II UKN 220/98

Wyrok z dnia 16 września 1998 r.

II UKN 220/98

Sąd jest obowiązany wezwać biegłego na rozprawę celem ustnego

wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, jeżeli strona zgłasza do niej uzasadnione

zastrzeżenia.

Przewodniczący SSN: Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Maria Mańkowska,

Andrzej Wróbel (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 września 1998 r. sprawy z wniosku

Eulalii S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w R. o rentę

inwalidzką, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 8 stycznia 1998 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu-Są-

dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do ponownego rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z dnia 9

października 1997 r. [...] oddalił odwołanie Eulalii S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych-Oddziału w R. z dnia 10 maja 1997 r., odmawiającej wnioskodawczyni

prawa do renty inwalidzkiej. Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłych lekarzy są-

dowych neurologa i ortopedy celem ustalenia inwalidztwa i daty powstania inwalidz-

twa wnioskodawczyni. Sąd podzielił opinię biegłego lekarza specjalisty neurologa,

która jest wyczerpująco uzasadniona oraz nie wymaga uzupełnień i z tych względów

oddalił wniosek Eulalii S. o wezwanie biegłego na rozprawę. Sąd nie podzielił nato-

miast opinii biegłego lekarza specjalisty chirurga-ortopedy, który nie znalazł podstaw

do uznania inwalidztwa wnioskodawczyni. W ocenie Sądu, inwalidztwo wnioskodaw-

czyni powstało w dniu 13 czerwca 1996 r., co wynika z opinii biegłego lekarza sądo-

wego neurologa, a zatem po upływie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia wniosko-

dawczyni, tj. od dnia 12 lipca 1993 r.

2

Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 stycznia 1998 r. [...] oddalił

apelację wnioskodawczyni od powyższego wyroku. W ocenie Sądu, z zebranego

prawidłowo i wyczerpująco materiału dowodowego wynika, że wnioskodawczyni nie

spełnia określonej w przepisie art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrze-

niu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) przesłanki

nabycia prawa do renty inwalidzkiej polegającej na tym, aby inwalidztwo powstało nie

później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania zatrudnienia lub okresu równorzędnego z

okresem zatrudnienia. Wnioskodawczyni kwestionuje ustalenia zawarte w opinii bieg-

łego neurologa i domaga się wezwania go na rozprawę, jednakże opinia tego biegłe-

go jest wyczerpująco uzasadniona i nie wymaga uzupełnień, a zatem nie było potrze-

by uwzględnienia tego wniosku. Zdaniem Sądu drugiej instancji, podważenie przez

wnioskodawczynię słuszności opinii biegłego neurologa jest gołosłowne i nosi cechy

“braku subiektywizmu.” Biegły dysponował dokumentacją z przebiegu leczenia i wy-

nikami badań. Biegły te dowody dokładnie przeanalizował i stwierdził, że inwalidztwo

wnioskodawczyni można określić na datę nie wcześniejszą niż pierwsze zgłoszenie

się do lekarza po ponad rocznej przerwie w leczeniu. Biegły podkreślił ponadto, że w

dniu badania, tj. w dniu 16 lipca 1997 r. nie stwierdził u wnioskodawczyni objawów

zespołu bólowego, a w dokumentacji lekarskiej nie ma obiektywnego dowodu na ist-

nienie dyskopatii. Biorąc jednak pod uwagę orzeczenie Komisji do spraw Inwalidztwa

i Zatrudnienia biegły zgodził się z istnieniem inwalidztwa III grupy, jednak po upływie

osiemnastu miesięcy od ustania zatrudnienia lub okresu równorzędnego z okresem

zatrudnienia.

Wnioskodawczyni w kasacji od powyższego wyroku zarzuciła naruszenie

przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności

zaś naruszenie przepisu art. 286 KPC poprzez pominięcie dowodu z wezwania na

rozprawę biegłego z zakresu neurologii. Wskazując na powyższą podstawę kasacyj-

ną wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apela-

cyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu powyższych

podstaw kasacyjnych wskazała, że z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika mię-

dzy innymi, iż biegły powinien być wezwany na posiedzenie sądu, aby strony mogły

mu zadawać pytania, zwłaszcza zaś wtedy, gdy strona w procesie zgłasza zastrze-

żenia do pisemnej opinii biegłego. W ocenie wnoszącej kasację jest bezsporne, że w

toku postępowania kwestionowała opinię biegłego wyrażając tym samym swe zas-

trzeżenia co do wewnętrznej jej sprzeczności. Zastrzeżenia i zarzuty wnioskodaw-

3

czyni nie są gołosłowne i nacechowane subiektywizmem, skoro biegły w swojej opinii

wskazuje na brak jakiegokolwiek inwalidztwa u niej, ale mając na uwadze orzeczenie

Komisji do spraw Inwalidztwa ostatecznie przyjmuje istnienie III grupy inwalidzkiej,

jednakże inaczej określa datę jej powstania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja ma uzasadnione podstawy.

Trafny jest zarzut naruszenia przepisu art. 286 KPC. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego utrwalił się pogląd, że powyższy przepis zobowiązuje sąd do zażądania

ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, gdy strona w toku procesu złoży zas-

trzeżenia do takiej opinii. Sąd jest jednakże obowiązany wezwać biegłego na rozpra-

wę celem ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie wówczas, gdy zastrzeżenia

zgłoszone przez stronę nie są ogólnikowe i gołosłowne. Sąd drugiej instancji ograni-

czył się do powołania wniosku końcowego z opinii biegłego, który uznał za nie bu-

dzący zastrzeżeń, gdy tymczasem przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyro-

ku przesłanki, którymi kierował się biegły, jak i rozumowanie biegłego budzą poważ-

ne wątpliwości. W swojej opinii biegły stwierdza bowiem, że analiza dokumentacji

lekarskiej pozwala przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, że wnioskodawczyni

miewa bóle naczynioworuchowe oraz okresowe dolegliwości bólowe o typie bólów

korzeniowych i lędźwiowo-krzyżowych, jednakże bóle te nie powodują inwalidztwa, a

mimo to, stwierdza się w opinii, że KiZ uznała wnioskodawczynię inwalidą trzeciej

grupy. Następnie biegły stwierdza, że mimo iż w dniu badania nie stwierdzono u ba-

danej zespołu bólowego, to jednak ze względu na orzeczenie KiZ o istnieniu inwa-

lidztwa i biorąc pod uwagę przebieg choroby należy w konkluzji przyjąć, że inwa-

lidztwo wnioskodawczyni istnieje od 13 czerwca 1996 r. W tej sytuacji obowiązkiem

Sądu było zażądanie od biegłego ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, a w

razie potrzeby zażądania także dodatkowej opinii od tego samego biegłego lub in-

nych biegłych w celu stwierdzenia, czy i od kiedy wnioskodawczyni jest inwalidą z

przyczyn neurologicznych.

Biorąc te względy pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

========================================