z

dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego

w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 ze

zm.), Sąd Wojewódzki uznał odwołanie za zasadne.

Apelację od tego wyroku złożył pozwany organ rentowy i zarzucając sprzecz-

ność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału oraz narusze-

nie prawa materialnego wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania

wnioskodawcy.

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 1998 r. [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubez-

pieczeń Społecznych w Lublinie zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnios-

kodawcy. Na podstawie materiału dowodowego zebranego przez Sąd pierwszej ins-

tancji, uzupełnionego dowodem z akt sprawy o rentę inwalidzką wnioskodawcy ([...]

Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie) Sąd

Apelacyjny ustalił, że wnioskodawca po wyczerpaniu sześciomiesięcznego zasiłku

chorobowego był inwalidą II grupy i jest nim nadal, mimo powrotu do pracy nie od-

zyskał zdolności do pracy. Wobec tego ustalenia Sąd drugiej instancji uznał, że w

świetle art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z

ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa brak było podstaw do

przedłużenia okresu pobierania zasiłku chorobowego o dalsze trzy miesiące.

Wnioskodawca, „(...) opierając kasację na podstawie naruszenia prawa mate-

rialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 3 ustawy z 14 grudnia 1982 r. o

zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.)

oraz błędną wykładnię art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pie-

niężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa” wnosił o

zmianę zaskarżonego wyroku w całości oraz „o utrzymanie w mocy Wyroku Sądu

Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 6 sierp-

nia 1997 r.”

3

Rozpoznając sprawę w granicach kasacji Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co

następuje:

Kasacja jest środkiem zaskarżenia o charakterze ściśle prawnym, jej skutecz-

ność zależy m.in. od spełnienia warunków formalnych. Jednym z wymogów jest -

zgodnie z art. 393

3

KPC to aby nie tylko czyniła zadość wymaganiom przepisanym

dla pisma procesowego, ale zawierała również przytoczenie podstaw kasacyjnych i

ich uzasadnienie. Rozpatrywana kasacja została wniesiona z podstawy wskazanej w

art. 393

1

pkt 1 KPC (naruszenia prawa materialnego), natomiast w jej uzasadnieniu

zakwestionowano ustalenia faktyczne, na których został oparty zaskarżony wyrok, a

mianowicie ustalenie, że wnioskodawca, po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, stał

się (i jest nadal) inwalidą II grupy oraz przedstawiono wywód mający wykazać za-

sadność żądania wnioskodawcy.

Sąd Najwyższy, w składzie orzekającym nie podziela poglądu wyrażonego w

kasacji, że przedłożenie przez wnioskodawcę zaświadczenia lekarza „prowadzące-

go”, iż po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal wymaga leczenia, które rokuje

odzyskanie zdolności do pracy oznacza, że spełnione zostały wszystkie przesłanki

do przedłużenia zasiłku chorobowego. W myśl art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974

r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i ma-

cierzyństwa po upływie okresów pobierania zasiłku chorobowego wskazanych w art.

8 tej ustawy, jego wypłata ulega przedłużeniu - nie dłużej jednak niż na okres trzech

dalszych miesięcy - wówczas, gdy pracownik jest nadal niezdolny do pracy z powodu

choroby, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Decyzję o przedłużeniu prawa do pobierania zasiłku chorobowego podejmuje Zakład

Ubezpieczeń Społecznych i jest on uprawniony do skontrolowania prawidłowości

oraz zasadności zaświadczenia lekarza prowadzącego. Ocena lekarza leczącego

wnioskodawcę nie była wiążąca dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podej-

mującego decyzję o przedłużeniu zasiłku chorobowego i jak każde orzeczenie le-

karskie o niezdolności do pracy, podlegało - na podstawie § 16 w związku z § 17

wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z

dnia 21 kwietnia 1993 r. w sprawie orzekania o czasowej niezdolności do pracy

(Dz.U. Nr 38, poz. 171) - skontrolowaniu przez lekarza kontroli orzecznictwa o cza-

4

sowej niezdolności do pracy właściwego Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecz-

nych.

Zaprezentowany w wywodach kasacyjnych pogląd, że przyjęta przez Sąd

Apelacyjny wykładnia art. 10 ustawy o świadczeniach „(...) jakoby jego stosowanie

było ograniczone chwilą stwierdzenia inwalidztwa” jest błędna; nie znajduje uzasad-

nienia w obowiązującym stanie prawnym. Jedną z przesłanek zawartych w art. 10

ustawy o świadczeniach w razie choroby jest bowiem wykazanie, że dalsze leczenie

lub rehabilitacja, po upływie 6 miesięcy niezdolności do pracy, rokują odzyskanie

zdolności do pracy (w okresie nie przekraczającym 3 miesięcy). W myśl art. 23

ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich ro-

dzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), zwanej dalej ustawą o z.e.p., inwalidą jest osoba

częściowo lub całkowicie niezdolna do wykonywania zatrudnienia z powodu stałego

lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu. Przepisy § 19 i 20 rozporzą-

dzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983 r. w sprawie

składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania,

trybu kierowania na badanie przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustalania

inwalidztwa (Dz.U. Nr 47, poz. 214 ze zm.), obowiązującego do dnia 1 września 1997

r., precyzowały pojęcia stałego i długotrwałego naruszenia sprawności organizmu

oraz kryteria oceny zdolności do wykonywania zatrudnienia. Określone w tych

przepisach zasady, wykluczają możliwość przedłużenia zasiłku chorobowego, bo-

wiem zaliczenie do jednej (niezależnie do której) z grup inwalidów oznacza brak ro-

kowania odzyskania zdolności do wykonywania zatrudnienia w okresie krótszym niż

12 miesięcy, (liczonych od wyczerpania 180-dniowego zasiłku chorobowego). W

świetle tych przepisów, stanowisko Sądu Apelacyjnego przyjęte w zaskarżonym wy-

roku jest prawidłowe.

Bezprzedmiotowe jest powołanie się w uzasadnieniu kasacji na fragment

przepisu art. 76 oraz art. 80 ustawy o z.e.p. Przepis art. 76 tej ustawy, określający

przesłanki powstania prawa do świadczeń emerytalno-rentowych, w tym również

prawa do renty inwalidzkiej, nie odnosi się ani do zasad orzekania o inwalidztwie, ani

do przyznawania świadczeń krótkoterminowych przysługujących w razie choroby. Nie

był też podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia ani nie miał w sprawie zastosowania.

Z jakich przyczyn i na jakiej podstawie miałoby nastąpić wznowienie postępowania w

trybie art. 80 ustawy o z.e.p., tego wnoszący kasację nie wywiódł. Ponadto, jest to

zarzut wykraczający poza wskazaną podstawę kasacji, nie podlega więc meryto-

5

rycznemu rozpatrzeniu. (por. notka-OSNAPiUS 1998 nr 6 poz. 180). Skoro więc Sąd

Apelacyjny w sposób niebudzący wątpliwości ustalił, że wnioskodawca po wyczer-

paniu zasiłku chorobowego, pobieranego przez 6 miesięcy, stał się inwalidą Sąd

Najwyższy uznał, że wskazana podstawa kasacyjna jest nieusprawiedliwiona i zgod-

nie z art. 393

12

KPC orzekł jak w sentencji wyroku.

========================================