II UKN 527/98

Wyrok z dnia 18 marca 1999 r.

II UKN 527/98

Sąd Najwyższy może uznać cofnięcie kasacji za niedopuszczalne, gdy

narusza to słuszny interes ubezpieczonego (art. 469 w związku z art. 391 i 39319

KPC).

Przewodniczący: SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Roman Kuczyński, Maria Tyszel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 1999 r. sprawy z wniosku

Tadeusza K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w O. o pod-

wyższenie jednorazowego odszkodowania w związku z wypadkiem przy pracy, na

skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22

kwietnia 1998 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkie-

go-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie i sprawę przekazał Sądowi

Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie do ponownego

rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro-

kiem z dnia 22 kwietnia 1998 r. oddalił apelację ubezpieczonego Tadeusza K. od

wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie z

dnia 23 grudnia 1997 r. [...] oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych-Oddziału w O. przyznającej mu jednorazowe odszkodowanie za 5 %

długotrwałego uszczerbku na zdrowiu z tytułu następstw wypadku przy pracy, jakie-

mu uległ 10 marca 1996 r. Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie ubezpieczone-

go, który domagał się przyznania mu wyższego odszkodowania powypadkowego,

albowiem powołani biegli ocenili, że wskutek wypadku przy pracy ubezpieczony nie

doznał uszczerbku na zdrowiu wyższego niż 5%. Ustalenie to potwierdził Sąd Apela-

2

cyjny, który wskazał, że w dniu 10 marca 1996 r. ubezpieczony zatrudniony w cha-

rakterze palacza i dozorcy w CUHW „P.” w M., obchodząc teren strzeżonej posesji

przewrócił się i potłukł rękę. Następstwa tego wypadku przy pracy zweryfikowane

przez biegłych lekarzy sądowych wykazały jedynie 5 % długotrwałego uszczerbku na

zdrowiu i z tego tytułu ubezpieczony otrzymał należne mu odszkodowanie. Wpraw-

dzie pourazowym schorzeniom ubezpieczonego towarzyszą dolegliwości spowodo-

wane samoistną chorobą zwyrodnieniową narządu ruchu, która ogranicza ruchomość

stawu ramieniowego, ale nie może być potraktowana jako wynikająca z wypadku

przy pracy. Sąd drugiej instancji wykluczył wpływ stwierdzonego u ubezpieczonego

inwalidztwa III grupy pozostającego w związku z wypadkiem przy pracy na możliwość

podwyższenia dochodzonego odszkodowania, argumentując, że różne są kryteria

ustalania inwalidztwa i procentowego uszczerbku na zdrowiu. Wniosek taki miały

potwierdzać załączone do apelacji kserokopie wyników badania radiologicznego,

które nie wykazuje zmian urazowych, ale jedynie zmiany zwyrodnieniowe stawu bar-

kowego i kręgosłupa.

W kasacji ubezpieczonego wniesionej przez adwokata ustanowionego z

urzędu podniesiono zarzuty naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe za-

stosowanie art. 9 ust. 1 i art. 10 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z

tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr

30, poz. 144 ze zm.) w związku z pkt 105 załącznika do rozporządzenia Ministra

Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17

października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz

wypłacania świadczeń z tytułu wypadku przy pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz

z tytułu chorób zawodowych (Dz.U. Nr 36, poz. 199) - przez ustalenie jedynie 5 %

długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego jako skutku jego wypadku

przy pracy, a także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na

wynik sprawy, a mianowicie art. 227 w związku z art. 382 KPC. Zdaniem skarżącego

Sąd Apelacyjny bezpodstawnie pominął dowody zgłoszone przez powoda w postę-

powaniu apelacyjnym, a w szczególności znajdujące się w aktach sprawy [...], w tym

wyrok Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 27 października 1997 r. [...], co spowodowało błędne ustalenie wysokości na-

leżnego ubezpieczonemu jednorazowego odszkodowania powypadkowego.

Następnie w piśmie z dnia 22 grudnia 1998 r., skierowanym do Sądu Najwyż-

szego ubezpieczony, wnosząc o przyznanie mu wyższego odszkodowania „zgodnie

3

z nabytymi uprawnieniami” cofnął kasację wniesioną przez ustanowionego adwokata

z urzędu, argumentując, że nie była ona z nim uzgadniana „wbrew mojej woli”, a ZUS

pozbawił go całkowicie renty z Sądem Wojewódzkim w Olsztynie „wyrokiem, który

jest nie zgodny z prawem”. Również adwokat ustanowiony z urzędu dla wniesienia

kasacji zwrócił się do Sądu Najwyższego o wzięcie pod uwagę woli wyrażonej w

„zwolnieniu” go przez ubezpieczonego z dalszego prowadzenia sprawy, w następs-

twie czego Okręgowa Rada Adwokacka zwolniła go z obowiązku reprezentacji z

urzędu w postępowaniu kasacyjnym wobec „żądania powoda cofnięcia skargi kasa-

cyjnej”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Cofnięcie kasacji przez ubezpieczonego należało uznać za niedopuszczalne w

rozumieniu art. 469 KPC w związku z art. 391 i 39319

KPC, albowiem uwzględnienie

jego żądania prowadziłoby do umorzenia postępowania kasacyjnego, z czego ubez-

pieczony nie zdawał sobie sprawy, ale w dalszym ciągu popierał wniesioną w jego

interesie skargę kasacyjną i domagał się przyznania mu przez Sąd Najwyższy pod-

wyższonego jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, „bez co-

fania sprawy do sądu o ponowne rozpatrzenie, na co nie pozwala mu jego zdrowie”.

Wniesiona w interesie powoda kasacja okazała się uzasadniona, ponieważ

Sąd drugiej instancji miał obowiązek zweryfikować ustalenie w rozpoznawanej spra-

wie jedynie 5 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu z tytułu wypadku przy pracy w

sytuacji, gdy w prawomocnie zakończonym postępowaniu rentowym w sprawie [...]

przed tym samym Sądem, przyznano ubezpieczonemu prawo do renty inwalidzkiej

wypadkowej według trzeciej grupy inwalidów. Nie sposób zatem uznać za prawidło-

we zaniechanie przez Sąd Apelacyjny przeprowadzenia dowodu z akt prawomocnie

zakończonego postępowania rentowego, uzasadnianego jakoby odmiennymi kryte-

riami ustalania powypadkowego inwalidztwa i uszczerbku na zdrowiu. Tymczasem

uszczerbek na zdrowiu decydował o tzw. czynniku biologicznym inwalidztwa, który w

połączeniu z czynnikami ekonomiczno-społecznymi w postaci warunków pracy,

wieku, kwalifikacji oraz dalszej przydatności zawodowej poszkodowanego pracowni-

ka wpływał na możliwość zaliczenia go do określonej grupy inwalidztwa i przyznania

mu renty inwalidzkiej wypadkowej. W takich okolicznościach sprawy - bez uzupeł-

nienia postępowania dowodowego - nie da się wytłumaczyć przyczyn, dla których

4

minimalny 5 % powypadkowy długotrwały uszczerbek na zdrowiu ubezpieczonego

mógł prowadzić - w prawomocnie zakończonym sądowym postępowaniu rentowym

do przyznania mu renty inwalidzkiej wypadkowej, ustalanej na ogół wówczas - gdy

ekonomiczno-społeczne następstwa procentowego biologicznego uszczerbku na

zdrowiu zmniejszały zawodową sprawność ubezpieczonego co najmniej o połowę.

Uznając, że bez skonfrontowania opinii biegłych lekarzy sądowych z obu tych pos-

tępowań przedwczesne było wyrokowanie w kwestii wysokości należnego ubezpie-

czonemu jednorazowego odszkodowania z tytułu nieprawidłowo zweryfikowanej

wielkości powypadkowego uszczerbku na zdrowiu - Sąd Najwyższy wyrokował ka-

satoryjnie na podstawie art. 39313

KPC.

========================================