I PKN 505/98

Wyrok z dnia 9 grudnia 1998 r.

I PKN 505/98

Sąd drugiej instancji może pominąć dowód z przesłuchania strony (art.

381 KPC), jeżeli został on dopuszczony w pierwszej instancji, a strona przez

własne niestawiennictwo uniemożliwiła jego przeprowadzenie (art. 302 § 1

KPC).

Przewodniczący: SSN Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Józef Iwulski (spra-

wozdawca), Roman Kuczyński.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 1998 r. sprawy z powództwa

Rodneya H. przeciwko L.C. Poland Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w M. o

zapłatę, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 22 kwietnia 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej koszty

postępowania kasacyjnego w kwocie 1687 zł (jeden tysiąc sześćset osiemdziesiąt

siedem złotych).

U z a s a d n i e n i e

Powód Rodney H. domagał się zasądzenia od strony pozwanej L.C. Poland

Spółka z o.o. w M. kwoty 81 787 zł, stanowiącej wynagrodzenie za pracę w okresie

od 1 lipca 1995 r. do 15 września 1995 r. oraz odszkodowania w wysokości wyna-

grodzenia za trzymiesięczny okres wypowiedzenia z tytułu bezprawnego rozwiązania

umowy o pracę. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ka-

towicach, wyrokiem z dnia 15 stycznia 1998 r. [...] oddalił powództwo. Sąd ustalił, że

strona pozwana pertraktowała z firmą „P." w przedmiocie świadczenia przez nią

usług konsultingowych w zakresie doradztwa finansowego. W związku z negocja-

cjami sporządzono projekty umów, które przewidywały, że usługi będą świadczone

przez tę firmę i jej przedstawiciela w osobie powoda. Do zawarcia umowy jednak nie

doszło. Wobec tego, że powód jako przedstawiciel firmy „P." zapoznał się już z dzia-

2

łalnością strony pozwanej, a więc wykonał pewną pracę, firma ta wystawiła faktury za

wykonaną pracę. Faktury te zostały zapłacone. W oparciu o te ustalenia Sąd pierw-

szej instancji ocenił, że powództwo jest nieuzasadnione, gdyż między stronami nie

doszło do zawarcia umowy o pracę. Powód jedynie w imieniu firmy „P." świadczył

usługi na rzecz pozwanej.

Apelację powoda od tego wyroku oddalił Sąd Apelacyjny w Katowicach. Sąd

drugiej instancji uznał, że przeprowadzono wyczerpujące postępowanie dowodowe,

prawidłowo ustalając, iż brak podstaw do uwzględnienia roszczenia, bowiem powód

nie wykazał, że łączyła go ze stroną pozwaną umowa o pracę. Sąd drugiej instancji

nie uwzględnił zgłoszonego w postępowaniu apelacyjnym wniosku o przesłuchanie

powoda w charakterze strony. Dowód z przesłuchania stron dopuścił bowiem Sąd

pierwszej instancji, a powód mimo dwukrotnego prawidłowego wezwania do

osobistego stawiennictwa celem przesłuchania w charakterze strony, na rozprawy w

dniach 3 grudnia 1997 r. oraz 15 stycznia 1998 r, nie stawił się bez

usprawiedliwienia. Dlatego w oparciu o art. 302 § 1 KPC, Sąd Wojewódzki

uprawniony był do ograniczenia dowodu z przesłuchania stron, do przesłuchania

strony pozwanej.

Od tego wyroku kasację złożył powód. Zarzucił naruszenie art. 233 § 1, art.

299, art. 379 pkt 5 i art. 382 KPC przez oddalenie w postępowaniu apelacyjnym

wniosku o przesłuchanie powoda w charakterze strony, a w rezultacie oparcie rozs-

trzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym i pozbawienie powoda możności

obrony jego praw. Powód wywiódł, że nie został przesłuchany przez Sąd pierwszej

instancji, gdyż nie stawił się na przesłuchanie. Wyjaśnił, że mieszka w Anglii i z przy-

czyn rodzinnych nie mógł przyjechać do Polski i złożyć zeznań. Powód stawił się na

rozprawę apelacyjną i był gotów złożyć zeznania. Oddalenie wniosku o przesłuchanie

powoda doprowadziło do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla

rozstrzygnięcia sprawy.

Strona pozwana wniosła o oddalenie kasacji i przyznanie kosztów postępo-

wania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 381 KPC sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i do-

wody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instan-

3

cji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Sąd drugiej instancji w

istocie zastosował ten przepis, chociaż go nie powołał. Przepis ten zmierza do kon-

centracji materiału dowodowego w postępowaniu przed pierwszą instancją. Powód

zgłosił wniosek dowodowy o przesłuchanie stron i został on uwzględniony. Jednakże

dowód ten został w postępowaniu przed pierwszą instancją ograniczony do przesłu-

chania przedstawiciela strony pozwanej, gdyż powód dwukrotnie wezwany celem

przesłuchania, nie stawił się na rozprawy bez usprawiedliwienia. Sąd pierwszej ins-

tancji postąpił więc zgodnie z art. 302 § 1 KPC. Należy uznać, że jeżeli strona przez

własne niestawiennictwo uniemożliwiła przeprowadzenie dowodu z jej przesłuchania,

a sąd pierwszej instancji w ramach art. 302 § 1 KPC ograniczył dowód do przesłu-

chania tylko jednej ze stron, to ponowienie tego wniosku w postępowaniu apelacyj-

nym jest zgłoszeniem nowego dowodu w rozumieniu art. 381 KPC. Sąd drugiej ins-

tancji zgodnie z tym przepisem może taki dowód pominąć, co też uczynił Sąd Apela-

cyjny. Sąd drugiej instancji nie naruszył więc w ogóle przepisów postępowania, a tym

bardziej nie pozbawił powoda możności obrony jego praw (art. 379 pkt 5 KPC).

Ocena pozostałego materiału dowodowego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji,

a zaakceptowana przez Sąd drugiej instancji jest prawidłowa i nie narusza art. 233 §

1 KPC.

Wobec tego kasacja powoda podlegała oddaleniu na podstawie art. 39312

KPC. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 KPC.

========================================