II UKN 558/98

Wyrok z dnia 16 kwietnia 1999 r.

II UKN 558/98

Zasada bezpośredniości wyrażona w art. 235 KPC, stanowiąca, iż postę-

powanie dowodowe odbywa się przed sądem orzekającym, nie jest naruszona,

gdy strona zastąpiona w procesie przez pełnomocnika nie żąda ustnego wyjaś-

nienia opinii złożonych przez biegłych na piśmie.

Przewodniczący: SSN Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Beata Gudowska, Stefania Szymańska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 1999 r. sprawy z po-

wództwa Elżbiety H. przeciwko Kombinatowi Rolnemu „G.” Sp. z o.o. w G. o usta-

lenie wypadku przy pracy, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkie-

go-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 16 lipca 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Powódka Elżbieta H. w pozwie przeciwko Kombinatowi Rolnemu „G.” Sp. z

o.o. domagała się ustalenia, że śmierć jej męża Józefa H. w dniu 8 lipca 1996 r. nas-

tąpiła wskutek wypadku przy pracy. Bezpośrednimi przyczynami pęknięcia tętniaka

mózgu i krwotoku podpajęczynówkowego był wysiłek przy zmianie koła, dokonywany

po regulaminowym czasie pracy i związany z tym stres.

Strona pozwana nie uznała powództwa, gdyż w świetle ustaleń komisji powy-

padkowej śmierć męża powódki nie nastąpiła w wyniku wypadku przy pracy.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Kędzierzynie-Koźlu wyrokiem z dnia 22 kwietnia

1998 r. oddalił powództwo i ustalił, iż mąż powódki pracował w Zakładzie Rolnym Z.

jako traktorzysta. W dniu 8 lipca 1996 r. rozpoczął pracę o godzinie 700

, przed zakoń-

czeniem pracy zepsuło się koło w przyczepie ciągnika, które zdecydował zreperować

po pracy. W momencie pompowania koła poczuł silny ból głowy, nie mógł utrzymać

się na nogach. Zmarł po kilkudniowym pobycie w szpitalu. Choroba męża powódki -

2

pęknięcie tętniaka naczyń mózgowych z krwotokiem podpajęczynówkowym do ko-

mór mózgu - wystąpiła samoistnie, bez wpływu czynnika zewnętrznego, co nie poz-

wala na uznanie tego zdarzenia za wypadek przy pracy. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu wyrokiem z dnia 16 lipca 1998 r. oddalił

apelację powódki i podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że brak istnienia przyczy-

ny zewnętrznej uniemożliwia uznanie śmierci męża powódki za wypadek przy pracy

w rozumieniu art. 6 ustawy wypadkowej. Kwestia ta została wyjaśniona w dwóch

zbieżnych opiniach instytutów medycznych, które uznały pęknięcie tętniaka jako sa-

moistną przyczynę śmierci J.H. Dalsze poszerzenie postępowania dowodowego

przez przeprowadzenie opinii biegłego angiologa uznał Sąd Wojewódzki za niecelo-

we z uwagi na odniesienie się do kwestii angiologicznych w opinii biegłych z Instytutu

Medycyny Pracy w S.

Pełnomocnik powódki zaskarżył kasacją powyższy wyrok, zarzucając naru-

szenie przepisów postępowania: art. 235 i 286 KPC poprzez niewezwanie na roz-

prawę biegłych oraz naruszenie prawa materialnego : art. 6 ustawy z dnia 12

czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych

przez błędne rozumienie „przyczyny zewnętrznej ” jako jednego z trzech elementów

wypadku przy pracy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie jest zasadna. Zasada bezpośredniości wyrażona w art. 235 KPC,

stanowiąca, iż postępowanie dowodowe odbywa się przed sądem orzekającym, nie

zostaje naruszona, gdy strona zastąpiona w procesie przez pełnomocnika nie żąda

ustnego wyjaśnienia opinii złożonych przez biegłych na piśmie. Stosownie do art. 286

KPC Sąd może zażądać takich dodatkowych wyjaśnień, jednakże w przedmiotowej

sprawie Sądy obu instancji nie znalazły takiej potrzeby sądowego działania z urzędu

w sytuacji, gdy dwie opinie naukowych instytutów były zbieżne i w sposób dostatecz-

ny wyjaśniły kwestie wymagające wiadomości specjalnych. Zauważenia również wy-

maga, iż pełnomocnik powódki nie wnosił zastrzeżeń do opinii uzupełniającej i nie

zgłaszał dalszych dowodów [...], a w apelacji podnosił jedynie zarzut niepowołania

biegłego angiologa. Sąd Najwyższy podziela pogląd Sądu Wojewódzkiego, iż prob-

lem ten został omówiony w opinii Instytutu Medycyny Pracy w S. i nie było potrzeby

powołania na te same okoliczności nowego dowodu z opinii lekarza specjalisty.

3

Tak samo jest bezpodstawny zarzut naruszenia art. 6 ustawy z dnia 12

czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych

(jednolity tekst : Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.), skoro w opinii Instytutu Me-

dycyny Pracy w S. wyraźnie zostało stwierdzone, iż wykonywana przez męża po-

wódki praca nie stanowiła obciążenia fizycznego i psychicznego, które mogłoby sta-

nowić przyczynę zewnętrzną wypadku. Również z opinii specjalistów medycyny są-

dowej z Zakładu Medycyny Sądowej Akademii Medycznej w W. wynika, że śmierć

Józefa H. była spowodowana pęknięciem tętniaka naczyń mózgowych, a tego ro-

dzaju schorzenie ma najczęściej charakter wrodzony i nie jest zależne od wykonywa-

nej pracy. W tych okolicznościach Sądy obu instancji trafnie przyjęły, że brak przy-

czyny zewnętrznej śmiertelnego zdarzenia męża powódki uniemożliwia zakwalifiko-

wania w kategorii wypadku przy pracy, wobec kategorycznych warunków art. 6

ustawy wypadkowej o konieczności współistnienia jednocześnie wszystkich trzech

przesłanek wypadku przy pracy : nagłego zdarzenia, związku z pracą i wywołania

przyczyną zewnętrzną.

Z tych wszystkich przyczyn i na podstawie art. 39312

KPC Sąd Najwyższy

orzekł jak w sentencji.

========================================