II UKN 564/98

Wyrok z dnia 14 kwietnia 1999 r.

II UKN 564/98

Odwołanie uchwałą zgromadzenia wspólników dwóch członków trzyoso-

bowego zarządu z zamiarem późniejszego uzupełnienia zarządu do pełnego

składu nie oznacza zmniejszenia zatrudnienia w spółce w związku ze zmianami

organizacyjnymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia

28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami

stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektó-

rych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.).

Przewodniczący: SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Andrzej

Wróbel (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 1999 r. sprawy z wniosku

Józefa U. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G. o wcześ-

niejszą emeryturę, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w

Gdańsku z dnia 9 lipca 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Wojewódzki w Gdańsku-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z siedzi-

bą w Gdyni wyrokiem z dnia 10 marca 1998 r. [...] oddalił odwołanie Józefa U. od

decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w Gdańsku odmawiającej przyz-

nania wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury. W ocenie Sądu nie budzi

wątpliwości posiadanie przez wnioskodawcę stażu pracy wymaganego przepisami

ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosun-

ków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

(Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.), sporny jest natomiast sposób rozwiązania sto-

sunku pracy z wnioskodawcą. Sąd ustalił, że wnioskodawca, zatrudniony na

stanowisku Dyrektora Generalnego w Spółce „T.” z siedzibą w G., był członkiem za-

2

rządu i udziałowcem Spółki. W dniu 1 września 1995 r. w rejestrze handlowym doko-

nano wpisu polegającego na ustanowieniu Marka B. dyrektorem generalnym Spółki,

która działa nadal w niezmienionym składzie, a dokonana zmiana miała charakter

personalny, a nie organizacyjny. W związku z tym, że stosunek pracy wnioskodawcy

nie został rozwiązany w okolicznościach określonych w art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10

ust. 1 ustawy, Sąd oddalił odwołanie wnioskodawcy.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 lipca 1998 r. [...] oddalił apela-

cję wnioskodawcy od powyższego wyroku Sądu Wojewódzkiego. W ocenie Sądu

zasadnie ustalił Sąd pierwszej instancji, że wnioskodawca nie spełnia warunków do

przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów rozporzą-

dzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 stycznia 1990 r. w sprawie wcześ-

niejszych emerytur dla pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących

zakładów pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 27). Z przepisów tych wynika, że tylko przyczyny

ekonomiczne i organizacyjne mogą stanowić przyczynę rozwiązania umowy o pracę.

W przypadku wnioskodawcy takiego powodu rozwiązania stosunku pracy dopatrzyć

się nie można, bowiem powodem rozwiązania umowy o pracę były zmiany personal-

ne na stanowisku dyrektora generalnego, zaś stanowisko to nie uległo likwidacji po

odwołaniu wnioskodawcy, nie została ogłoszona likwidacja ani upadłość Spółki,

która, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, nie została wykreślona z rejestru handlo-

wego.

Wnioskodawca zaskarżył powyższy wyrok kasacją, w której zarzucił narusze-

nie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1

ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn doty-

czących zakładu pracy i naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ

na wynik sprawy, w szczególności art. 242 i 274 § 1 Kodeksu postępowania

cywilnego. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniósł o uchylenie w całości

zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego i wyroku Sądu pierwszej instancji i przeka-

zanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego przyczyną zwolnie-

nia go ze stanowiska dyrektora generalnego była „bardzo zła kondycja finansowa

spółki”, co mógłby potwierdzić świadek M.B. pełniący obecnie funkcję dyrektora ge-

neralnego i posiadający 100% kapitału zakładowego Spółki. Okoliczność ta nie mog-

ła być potwierdzona przez organ podatkowy, zaś Sąd bezpodstawnie odstąpił od

przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka M.B. i dowodu ze świadectwa pracy z

dnia 17 stycznia 1996 r. Błędne jest twierdzenie Sądu, że do chwili obecnej zarząd

3

jest trzyosobowy, a brak „formalnego wykreślenia zarządu z rejestru nie może prze-

sądzić o braku przesłanek z art. 1”, bowiem decydujące znaczenie ma fakt podjęcia

uchwały przez udziałowców o zmianach w składzie zarządu i ich przyczynach. Po-

nadto brak ogłoszenia o likwidacji i upadłości spółki nie może przesądzać o utracie

uprawnień przez wnioskodawcę, bowiem z przepisów ustawy i rozporządzenia wy-

nika jednoznacznie, że przesłanki ekonomiczne stanowią samodzielną podstawę do

przyznania uprawnień.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z

dnia 26 stycznia 1990 r. w sprawie wcześniejszych emerytur dla pracowników zwal-

nianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 27) pra-

cownicy, z którymi rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w okolicznościach okreś-

lonych w art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szcze-

gólnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn doty-

czących zakładu pracy... mogą przejść na wcześniejszą emeryturę bez względu na

wiek, jeżeli osiągnęli do dnia rozwiązania stosunku pracy okres zatrudnienia wyno-

szący łącznie z okresami równorzędnym i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia co

najmniej 30 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Z powyższego przepisu wynika w

sposób nie budzący wątpliwości, że przyznanie tego świadczenia dla mężczyzny jest

uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek: 1. rozwiązania stosunku pracy w oko-

licznościach określonych w art. 1 ust. 1 i 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia

1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z

przyczyn dotyczących zakładu pracy, 2. osiągnięcia do dnia rozwiązania stosunku

pracy okresu zatrudnienia wraz z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi co najmniej

40 lat.

W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że wnioskodawca ma wymagany

przez przepisy powyższego rozporządzenia okres zatrudnienia; sporne jest nato-

miast, czy rozwiązano z nim stosunek pracy z przyczyn, o których mowa w art. 1 ust.

1 i 2 i art. 10 ustawy.

Nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej, że Sąd drugiej instancji zaskarżonym

wyrokiem naruszył przepisy art. 242 i 274 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego po-

4

przez zaniechanie przymusowego sprowadzenia świadka M.B. W rozpoznawanej

sprawie jest bowiem bezsporne, że skarżący w postępowaniu apelacyjnym nie do-

magał się przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka M.B., a Sąd Apelacyjny nie

zarządził z urzędu przeprowadzenia dowodu z zeznań tego świadka. W tej sytuacji

chybiony i niezrozumiały jest zarzut skierowany pod adresem Sądu Apelacyjnego, że

zaniechał oznaczenia terminu przeprowadzenia tego dowodu (art. 242 KPC) i nie

zarządził przymusowego sprowadzenia świadka (art. 274 § 1 KPC).

Nie jest trafny zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 1 ust. 1 i

2 oraz art. 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązy-

wania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W

rozpoznawanej sprawie jest sporne, czy rozwiązanie stosunku pracy z wnioskodawcą

oznaczało zmniejszenie zatrudnienia w Spółce z przyczyn ekonomicznych lub w

związku ze zmianami organizacyjnymi w rozumieniu powołanych wyżej przepisów.

Sąd drugiej instancji prawidłowo przyjął, że powodem rozwiązania stosunku pracy z

wnioskodawcą nie były przyczyny ekonomiczne i organizacyjne, lecz przyczyny o

charakterze personalnym. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika

bowiem jednoznacznie, że zatrudniająca wnioskodawcę „T.” Spółka z o.o., wbrew

twierdzeniom skarżącego, istniała nadal po rozwiązaniu stosunku pracy z wniosko-

dawcą i do dnia orzekania w sprawie przez Sąd drugiej instancji nie została wykreś-

lona z rejestru handlowego oraz że zarząd Spółki pozostawał zarządem trzyosobo-

wym, zaś dokonana w dniu 1 września 1995 r. zmiana polega na dokonaniu wpisu o

ustanowieniu M.B. nowym dyrektorem generalnym Spółki. Uchwała zgromadzenia

wspólników Spółki z dnia 25 lutego 1999 r., na którą powołuje się skarżący, stanowi

wprawdzie o odwołaniu dwóch członków zarządu Spółki, jednakże zawiera postano-

wienie, że „do czasu uzupełnienia składu Zarządu, upoważnia Dyrektora Jerzego U.

do reprezentowania Spółki i podejmowania wszystkich decyzji jednoosobowo.” Z tre-

ści tej uchwały wynika zatem jednoznacznie, że zamiarem wspólników nie było zas-

tąpienie trzyosobowego zarządu Spółki zarządem jednoosobowym, lecz jedynie od-

wołanie dwóch dotychczasowych członków z istniejącego trzyosobowego zarządu i

późniejsze jego uzupełnienie o dwóch nowych członków. W związku z tym brak jest

podstaw do przyjęcia, że odwołanie wnioskodawcy ze stanowiska Dyrektora Gene-

ralnego Spółki nastąpiło z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy, bowiem od-

wołanie uchwałą zgromadzenia wspólników dwóch członków trzyosobowego zarzą-

5

du, z zamiarem późniejszego uzupełnienia zarządu do pełnego składu, nie oznacza

zmniejszenia zatrudnienia w Spółce w związku ze zmianami organizacyjnymi.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

========================================