II UKN 537/98

Wyrok z dnia 23 marca 1999 r.

II UKN 537/98

Nie jest sprzeczna z zasadami doświadczenia życiowego (art. 233 § 1

KPC) ocena, że kobieta wychowująca dzieci i prowadząca dom, która na przes-

trzeni kilkunastu lat urodziła pięcioro dzieci, nie mogła w tym samym czasie

pracować stale i nieprzerwanie w miejscu pracy oddalonym o kilka kilometrów.

Przewodniczący: SSN Maria Mańkowska, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski

(sprawozdawca), Barbara Wagner.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 1999 r. sprawy z wniosku

Anieli K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o eme-

ryturę, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wroc-

ławiu z dnia 8 kwietnia 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 1998 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych we Wrocławiu oddalił apelację Anieli K. od wyroku Sądu Wojewódzkie-

go-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 1997 r.,

którym oddalono jej odwołanie od decyzji Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecz-

nych w W. z dnia 19 grudnia 1994 r., odmawiającej przyznania emerytury z braku

wymaganego 20-letniego okresu zatrudnienia. Sąd drugiej instancji uznał za trafne

ustalenia Sądu Wojewódzkiego, iż w oparciu o zeznania świadków R., P. i K. nie jest

możliwym uznanie, że wnioskodawczyni od 1951 r. do 1972 r. pracowała w zlewni

mleka i w gospodarstwie rolnym.

Kasacja wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego zarzuca naruszenie

prawa materialnego – art. 4 ust. 2 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach

ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze

zm.) oraz naruszenie art. 232 i 328 § 2 KPC.

2

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Organ rentowy decyzją z dnia 28 listo-

pada 1991 r. odmówił wnioskodawczyni przyznania emerytury z braku wymaganego

20-letniego okresu zatrudnienia. Nie uwzględniono okresów pracy w gospodarstwie

rolnym matki wnioskodawczyni od 19 kwietnia 1951 r. do 31 lipca 1969 r. oraz od 1

listopada 1969 r. do 30 października 1972 r. oraz okresu pracy w zlewni mleka od 19

kwietnia 1951 r. do 30 października 1961 r. Odwołanie wnioskodawczyni od tej de-

cyzji oddalił Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 marca 1993 r., a rewi-

zję od tego wyroku oddalił wyrokiem z dnia 14 października 1993 r. Sąd Apelacyjny

we Wrocławiu.

Zaskarżona w przedmiotowej sprawie decyzja organu rentowego z dnia 19

grudnia 1994 r. wydana została wobec zgłoszenia na sporne okresy nowych dowo-

dów w postaci zeznań świadków Józefa K., Katarzyny P. i Anny R. Świadkowie ci

zostali przesłuchani przez Sąd pierwszej instancji, który nie znalazł podstaw do

uznania tych zeznań za niewiarygodne dla potwierdzenia pracy wnioskodawczyni w

zlewni mleka i w gospodarstwie rolnym matki. Prawidłowość oceny tych zeznań

skontrolował Sąd Apelacyjny i podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji. Sąd ten

wskazał, że świadkowie P. i R. potwierdzały pracę wnioskodawczyni w zlewni mleka

do 1951 r., w którym to roku wyszła ona za mąż i który to okres był już uznany przez

organ rentowy. Natomiast zeznania tych świadków, jak i świadka K. nie pozwoliły na

przyjęcie, że wnioskodawczyni pracowała w zlewni po zamążpójściu, czyli po 19

kwietnia 1951 r. Ten ostatni świadek zakończył zresztą pracę w zlewni w 1953 r. Sąd

Apelacyjny zwrócił uwagę, że wnioskodawczyni po wyjściu za mąż zamieszkała z

mężem w oddalonej o kilka kilometrów O., tam prowadziła dom, a poczynając od

1953 r. urodziła kolejno kilkoro dzieci. Zdaniem Sądu wnioskodawczyni, będąc obar-

czona rodziną nie mogła też pracować w gospodarstwie rolnym w wymiarze nie niż-

szym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, co zeznania świadków na okolicz-

ność tej pracy czyni niewiarygodnymi.

Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądu drugiej instancji, ponieważ jest ono

wbrew zarzutom kasacji, przekonująco uzasadnione i uwzględnia zasady doświad-

czenia życiowego, w świetle których nie jest wiarygodne, aby kobieta, która była pię-

ciokrotnie w ciąży mogła w ciągu kilkunastu lat stale i nieprzerwanie pracować w

3

miejscu pracy oddalonym o kilka kilometrów i jednocześnie prowadzić dom i wycho-

wywać dzieci. Nie jest też trafny zarzut naruszenia prawa materialnego, gdyż doli-

czenie do uznanego okresu zatrudnienia (w wymiarze składkowym nieco ponad 9 lat)

okresów nieskładkowych wychowywania dzieci, ale w wymiarze nie przekraczającym

1/3 okresów składkowych czyli około 3 lat, nie spowoduje spełnienia przez wniosko-

dawczynię kryterium 20 lat okresów zatrudnienia.

Sąd Najwyższy nie znalazł przeto usprawiedliwionych podstaw do uwzględ-

nienia kasacji i w oparciu o art. 39312

KPC orzekł jak w sentencji wyroku.

========================================