III RN 175/98

Wyrok z dnia 9 kwietnia 1999 r.

III RN 175/98

Podatnik zawyżający podatek naliczony na skutek wadliwej rejestracji

faktury zakupu i wadliwego wykazania wysokości podatku należnego podlega

sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towa-

rów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 poz. 50 ze zm.).

Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Jerzy

Kwaśniewski (sprawozdawca), Andrzej Wasilewski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 1999 r. sprawy ze skargi

„W.” Spółki Akcyjnej w W. na decyzję Izby Skarbowej w R. z dnia 20 listopada 1996 r.

[...] w przedmiocie ustalenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku

od towarów i usług za miesiąc maj 1995 r., na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa

Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] od wyroku Naczelnego Sądu

Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 20 stycznia 1998 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Admi-

nistracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Spółka Akcyjna „W.” w W. w skardze na decyzję Izby Skarbowej w R. z dnia

20 listopada 1996 r. zarzuciła między innymi, bezpodstawne - jej zdaniem - zastoso-

wanie sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od to-

warów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm. w brzmieniu

obowiązującym w maju 1995 r.). Stosownie do stanowiska skarżącej Spółki z ustalo-

nego faktu ujęcia w rejestrze zakupów VAT za maj 1995 r. faktury wystawionej i

otrzymanej w dniu 1 czerwca 1995 r. nie należy wyprowadzać podstawy do zastoso-

wania powołanego wyżej przepisu, w którym określono sankcję za naruszenie obo-

wiązku prowadzenia ewidencji. Decydujące jest bowiem to, że przedmiotowa faktura

2

została wprowadzona do ewidencji, która w związku z tym zawierała niezbędne dane

do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania.

Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z

dnia 20 stycznia 1998 r. uchylił zaskarżoną decyzję, podzielając w kontrowersyjnej

między stronami kwestii stanowisko skarżącej Spółki. Według Sądu, jeżeli Spółka

ujęła w rejestrze zakupu VAT wszystkie transakcje zakupu, to tym samym możliwe

było prawidłowe zadeklarowanie wysokości podatku naliczonego obniżającego po-

datek należny. Wprawdzie w rozpatrywanej sprawie Spółka wadliwie zadeklarowała

podatek naliczony i bezpodstawnie obniżyła podatek należny za miesiąc maj 1995 r.,

jednakże takie naruszenie art. 19 ust. 3 ustawy nie uzasadnia jeszcze zastosowania

sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2, skoro nie wykazano naruszenia obowiązków z art. 27

ust. 4 tej ustawy.

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w rewizji nadzwyczajnej zarzucił

powyższemu wyrokowi rażące naruszenie art. 27 ust. 4 i ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8

stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art.

22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

(Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej wskazano na to, że NSA wadliwie oce-

nił stan faktyczny sprawy w świetle powołanych przepisów prawa materialnego. W

zakresie podstawy faktycznej niesporne jest, że skarżąca Spółka ujęła w rejestrze

zakupów VAT za maj 1995 r. fakturę otrzymaną i wystawioną w czerwcu 1995 r. oraz

że odliczyła podatek naliczony z tej faktury w rozliczeniu za maj 1995 r. Czynności te

były sprzeczne z przepisami i to nie tylko w zakresie art. 19 ust. 1 ustawy, według

którego obniżenie przez skarżącą Spółkę podatku należnego o kwotę podatku

naliczonego przy zakupie towaru udokumentowanego fakturą z czerwca 1995 r.

nastąpić mogło wyłącznie w czerwcu lub w lipcu 1995 r. Stosownie bowiem do art. 27

ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług podatnik obowiązany jest do określenia w

ewidencji, między innymi, wysokości podatku należnego, kwoty podatku naliczonego

i kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego. Jeżeli wysokość wspomnia-

nych kwot za dany miesiąc jest obliczona wadliwie, to tym samym następuje naru-

szenie obowiązku z art. 27 ust. 4 dotyczącego określenia wysokości podatku nali-

czonego, a w konsekwencji zawyżenie podatku naliczonego powoduje zastosowanie

sankcji określonej w art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Prezes

Naczelnego Sądu Administracyjnego powołał się na to, że w licznych orzeczeniach

3

Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone zostało stanowisko tego Sądu odpo-

wiadające wykładni, którą podziela wnoszący rewizję nadzwyczajną.

Powołując wskazane podstawy Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego

wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi

Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpozna-

nia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedstawione w rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Adminis-

tracyjnego zarzuty, ich uzasadnienie oraz wniosek są usprawiedliwione.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę na decyzję Izby Skarbowej w

R. na podstawie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego (art. 22 ust. 2 pkt 1

ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym), bez zakwestionowania procedural-

nej poprawności zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, a także wobec zakresu rewizji

nadzwyczajnej, w której nie zakwestionowano podstawy faktycznej rozstrzygnięcia,

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w granicach przedstawionych zarzutów dotyczą-

cych wyłącznie subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod powołane przepisy

ustawy o podatku od towarów i usług. Zasadnicza kwestia prawna dotyczy sankcji z

art. 27 ust. 5 pkt 2 tej ustawy za naruszenie przez podatnika obowiązków, o których

mowa w ustępie 4 tego artykułu dodatkowo jeszcze sprecyzowanych w ten sposób,

że odnoszą się one do określenia wysokości podatku naliczonego, w wyniku czego

nastąpiło jego zawyżenie.

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wykazał w rewizji nadzwyczajnej,

że w rozpatrywanym stanie faktycznym znajdują się wszystkie wymagane elementy

dyspozycji art. 27 ust. 5 pkt 2 określone bezpośrednio w tym przepisie oraz w przepi-

sie odesłanym, tj. w art. 27 ust. 4. W szczególności z tego ostatnio powołanego prze-

pisu wynika, że podatnicy obowiązani są do prowadzenia ewidencji zawierającej

między innymi wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżają-

cego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbo-

wego. Nie budzi zastrzeżeń ocena przedstawiona w rewizji nadzwyczajnej, że skar-

żąca Spółka poprzez wadliwe zarejestrowanie faktury zakupu, wadliwe wykazanie w

tej ewidencji wysokości podatku należnego i zawyżenie podatku naliczonego za maj

1995 r. naruszyła obowiązek określony w art. 27 ust. 4 ustawy. Sąd Najwyższy

4

uznając z powyższych przyczyn rewizję nadzwyczajną za usprawiedliwioną orzekł

stosownie do art. 39313

KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o

zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. U Nr 43, poz. 189 ze zm.).

========================================