I PKN 322/98

Wyrok z dnia 14 września 1998 r.

I PKN 322/98

1. Naruszenie przez pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowni-

czym przepisów (zasad) bezpieczeństwa i higieny pracy, zwłaszcza w sposób

prowadzący do zagrożenia życia lub zdrowia pracowników, jest przyczyną uza-

sadniającą wypowiedzenie przez pracodawcę umowy na czas nie określony.

2. Nieskorzystanie przez stronę z wniosku o sprostowanie bądź uzupeł-

nienie protokołu rozprawy przed sądem pierwszej instancji powoduje, że

zarzut dotyczący treści protokołu nie może być uznany za usprawiedliwioną

podstawę kasacji (art. 393

1

pkt 2 w związku z art. 162 i art. 160 KPC).

Przewodniczący SSN: Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Józef

Iwulski (sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 września 1998 r. sprawy z po-

wództwa Juliana N. przeciwko Zakładom Produkcyjno - Remontowym Energetyki

Poznań "E.-C." S.A. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku

Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 13

lutego 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Powód Julian N. wniósł o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o

pracę dokonanego przez pozwane Zakłady Produkcyjno-Remontowe Energetyki

Poznań "E.-C." SA.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Poznaniu, wyrokiem z dnia 10 października 1997

r. [...] oddalił powództwo. Sąd pierwszej instancji ustalił, że powód pracę u pozwa-

nego podjął 1 lipca 1996 r. na stanowisku kierownika Stacji Prób Maszyn Elektrycz-

nych w Wydziale Kontroli Jakości. Podlegało mu służbowo dwóch pracowników. W

- 2 -

dniach 13 lutego i 7 marca 1997 r. podczas prowadzenia prac miały miejsce zda-

rzenia spowodowane naruszeniem przez powoda zasad BHP. W dniu 13 lutego

1997 r. wskutek niedopatrzenia powoda, doszło do włączenia silnika pod napięciem,

podczas gdy powinno odbywać się beznapięciowo. Podobnie w dniu 7 marca 1997 r.

podczas dokonywanych prób powód nie ostrzegając podległego sobie pracownika,

załączył napięcie transformatora. Pozwany wypowiedział powodowi umowę o pracę,

powołując się na zdarzenia z 13 lutego i 7 marca 1997 r. Sąd pierwszej instancji

ustalił również, iż narastała sytuacja konfliktowa między powodem a jego pra-

cownikami oraz że powód nie radził sobie z obowiązkami kierownika, a przede

wszystkim nie wzbudzał respektu wśród pracowników ani też nie potrafił w sposób

bezkonfliktowy rozwiązywać zaistniałych problemów.

Wyrokiem z dnia 13 lutego 1998 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubez-

pieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił apelację powoda. Sąd Wojewódzki uznał,

że apelacja jest jedynie manifestacją niezadowolenia powoda z rozstrzygnięcia wy-

danego przez Sąd pierwszej instancji. Sąd ten dokonał prawidłowych ustaleń w

oparciu o swobodną ocenę dowodów. Zarzuty apelacji są niezbyt czytelnie sformu-

łowane i nie pozwalają na dokonanie odmiennej oceny zebranych dowodów, a tym

samym poczynienie innych ustaleń dotyczących stanu faktycznego. Sąd drugiej ins-

tancji wywiódł, że mając na względzie jedną z podstawowych zasad prawa pracy, tj.

zasadę swobody nawiązywania stosunków pracy, dającą możliwość swobodnego ich

nawiązywania i rozwiązywania przez którąkolwiek ze stron, rozwiązanie umowy o

pracę w drodze wypowiedzenia jest normalnym, dozwolonym środkiem prawnym dla

obu stron stosunku pracy. W sytuacji, gdy dalsza prawidłowa współpraca pra-

cownika i pracodawcy nie jest możliwa, to rozwiązania umowy o pracę z pracowni-

kiem za ustawowym wypowiedzeniem nie można uznać za nadużycie prawa. Zna-

czenie ma także obiektywna ocena przydatności pracownika do wykonywania po-

wierzonych mu zadań na zajmowanym stanowisku pracy i stosunek do ciążących na

nim obowiązków pracowniczych, a jak wynika z materiału zebranego w sprawie

ocena taka wobec powoda jest negatywna.

Kasację od tego wyroku złożył powód, który zarzucił naruszenie prawa mate-

rialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 45 KP. Zdaniem powoda, nastąpiło to

przez uznanie zasadności wypowiedzenia umowy o pracę w oparciu o zarzuty nie

- 3 -

przedstawione w uzasadnieniu wypowiedzenia. Powód zarzucił także naruszenie

prawa procesowego, tj. art. 378 § 2 w związku z art. 477

1

§ 1 KPC, przez niewyjaś-

nienie, czy przyczyna wskazana w wypowiedzeniu była rzeczywista i prawdziwa oraz

naruszenie art. 378 § 2 w związku z art. 157 § 1 i 158 § 1 pkt 2 KPC przez rozstrzyg-

nięcie sprawy, mimo niezrozumiałej treści protokółów z rozpraw przed Sądem

pierwszej instancji. W uzasadnieniu kasacji powód wywiódł, że w wypowiedzeniu

umowy o pracę jako jego przyczynę wskazano "rażące naruszenie zasad BHP, a w

szczególności stworzenie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia podległych

pracowników w dniach 13 lutego 1997 r. i 7 marca 1997 r." Zdaniem powoda, Sąd

pierwszej instancji tylko powierzchownie przeanalizował faktyczną przyczynę

wypowiedzenia, a w uzasadnieniu wyroku odbiegł od niej, posługując się ar-

gumentami dotyczącymi sposobu wykonywania przez powoda funkcji kierownika.

Zdaniem powoda Sądy mogły oceniać jedynie przyczyny wskazane przez praco-

dawcę w wypowiedzeniu. Powód uważa także, iż ocena zasadności przyczyny wy-

powiedzenia mu umowy o pracę wymagała wiedzy specjalistycznej, a więc przepro-

wadzenia dowodu z opinii biegłego. Sądy takiego dowodu nie przeprowadziły, co

zdaniem powoda narusza art. 477

1

§ 1 KPC. Wreszcie powód podniósł, że protokoły

rozpraw przed Sądem pierwszej instancji są ze względów składniowych i stylistycz-

nych niezrozumiałe, co powoduje, że prawidłowość postępowania przed Sądem

pierwszej instancji "uchyliła się spod możliwości prawidłowej kontroli instancyjnej".

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych są bezzasadne. Przepisy art.

157 § 1 i 158 § 1 pkt 2 KPC dotyczą sposobu i treści dokumentowania przebiegu

rozprawy przez sporządzenie protokołu. Jeżeli strona uważa, że protokół rozprawy

został sporządzony nieprawidłowo, to zgodnie z art. 160 KPC może żądać jego

sprostowania w oznaczonym terminie. Nieskorzystanie z tego specjalnego środka

powoduje, że strona traci uprawnienie do powoływania się na nieprawidłowości w

sporządzeniu protokołu rozprawy (art. 162 KPC). Ponieważ powód nie wniósł o

sprostowanie czy uzupełnienie protokołów rozprawy, to zgłaszanie zarzutu dotyczą-

cego treści tych protokołów w postępowaniu kasacyjnym jest spóźnione i nie może

- 4 -

być uznane jako skutecznie zgłoszony zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Zarzut naruszenia art. 477

1

§ 1 KPC jest niezrozumiały. Przepis ten bowiem

nie dotyczy przebiegu postępowania dowodowego, a zwłaszcza przesłanek dopusz-

czenia dowodu z opinii biegłego. Przepis ten pozwala sądowi pracy na orzeczenie o

roszczeniach, które wynikają z faktów przytoczonych przez pracownika, także wów-

czas, gdy roszczenie nie było objęte żądaniem pracownika lub gdy było zgłoszone w

rozmiarze mniejszym niż usprawiedliwiony wynikiem postępowania. Sądy obu ins-

tancji orzekały o zgłoszonym przez powoda żądaniu przywrócenia do pracy i żadne

okoliczności faktyczne sprawy nie wskazywały na potrzebę orzekania o innym rosz-

czeniu.

Problem istotny dla rozstrzygnięcia sprawy sprowadzał się do wykładni i zas-

tosowania art. 45 § 1 KP. Wywody Sądu drugiej instancji w tym zakresie są zbyt

daleko idące, gdyż ze swobody nawiązywania umów o pracę nie wynika swoboda

ich rozwiązywania. Przepis art. 45 § 1 KP wprowadza powszechną ochronę rozwią-

zania umowy o pracę na czas nie określony, sprowadzającą się do uznania, że wy-

powiedzenie tej umowy musi być uzasadnione. Naruszenie przez pracownika na

stanowisku kierowniczym przepisów (zasad) bezpieczeństwa i higieny pracy,

zwłaszcza w sposób prowadzący do zagrożenia życia lub zdrowia pracowników jest

wystarczającą przyczyną uzasadniającą wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o

pracę na czas nie określony (por. np. uchwała z dnia 11 stycznia 1980 r., I PZP

45/79, OSNCP 1980 z. 7-8, poz. 133). Sądy obu instancji zbędnie w tej sytuacji roz-

ważały dalsze okoliczności sprawy dotyczące sposobu wykonywania obowiązków

pracowniczych przez powoda w aspekcie kierowania podległymi pracownikami. Nie

jest wprawdzie zasadny zarzut podniesiony w kasacji, że nie było to możliwe. Nie ma

bowiem przeszkód, by pracodawca w postępowaniu przed sądem pracy powoływał

się również na inne przyczyny rzeczywiście istniejące, a mające uzasadnić wy-

powiedzenie umowy o pracę, niż wskazane pracownikowi (zakładowej organizacji

związkowej - por. teza III uchwały pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Spo-

łecznych Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1978 r., V PZP 6/77, OSNCP 1977 r. z.

8, poz. 127). W okolicznościach sprawy było to jednak niepotrzebne, gdyż wskazana

powodowi przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę była wystarczająca do uznania,

że było ono uzasadnione w rozumieniu art. 45 § 1 KP.

- 5 -

Wobec powyższego kasacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 393

12

KPC.

========================================