I PKN 621/98

Wyrok z dnia 5 marca 1999 r.

I PKN 621/98

Przepisy art. 1 ust. 1, art. 4 i art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o

radcach prawnych (Dz.U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) nie są przeszkodą w wypowie-

dzeniu radcy prawnemu warunków pracy z zaproponowaniem innego stanowis-

ka.

Przewodniczący: SSN Józef Iwulski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Maria

Mańkowska, Zbigniew Myszka.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 1999 r. sprawy z powództwa

Ireny G. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej “E.” w W. o przywrócenie do pracy, na

skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubez-

pieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 21 lipca 1998 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Są-

dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni do ponow-

nego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Powódka Irena G. wniosła o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia warun-

ków pracy dokonanego przez pozwaną Spółdzielnię Mieszkaniową "E." w W.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Gdyni wyrokiem z dnia 13 maja 1998 r. [...] oddalił

powództwo. Sąd ustalił, że powódka od 1 września 1993 r. była zatrudniona w poz-

wanej Spółdzielni na stanowisku radcy prawnego w wymiarze 1/2 etatu. Rada Nad-

zorcza strony pozwanej, uchwałą z dnia 16 grudnia 1997 r., wprowadziła nowe

struktury organizacyjne, m.in. likwidując stanowiska radców prawnych i obsługę

prawną powierzyła kancelarii prawniczej. Pismem z dnia 6 stycznia 1998 r. pozwana

wypowiedziała powódce umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia,

wskazując, że przyczyną wypowiedzenia są zmiany organizacyjne określone w art. 1

ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z

2

pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz zmianie

niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.). Sąd Rejonowy w Gdyni wy-

rokiem z dnia 4 lutego 1998 r. [...] uznał to wypowiedzenie za bezskuteczne z uwagi

na podleganie powódki szczególnej ochronie z art. 39 KP.

Pismem z dnia 25 lutego 1998 r. pozwana wypowiedziała powódce umowę o

pracę w części dotyczącej powierzenia jej obowiązków radcy prawnego z zachowa-

niem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upływał w dniu 31 maja 1998 r.,

wskazując, że przyczyną wypowiedzenia warunków pracy są zmiany organizacyjne,

tj. likwidacja stanowiska radcy prawnego. Po upływie okresu wypowiedzenia pozwa-

na zaproponowała powódce zatrudnienie na samodzielnym stanowisku d/s człon-

kowsko-mieszkaniowych w wymiarze 1/2 etatu. Pozostałe warunki umowy o pracę

pozostawały bez zmian. Powódka nie przyjęła zaproponowanych warunków. Powód-

ka korzysta z ochrony przed wypowiedzeniem, przewidzianej w art. 39 KP. Sąd Re-

jonowy uznał wypowiedzenie zmieniające za dokonane zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy

z dnia 28 grudnia 1989 r. Zdaniem Sądu, wypowiedzenie zmieniające nie narusza

art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. Nr 19, poz. 145

ze zm.), bowiem zgodnie z propozycją zawartą w tym wypowiedzeniu powódka od

dnia 1 czerwca 1998 r. nie prowadziłaby obsługi prawnej pozwanej Spółdzielni. Sąd

Rejonowy uznał, że nie ma przeszkód do zatrudnienia osoby posiadającej uprawnie-

nia radcowskie na innym stanowisku niż stanowisko radcy prawnego.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą

w Gdyni, wyrokiem z dnia 21 lipca 1998 r. [...] w uwzględnieniu apelacji powódki

zmienił wyrok Sądu Rejonowego i przywrócił ją do pracy na dotychczasowych warun-

kach. Zdaniem Sądu drugiej instancji, wypowiedzenie powódce warunków pracy było

niezgodne z prawem, a w szczególności z przepisami ustawy o radcach prawnych.

Radcy prawnemu nie można polecić wykonywania czynności wykraczających poza

zakres pomocy (obsługi) prawnej. Sąd powołał art. 11

pkt 1, art. 45

i art. 911

pkt 4

ustawy o radcach prawnych.

Od wyroku tego kasację wniosła strona pozwana. Zarzuciła naruszenie prawa

materialnego przez błędną wykładnię art. 1 ust. 1 i art. 9 pkt 4 ustawy radcach praw-

nych wskutek przyjęcia, iż pozwana poleciła powódce jako radcy prawnemu wyko-

nywanie czynności wykraczających poza zakres pomocy prawnej oraz przez błędną

wykładnię, że art. 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. nie ma zastosowania wobec

powódki. Strona pozwana zarzuciła także naruszenie prawa procesowego przez od-

3

mowę wyjaśnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art.

227 KPC). W uzasadnieniu kasacji strona pozwana zarzuciła, że Sąd Wojewódzki

powołuje się na nieistniejące przepisy prawa. Tymczasem przepisy ustawy o radcach

prawnych (art. 1 ust. 1 i 9 ust. 4) nie miałyby do powódki zastosowania po upływie

okresu wypowiedzenia, gdyż nie byłaby zatrudniona na stanowisku radcy prawnego.

Powódka wniosła o oddalenie kasacji i przyznanie kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzut naruszenia prawa procesowego jest w gruncie rzeczy bezprzedmioto-

wy, gdyż stan faktyczny sprawy był w istotnych elementach niesporny. Natomiast

zarzut naruszenia art. 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. jest o tyle przedwczesny,

że przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji. Zarzut

naruszenia art. 1 ust. 1 i art. 9 ust. 4 (strona pozwana powołuje go jako art. 9 pkt 4)

ustawy o radcach prawnych jest zasadny już z tej przyczyny, że zamiast dokonać

wykładni tych przepisów, Sąd drugiej instancji powołał nieistniejące przepisy art. 11

pkt 1, art. 45

i art. 911

pkt 4 ustawy o radcach prawnych. Należy to jednak potraktować

jako naruszenie art. 328 § 2 KPC, czyli błąd we wskazaniu podstawy prawnej rozs-

trzygnięcia. Z wywodów Sądu Wojewódzkiego wynika bowiem, że wykładnię odniósł

do przepisów art. 1 ust. 1, art. 4 i art. 9 ust. 4 ustawy o radcach prawnych. Wykładnia

tych przepisów i ich zastosowanie przez Sąd drugiej instancji były jednak nieprawid-

łowe. Sąd pominął przede wszystkim to, że zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy określa

ona zasady wykonywania zawodu radcy prawnego. Nie dotyczy więc wykonywania

innych zawodów, a przede wszystkim nie zabrania radcom prawnym wykonywania

innych zawodów (zajmowania innych stanowisk), czy pracodawcom zatrudniania

radców prawnych (osób wpisanych na listę radców prawnych) na innych stanowis-

kach, czy w innym charakterze. Dlatego też rację ma Sąd pierwszej instancji oraz

strona pozwana, że przepisy ustawy o radcach prawnych nie stanowią przeszkody w

dokonaniu osobie zajmującej stanowisko radcy prawnego wypowiedzenia zmieniają-

cego warunki pracy przez zaoferowania innego stanowiska. Na takim innym

stanowisku bowiem do osoby wpisanej na listę radców prawnych, po prostu nie sto-

sowałoby się ustawy o radcach prawnych.

Wobec powyższego na podstawie art. 39313

§ 1 i 108 § 2 KPC orzeczono jak

w sentencji.

4

========================================