III RN 90/98

Wyrok z dnia 2 grudnia 1998 r.

III RN 90/98

Podstawą rewizji nadzwyczajnej nie może być zarzut naruszenia poglą-

dów doktryny lub stanowiska orzecznictwa.

Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 1998 r. sprawy ze skargi

Czesławy T. na decyzję Wojewody T. z dnia 9 października 1997 r. [...] w przedmio-

cie odmowy przyznania zapomogi pieniężnej w kwocie 3.000 zł, na skutek rewizji

nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich [...] od wyroku Naczelnego Sądu Ad-

ministracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 6 stycznia 1998 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Naczelnemu Sądowi Admi-

nistracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Rzecznik Praw Obywatelskich w sprawie ze skargi Czesławy T. na decyzję

Wojewody T. z dnia 9 października 1997 r. dotyczącej odmowy przyznania zapomogi

pieniężnej w kwocie 3.000 zł wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego

Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 6 stycznia

1998 r. [...] Wyrokowi temu zarzucił rażące naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17

lipca 1997 r. o stosowaniu szczególnych rozwiązań w związku z likwidacją skutków

powodzi, która miała miejsce w lipcu 1997 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 491 ze zm.) przez

zawężającą interpretację tego przepisu i art. 21 ustawy o Naczelnym Sądzie

Administracyjnym oraz art. 7 i 8 KPA w związku z art. 59 ustawy o NSA poprzez nie-

wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia

sprawy. Z ustaleń faktycznych wynika, iż organy pomocy społecznej odmówiły przyz-

nania spornej zapomogi z tej przyczyny, iż według protokołu wizji lokalnej, sporzą-

2

dzonego przez uprawnioną komisję, „woda była tylko w kotłowni, na podłogach nie

było żadnych uszkodzeń (wypaczeń), tylko w pokoju i kuchni są nieliczne pęknięcia

na ścianie”. Stanowisko tych organów zaakceptował NSA w zaskarżonym wyroku.

Rzecznik kwestionuje ten pogląd podnosząc, iż zapomoga przysługuje w razie strat

w gospodarstwie domowym w wyniku zalania mieszkań, a to ostatnie pojęcie nie jest

jednoznaczne. Powołał się na definicję „samodzielnego lokalu mieszkalnego”, przez

który należy rozumieć wydzieloną trwałymi ścianami w obrębie budynku izbę lub zes-

pół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, który wraz z pomieszczeniami po-

mocniczymi służy zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych, a także budynek

mieszkalny, w którym znajduje się tylko jeden lokal (dom jednorodzinny) oraz lokal

stanowiący odrębną nieruchomość (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o naj-

mie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, Dz.U. Nr 105, poz. 509 ze

zm.). Rzecznik stwierdził także, iż wszelkie wątpliwości co do treści norm prawnych

należy tłumaczyć na korzyść obywateli, co jego zdaniem, wynika z orzecznictwa i

doktryny (nie powołano jednakże w tym zakresie żadnych materiałów źródłowych).

Naruszenie art. 7 KPA polega – zdaniem wnoszącego rewizję nadzwyczajną – na

niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, albowiem skarżąca otrzymała w grudniu

1997 r. jednorazowy zasiłek z pomocy społecznej w kwocie 400 zł na pokrycie

kosztów związanych z osuszaniem budynku, a w uzasadnieniu tej decyzji stwierdzo-

no, że w wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż jej mieszkanie (dom)

ucierpiało podczas lipcowej powodzi i wymaga dosuszania. Wyrażono w rewizji nad-

zwyczajnej pogląd, iż zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego

rażąco narusza wyrażoną w art. 8 KPA zasadę pogłębiania zaufania obywateli do

organów Państwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona z dwóch powodów.

Po pierwsze, należy zauważyć, że art. 1 ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy z

dnia 17 lipca 1997 r. przyznaje zapomogę pieniężną w zryczałtowanej wysokości

(3.000 zł) niezależnie od rozmiaru szkód poczynionych przez powódź na skutek za-

lania mieszkania. Wynika stąd, iż jednym poszkodowanym zapomoga pokryje tylko

część szkód, a dla innych - mniej poszkodowanych - będzie źródłem korzyści. Tak

jednak zadecydowano w ustawie, przypuszczalnie z uwagi na szybkość i prostotę

3

postępowania. Należy zatem rozważyć (przy ponownym rozpoznawaniu sprawy) czy

wspominane w protokole oględzin nieliczne pęknięcia na ścianach w pokoju i kuchni

są związane z powodzią. Wydaje się to prawdopodobne, ponieważ kotłownia, w od-

niesieniu do której stwierdzono zalanie powodzią, znajduje się między pomieszcze-

niami mieszkalnymi i na tym samym poziomie. Po wtóre należy wyjaśnić

sprzeczność między decyzją odmawiającą przyznania zapomogi w wysokości 3.000

zł (jako że nie było zalania mieszkania) i decyzją przyznającą zasiłek z pomocy

społecznej w kwocie 400 zł, w której uzasadnieniu stwierdzono, że jest on przyznany

dlatego, iż mieszkanie (dom) ucierpiało podczas powodzi w lipcu 1997 r. i wymaga

osuszania. Oznacza to rażące naruszenie art. 7 i 8 KPA i uzasadnia tym samym

uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej. Pozostałe zarzuty rewizji nadzwyczajnej są

wątpliwe lub nieuzasadnione. Kotłownia nie jest częścią mieszkania - czego nie

kwestionuje rewizja nadzwyczajna - lecz przynależnością do niego. Twierdzi się w

rewizji nadzwyczajnej, iż można przypuszczać, że z powodu zalania kotłowni

skarżąca nabyła prawo do zapomogi pieniężnej, gdyż według doktryny i orzecznictwa

wszelkie wątpliwości co do treści norm prawnych należy tłumaczyć na korzyść

obywatela. Jest to zbyt wątłe uzasadnienie, ponieważ tylko rażące naruszenie prawa

może uzasadniać uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej. Podstawą do uchylenia lub

zmiany orzeczenia NSA nie mogą więc być wątpliwości wnoszącego rewizję

nadzwyczajną lub poglądy orzecznictwa i doktryny (które nie zostały w rewizji

nadzwyczajnej wskazane).

Z tych względów na podstawie art. 393

13

KPC w związku z art. 10 ustawy z

dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 43,

poz. 189 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

========================================