II UKN 326/98

Wyrok z dnia 25 listopada 1998 r.

II UKN 326/98

Częściowa utrata zdolności do pracy zarobkowej nie jest równoznaczna

z niemożliwością wykonywania dotychczasowego zatrudnienia i w art. 23 ust. 3

ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i

ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 2

ustawy z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu

emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym (Dz.U. Nr 100, poz. 461) została

ograniczona do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Dopiero

zmiana zawodu w ramach posiadanych kwalifikacji i brak rokowania odzyska-

nia zdolności do pracy po przekwalifikowaniu stanowią podstawę do przyzna-

nia renty inwalidzkiej z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Przewodniczący: SSN Maria Tyszel, Sędziowie SN: Maria Mańkowska (spra-

wozdawca), Zbigniew Myszka.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 1998 r. sprawy z wniosku

Janusza J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o prawo

do renty z tytułu niezdolności do pracy, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku

Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 30

kwietnia 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Wnioskodawca Janusz J. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Spo-

łecznych-Oddział w B. z dnia 15 października 1997 r., którą została mu wstrzymana

wypłata renty inwalidzkiej III grupy.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyro-

kiem z dnia 27 stycznia 1998 r. oddalił odwołanie, bowiem lekarze specjaliści neu-

rolog, gastrolog i ortopeda - chirurg uznali, że schorzenia wnioskodawcy: wygojony

2

stan po złamaniu kompresyjnym trzonu L1 kręgosłupa, przewlekła choroba wrzodo-

wa dwunastnicy, zmiany żylakowate podudzia lewego i tłuszczak okolicy barku pra-

wego, nie powodują niezdolności do pracy. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1998 r. Sąd

Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku oddalił apelację

wnioskodawcy i podniósł, iż III grupa inwalidzka została przyznana wnioskodawcy po

złamaniu trzonu L1 w wyniku upadku z drzewa w październiku 1991 r. Stan zdrowia

wnioskodawcy był potem dwukrotnie przedmiotem oceny biegłych lekarzy sądowych i

już we wrześniu 1994 r. biegli rozpoznali wygojone złamanie trzonu L1 z jego zniek-

ształceniem i chorobę wrzodową żołądka i uznając, że wnioskodawca ma ograniczo-

ną zdolność do wykonywania zatrudnienia w charakterze kierowcy samochodu cię-

żarowego, zalecili mu zmianę zawodu [...]. Również w opinii złożonej w sprawie [...]

biegły chirurg - ortopeda zwrócił uwagę, że zniekształcenie powstałe po złamaniu

trzonu kręgu L1 powoduje ograniczenie zdolności do zarobkowania wskutek częś-

ciowej niezdolności do wykonywania dotychczasowego zatrudnienia i że konieczna

jest zmiana zawodu. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Wojewódzkiego i po

uzupełnieniu opinii lekarza neurologa - wobec złożenia przez wnioskodawcę dodat-

kowego wyniku badania radiologicznego - uznał, że przedmiotowy wynik nie ma

wpływu na wydaną wcześniej opinię biegłych. Przebyte złamanie trzonu L1 kręgos-

łupa nie powoduje zmian neurologicznych i dysfunkcji kręgosłupa, zatem brak jest

podstaw do ustalenia niezdolności do pracy wnioskodawcy na podstawie obowiązu-

jących od 1 września 1997 r. przepisów art. 23 i art. 24 ustawy o zaopatrzeniu eme-

rytalnym pracowników i ich rodzin w brzmieniu im nadanym ustawą z dnia 28

czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubez-

pieczeniu społecznym ( Dz.U. Nr 100, poz. 461).

Powyższy wyrok zaskarżył kasacją pełnomocnik wnioskodawczyni, zarzucając

naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie przepisów prawa materialnego

przez błędną wykładnię art. 23 i 24 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin przez przyjęcie, iż nie zostały spełnione przesłanki do ustalenia co naj-

mniej częściowej niezdolności do pracy zarobkowej wnioskodawcy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje :

Kasacja nie jest zasadna. Stosownie do art. 3933

KPC kasacja powinna za-

wierać, między innymi, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Nie-

3

wskazanie przez pełnomocnika wnioskodawcy przepisów prawa procesowego, które

miały być naruszone w zaskarżonym wyroku oznacza, że zarzut naruszenia przepi-

sów postępowania jest bezprzedmiotowy. Sąd Najwyższy jest związany ustalonym w

sprawie stanem faktycznym przez sądy obu instancji (por. wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 21 marca 1997 r., I PKN 58/97, OSNAPiUS 1997 nr 22, poz. 436). Kasacja nie

może zatem skutecznie podważać faktów ustalonych w prawidłowo przeprowadzo-

nym sądowym postępowaniu dowodowym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27

lutego 1997 r., I PKN 25/97, OSNAPIUS 1997 nr 21, poz. 420).

W rozpoznawanej sprawie Sądy obu instancji prawidłowo ustaliły na podsta-

wie opinii biegłych lekarzy ze specjalności właściwych dla schorzeń wnioskodawcy,

że jego stan zdrowia nie kwalifikuje go do zaliczenia do osób niezdolnych do pracy w

rozumieniu obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o

zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).

Wnoszący kasację nie dostrzegł zmiany brzmienia przepisów art. 23 i art. 24 tej

ustawy na mocy art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych

ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym (Dz.U. Nr 100,

poz. 461), skoro uważa, że Sąd powinien dokonać analizy i uzasadnić, w jakim za-

kresie 40-letni wnioskodawca posiada możliwości i zdolności do zarobkowania.

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest całkowicie bezzasadny.

Obowiązujące od 1 września 1997 r. przepisy art. 23 i 24 ustawy o z.e.p., rezygnując

z pojęcia inwalidztwa i jego trzech grup, przewidują całkowitą lub częściową utratę

zdolności zarobkowania. Zmiana ta oznacza, iż obecnie renta inwalidzka przysługuje

osobom, które całkowicie lub częściowo utraciły zdolność do pracy zarobkowej z po-

wodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokują odzyskania zdolności do pracy

po przekwalifikowaniu. Częściowa utrata zdolności do pracy zarobkowej nie jest rów-

noznaczna z niemożliwością wykonywania dotychczasowego zatrudnienia, została

obecnie ograniczona w art. 23 ust. 3 do pracy zgodnej z poziomem posiadanych

kwalifikacji. Dopiero zatem zmiana zawodu w ramach posiadanych kwalifikacji i brak

rokowania odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu - dają podstawę do

przyznania renty inwalidzkiej z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Inaczej mó-

wiąc, rokowania pozytywne uniemożliwiają stwierdzenie niezdolności do pracy.

Wnioskodawca był już w 1994 i 1996 r. uprzedzany o konieczności przekwalifikowa-

nia się i podjęcia pracy lżejszej, niż wykonywane dotąd zatrudnienie w charakterze

kierowcy samochodu ciężarowego. Kwestia podjęcia starań o przekwalifikowanie się

4

do pracy lżejszej nie leżała w kompetencjach Sądów rozpoznających przedmiotową

sprawę. Starania te należą wyłącznie do zainteresowanego. Art. 78 ustawy o z.e.p. w

brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 1997 r. przewiduje prawo do renty

szkoleniowej dla osób, które ze względu na stan zdrowia nie mogą wykonywać

swego zawodu i poddały się przekwalifikowaniu zawodowemu.

Z tych wszystkich względów na podstawie art. 39312

KPC Sąd Najwyższy

orzekł, jak w sentencji.

========================================