I PKN 106/99

Wyrok z dnia 16 czerwca 1999 r.

I PKN 106/99

Racjonalizacja zatrudnienia zmierzająca do obniżenia kosztów działalno-

ści pracodawcy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia zmieniające-

go.

Przewodniczący: SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN:Józef

Iwulski, Walerian Sanetra.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 1999 r. sprawy z po-

wództwa Mirosława B. przeciwko Zarządowi Gminy w L. o przywrócenie do pracy, na

skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Kaliszu z dnia 19 listopada 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu, wyrokiem

z dnia 19 listopada 1998 r., oddalił apelację powoda Mirosława B. od wyroku Sądu

Rejonowego-Sądu Pracy w Kaliszu z dnia 12 maja 1998 r. [...] oddalającego po-

wództwo o przywrócenie do pracy. W sprawie tej ustalono, że powód od 1 września

1984 r. był zatrudniony na stanowisku dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w L. W

dniu 15 listopada 1996 r. wójt na posiedzeniu Zarządu Gminy wysunął propozycję

ograniczenia zatrudnienia powoda do 1/2 etatu w celu zminimalizowania wydatków

związanych z utrzymaniem GOK. Zarząd Gminy podjął stosowną uchwałę w przed-

miocie racjonalizacji wydatków. W związku z tym powód otrzymał w dniu 2 stycznia

1997 r. wypowiedzenie zmieniające, z zachowaniem 3 miesięcznego okresu wypo-

wiedzenia, upływającego 31 marca 1997 r. Powodowi zaproponowano pracę na do-

tychczasowym stanowisku w wymiarze 1/2 etatu. Nie złożył on oświadczenia o od-

mowie przyjęcia zmienionych warunków zatrudnienia. Natomiast od 1 kwietnia do 31

sierpnia 1997 r. korzystał z długotrwałego zwolnienia lekarskiego. Równocześnie

2

powód pracował jako nauczyciel muzyki w Szkole Podstawowej w L. na 1/2 etatu i

pracę tę wykonywał bezkolizyjnie z obowiązkami dyrektora GOK. W dniu 9 paź-

dziernika 1997 r. pozwany na wniosek powoda wydał mu świadectwo pracy, stwier-

dzające ustanie jego stosunku pracy w GOK w drodze porozumienia stron. Na miejs-

ce powoda zatrudniono nowego dyrektora GOK na 1/2 etatu, co przyniosło

oszczędności w kwocie 4000 zł miesięcznie.

Na tle takich ustaleń Sąd drugiej instancji uznał za prawidłowe wnioski Sądu

Rejonowego, że uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia zmieniającego powodowi

warunki pracy i płacy były względy natury ekonomicznej, związane z dążeniem poz-

wanego do racjonalizacji wydatków na utrzymanie GOK, a nie osobiste nieporozu-

mienia istniejące między wójtem a powodem.

W kasacji powoda podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania -

art. 233 § 2, 382 i 385 KPC przez błędną ocenę dowodów i wadliwe uzasadnienie

wyroku. Zdaniem skarżącego, zmniejszenie wymiaru zatrudnienia na stanowisku dy-

rektora GOK nie przyniosło oszczędności w kwocie 4000 zł miesięcznie, skoro po-

wód na pełnym etacie zarabiał 740 zł miesięcznie, a przy obniżeniu wymiaru czasu

pracy, proponowano powodowi 305 zł miesięcznie. W rzeczywistości zatem obniże-

nie wymiaru zatrudnienia powoda dawało zysk symboliczny. Równoczesne wystę-

powanie nadwyżek w budżecie pozwanego Zarządu Gminy wskazywało na pozor-

ność względów ekonomicznych prowadzących do wypowiedzenia zmieniającego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wprawdzie potwierdził się kasacyjny zarzut oczywiście błędnego przyjęcia

przez Sąd drugiej instancji, że oszczędności z tytułu zmniejszenia wymiaru zatrud-

nienia powoda wyniosą 4000 zł miesięcznie, jednakże nie miało to wpływu na

prawidłowość rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie.

Sądy nie są władne oceniać uprawnionych działań organów samorządowych

podjętych w celu racjonalizacji gminnych wydatków na kulturę. Realizacja takich

działań w postaci ograniczenia zatrudnienia w gminnym ośrodku kultury w sposób

racjonalny i niepodważalny prowadziła do oczywistego zmniejszenia kosztów utrzy-

mania tej placówki kulturalnej. Nie miał przesądzającego znaczenia rozmiar

oszczędności finansowych uzyskanych w wyniku redukcji do połowy wymiaru zatrud-

nienia powoda na stanowisku dyrektora gminnego ośrodka kultury, skoro Sądy po

3

przeprowadzeniu postępowania dowodowego potwierdziły wskazaną powodowi

przyczynę wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, którą było dążenie

do ograniczenia kosztów utrzymania GOK.

Istotne w sprawie jest także to, że powód w tym samym czasie pracy łączył

zatrudnienie na stanowisku dyrektora GOK z dodatkowym zatrudnieniem nauczy-

cielskim. Nadto jego następca jest zatrudniony również w niepełnym wymiarze czasu

pracy, łącząc to - według twierdzeń powoda - z dodatkowym zatrudnieniem na

stanowisku nauczyciela przedszkola gminnego. Fakty te niepodważalnie wskazują

na racjonalność ograniczenia wymiaru zatrudnienia na stanowisku dyrektora gmin-

nego ośrodka kultury do 1/2 etatu. Potwierdziło to zasadność podanej powodowi

przyczyny wypowiedzenia zmieniającego wywołanej dążeniem do zmniejszenia

kosztów utrzymania gminnej placówki kulturalnej.

Nadto w sprawie tej wskazano, że po przejęciu ośrodka przez gminę powód w

dążeniu do racjonalizacji kosztów utrzymania kierowanej przez siebie placówki doko-

nywał redukcji innych etatów. Okoliczności te potwierdzają, że spowodowane racjo-

nalizacją wydatków na gminną kulturę ograniczenie wymiaru czasu jego pracy miało

wystarczające uzasadnienie, bez względu na niepotwierdzone w postępowaniu do-

wodowym fakty osobistych animozji występujących między wójtem a powodem, które

jakoby miały stanowić rzeczywistą przyczynę wypowiedzenia zmieniającego.

Powyższe prowadzi do wniosku, że racjonalizacja zatrudnienia, zmierzająca

do obniżenia kosztów działalności pracodawcy, może stanowić uzasadnioną przy-

czynę wypowiedzenia pracownikowi warunków pracy i płacy (art. 42 KP). W konse-

kwencji Sąd Najwyższy oddalił kasację jako nieuzasadnioną na podstawie art. 39312

KPC.

========================================