I PKN 486/98

Wyrok z dnia 4 grudnia 1998 r.

I PKN 486/98

Zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 4 KPC z uwagi

na toczące się postępowanie karne nie jest obligatoryjne i zależy od rozważe-

nia wpływu ustaleń postępowania karnego na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej.

Podniesienie w kasacji zarzutu naruszenia tego przepisu wymaga ponadto wy-

kazania istotnego wpływu jego naruszenia na wynik sprawy.

Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie

SN: Jerzy Kwaśniewski, Maria Mańkowska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 1998 r. sprawy z powódz-

twa: 1. „B.” SA w W., 2. „B. - N.S.” Sp. z o.o. w N.S. przeciwko Krzysztofowi J. o za-

płatę, na skutek kasacji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 30 kwietnia 1998 r. [...]

1. o d d a l i ł kasację,

2. zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 375 (trzysta sie-

demdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Nowym Sączu wyrokiem z dnia 21 października

1997 r. zasądził od pozwanego Krzysztofa J. na rzecz powodów „B.” SA w W. i „B.

N.S.” Spółki z o.o. w N.S. kwotę 9.902 zł. Sąd ten ustalił, że 16 marca 1991 r. poz-

wany zawarł umowę o pracę na budowie zagranicznej z Centralą Handlu Zagranicz-

nego Budownictwa „B.” Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział w N.S.

Zgodnie z tą umową pracował jako kierownik budowy w Niemczech, w S. Pozwany

wypowiedział umowę ze skutkiem na 12 lutego 1993 r. Otrzymał wszystkie należne

mu świadczenia, z wyjątkiem premii motywacyjnej. Pozwany założył osobiste konto w

Deutsche Bank AG S., na które wpływały środki finansowe, i którymi dysponował

jako kierownik budowy. Tylko on mógł dysponować kontem. Pozwany zgłosił 6 lutego

2

1993 r. zapotrzebowanie na 10.000 DM. Dyspozycja przelewu na jego konto tej

kwoty została wydana 10 lutego 1993 r. Dnia 12 lutego pozwany sporządził raport

finansowy za luty, z którego wynika, że saldo na początku miesiąca wynosiło kwotę

10604,70 DM, a w ciągu miesiąca otrzymał środki w kwocie 16.714,01 zł . Z tej kwoty

8963,52 DM otrzymał od kierownika innej budowy – J., a 7.750,49 DM ten sam kie-

rownik przelał na konto firmy „M.”. Pozwany dołączył do raportu zestawienie wydat-

ków, w którym ujął kwotę 20,48 DM z tytułu zamknięcia konta. Raport został zatwier-

dzony przez Pełnomocnika Rejonu S. Pozwany wydał 12 lutego dyspozycję zamk-

nięcia konta, a bank wystawił rozliczenie konta ze względu na jego likwidację. Saldo

wynosiło 20,48 DM. Bank zaznaczył, że konto będzie można zamknąć dopiero wów-

czas, jeżeli jego właściciel w ciągu miesiąca od otrzymania noty zawiadamiającej o

zamknięciu nie zgłosi żadnych zarzutów. Tego samego dnia na konto pozwanego

wpłynęła kwota 10.000 DM jako przekaz od „B.” a pozwany również tego dnia na

swoją dyspozycję o godzinie 13,46 otrzymał (pobrał) kwotę 9490,78 DM. Kwota ta

została zaksięgowana 15 lutego 1993 r. Pozwany wyjechał z Niemiec 13 lutego. W

czerwcu 1993 r. B.J. poprosił pozwanego o podpisanie pełnomocnictwa do dyspo-

nowania jego kontem. Pozwany odmówił i zaproponował, że pojedzie do S. wyjaśnić

sprawę. W listopadzie pozwany zwrócił się o natychmiastową wypłatę premii moty-

wacyjnej, a w grudniu pełnomocnik Rejonu S. poinformował go, że nie spełnił warun-

ków do uruchomienia premii motywacyjnej, między innymi, z powodu nierozliczenia

się całkowitego z kontraktu. Deutsche Bank Filia S. udzielając odpowiedzi na pytania

Sądu poinformował, że pozwany miał w tym Banku rachunek w okresie od 10 marca

1991 r. do 1 grudnia 1994 r., że sam pozwany wydał dyspozycję wypłaty kwoty

9490,78 DM oraz, że konto zostało zamknięte na jego polecenie z 21 października

1994 r. Do tego dnia na koncie pozwanego były przeprowadzane operacje bankowe.

Ani Bank ani pozwany nie wskazali by osoba trzecia była upoważniona do dyspono-

wania kontem. Pozwany nie udowodnił by konto zostało zamknięte definitywnie 12

lutego 1993 r. Skoro pozwany działaniem swoim naraził powodów na szkodę, powi-

nien ją naprawić na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 471 i 472 KC w

związku z art. 300 KP).

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację poz-

wanego od tego wyroku. Sąd drugiej instancji zaakceptował ustalenia faktyczne

Sądu Rejonowego, jednakże przyjął, że odpowiedzialność pozwanego za szkodę wy-

nika z art. 124 § 1 KP ponieważ dotyczy mienia, które zostało mu powierzone z obo-

3

wiązkiem wyliczenia się. Sąd Wojewódzki wyraził też pogląd, że zachowanie pozwa-

nego można zakwalifikować jako umyślne wyrządzenie szkody w rozumieniu art. 122

KP, a zatem termin do dochodzenia roszczenia wynosił 3 lata (art. 442 KC w związku

z art. 291 § 3 KP).

Pozwany wniósł kasację od tego wyroku podnosząc zarzut naruszenia prawa

materialnego - art. 6 KC „bowiem jeżeli przedmiotem dowodzenia była kwestia mate-

rialnoprawna, to strona powodowa nie udowodniła swojego roszczenia w stosunku

do pozwanego”, oraz zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 4 KPC polegającego na tym,

iż pomimo przedłożenia na rozprawie przed Sądem Wojewódzkim pisma z Komendy

Rejonowej Policji w N.S. z dnia 31 marca 1998 r. informującego o wszczęciu docho-

dzenia w sprawie posłużenia się przez Spółkę z o.o. „B.” podrobionym dokumentem i

zgłoszenia wniosku o zawieszenie postępowania postępowanie cywilne w tej sprawie

nie zostało zawieszone.

W uzasadnieniu kasacji polemizowano z wartością dowodową pisma „Banku

w K.” z 15 stycznia 1995 r. przedłożonego przez stronę powodową. Zarzut narusze-

nia art. 177 § 1 pkt 4 KPC dotyczy też tego pisma „Banku z K.”, w sprawie którego

pozwany zwrócił się do organów ścigania „z odpowiednim zawiadomieniem” i tej

kwestii dotyczy postępowanie karne. W kasacji zawarto wniosek o zmianę zaskar-

żonego wyroku i oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.

Strona powodowa wniosła o oddalenie kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie jest uzasadniona. Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 6 KC.

Sąd Wojewódzki nie przypisał pozwanemu obowiązku udowodnienia braku szkody,

winy lub związku przyczynowego między nimi. Przeciwnie, uznał, że to strona powo-

dowa udowodniła spełnienie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej poz-

wanego. Bezskuteczność kwestionowania przez pozwanego wartości dowodowej

jednego z dokumentów nie świadczy o obarczeniu go - z naruszeniem art. 6 KC -

ciężarem udowodnienia faktów, z których to nie on wywodzi skutki prawne. Nieza-

sadny jest też zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 4 KPC. W myśl tego przepisu Sąd

może zawiesić postępowanie, jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze kar-

nej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej. W

4

przepisie tym nie zawarto normy nakazującej zawieszenie postępowania. Pozosta-

wiono ocenie sądu orzekającego w sprawie cywilnej potrzebę zawieszenia postępo-

wania. Wskazane w kasacji okoliczności nie uzasadniają twierdzenia, że Sąd Woje-

wódzki dopuścił się naruszenia tego przepisu, nie korzystając z przewidzianej w nim

możliwości. Postępowanie karne dotyczy jednego tylko dokumentu. Zatem bez

względu na to, jak się ono zakończy, nie można twierdzić, że ustalenia tego postę-

powania mogłyby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy, skoro

Sąd pierwszej instancji przeprowadził obszerne postępowanie dowodowe i na swoje

żądanie uzyskał istotne dokumenty z Deutsche Bank. Ponadto w kasacji uchybiono

obowiązkowi wykazania, że zarzucane naruszenie prawa procesowego mogło mieć

istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3931

pkt 2 KPC).

Wobec powyższego kasacja, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw,

podlegała oddaleniu (art. 39312

KPC).

========================================

64.

Postanowienie z dnia 2 grudnia 1998 r.

I PZ 64/98

Nie narusza słusznego interesu pracownika cofnięcie zażalenia na pos-

tanowienie o odrzuceniu kasacji w sprawie o przywrócenie do pracy, jeżeli

przyczyną rozwiązania stosunku pracy była niezdolność pracownika do pracy

trwająca dłużej niż okres pobierania zasiłku chorobowego, a po rozwiązaniu

stosunku pracy pracodawca zatrudnił pracownika na innym stanowisku na

czas potrzebny do uzupełnienia stażu pracy niezbędnego do nabycia upraw-

nień do renty inwalidzkiej.

Przewodniczący: SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz (sprawozdawca), Sę-

dziowie SN: Roman Kuczyński, Barbara Wagner.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia

1998 r. sprawy z powództwa Barbary D. przeciwko Terenowej Stacji Sanitarno-Epi-

demiologicznej w D. o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie, na skutek zażalenia

5

powódki na postanowienie Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo-

łecznych w Warszawie z dnia 10 września 1998 r. [...]

p o s t a n o w i ł:

u m o r z y ć postępowanie zażaleniowe.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie posta-

nowieniem z dnia 10 września 1998 r. odrzucił kasację Barbary D., którą wniósł jej

pełnomocnik, będący adwokatem, od wyroku tego Sądu z dnia 23 kwietnia 1998 r. w

sprawie przeciwko Terenowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w D. o przywróce-

nie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Przyczyną odrzuce-

nia kasacji było stwierdzenie, że została wniesiona po upływie terminu przewidzia-

nego do jej wniesienia, wobec czego z mocy art. 3935

KPC podlegała odrzuceniu.

Na powyższe postanowienie powódka wniosła zażalenie zarzucając w nim, że

Sąd Wojewódzki błędnie uznał, iż awizowanie przesyłki i niepodjęcie jej w terminie

przez pełnomocnika powódki jest równoznaczne z doręczeniem mu odpisu wyroku z

uzasadnieniem. Na przesyłce tej bowiem pracownik poczty stwierdził, że nie może jej

doręczyć z powodu zamkniętego mieszkania, lecz nie umieścił na niej adnotacji o

dacie jej złożenia do urzędu pocztowego, jak również nie umieścił odcisku datownika.

Ponadto reklamacja powyższej przesyłki ([...] z dnia 1 lipca 1998 r.) również nie zos-

tała załatwiona w sposób prawidłowy. Tak więc odrzucenie kasacji z powodu jej

spóźnienia nastąpiło z naruszeniem przepisów § 10 ust. 2 i § 14 ust. 2 rozporządze-

nia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 grudnia 1970 r. w sprawie doręczania pism

sądowych przez pocztę (Dz.U. Nr 31, poz. 266) oraz z naruszeniem art. 133 § 1

KPC.

Przytaczając powyższe zarzuty powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego

postanowienia stwierdzając, że termin do wniesienia kasacji rozpoczął swój bieg 20

sierpnia 1998 r., natomiast kasację nadała w urzędzie pocztowym 26 sierpnia 1998 r.

W piśmie z dnia 23 listopada 1998 r., które wpłynęło do Sądu Najwyższego

dnia 27 listopada 1998 r., powódka cofnęła zażalenie oraz kasację wniesione przez

jej pełnomocnika i oświadczyła, że „zrzeka się dalszego prowadzenia tej sprawy”.

6

W tym stanie rzeczy, z mocy art. 469 KPC (stosowanego a contrario) oraz art.

386 § 3 KPC w związku z art. 391 KPC, do których stosowania odsyła art. 39319

KPC, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie wywołane złożeniem przez powódkę

zażalenia. W stanie faktycznym sprawy, zwłaszcza zaś ze względu na to, że rozwią-

zanie z powódką stosunku pracy nastąpiło z uwagi na jej niezdolność do pracy

wskutek choroby trwającą dłużej niż okres pobierania zasiłku chorobowego, a także

ze względu na to, że zakład pracy zatrudnił ją - po rozwiązaniu umowy o pracę - na

okres 3 miesięcy w celu uzupełnienia stażu pracy niezbędnego do nabycia upraw-

nień do renty inwalidzkiej, Sąd Najwyższy uznał, że cofnięcie środka odwoławczego

w postaci zażalenia było dopuszczalne. Nie można bowiem uznać, że czynność ta

naruszała „słuszny interes pracownika” - jak stanowi art. 469 KPC - skoro powódka

nie odzyskała zdolności do pracy i nie mogła być zatrudniona. Nie bez znaczenia jest

także okoliczność, że stosownie do art. 53 § 5 KP powódka ma prawo żądać ponow-

nego zatrudnienia jej przez stronę pozwaną w razie spełnienia się warunków okreś-

lonych w tym przepisie.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

========================================