II UKN 42/99

Wyrok z dnia 8 lipca 1999 r.

II UKN 42/99

Zawieszenie wypłaty renty inwalidy wojennego w okresie stałego pobytu

osoby uprawnionej poza terytorium Państwa Polskiego następuje na podstawie

art. 5 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojs-

kowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.).

Przewodniczący: SSN Maria Tyszel (sprawozdawca), Sędziowie: SN Stefania

Szymańska, SA Krystyna Bednarczyk.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 1999 r. sprawy z wniosku

Czesława G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o

wypłatę renty inwalidy wojennego, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 października 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyro-

kiem z dnia 25 lutego 1998 r. [...] oddalił odwołanie Czesława G. od decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w C. z dnia 9 grudnia 1997 r., odmawiającej wy-

płacania renty inwalidy wojennego wnioskodawcy, stale zamieszkałemu w Republice

Federalnej Niemiec.

W motywach swojego rozstrzygnięcia Sąd podniósł, iż bezspornym jest to, że

odwołujący od 8 marca 1977 r. pobierał rentę inwalidy wojennego z tytułu inwalidz-

twa pozostającego w związku z udziałem w Ruchu Oporu w latach 1942-1944 oraz,

że od 4 grudnia 1988 r. odwołujący zamieszkuje na stałe w Niemczech. Zgodnie z

art. 5 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojsko-

wych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.), świad-

czenia określone w ustawie przysługują w czasie pobytu na obszarze Państwa Pols-

kiego, chyba że ustawa albo umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Dalej Sąd

2

podniósł, że nie są mu znane przepisy, które wyłączałyby powyższe ograniczenie

wypłaty świadczeń inwalidów wojennych po ich wyjeździe z Polski oraz, że w tym

przedmiocie brak jest umowy pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Republiką Fede-

ralną Niemiec.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 15 października 1998 r. [...] oddalił apelację

wnioskodawcy, akceptując ustalenia Sądu pierwszej instancji i pogłębiając argumen-

tację prawną.

Kasacja od tego wyroku została oparta na zarzucie naruszenia prawa mate-

rialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie z wnioskiem o „zmianę zaskarżonego

wyroku i osądzenie co do istoty sprawy (art. 39315

KPC), tj. żądania pozwu”.

Rozpoznając sprawę, zgodnie z art. 39311

KPC, w granicach kasacji Sąd Naj-

wyższy wziął pod uwagę, co następuje:

W uzasadnieniu kasacji skonkretyzowano podstawę kasacyjną w ten sposób,

że: „Wyrok Sądu Wojewódzkiego wydany w tej sprawie oraz późniejszy wyrok Sądu

Apelacyjnego, wydany został z naruszeniem przepisów prawa materialnego przez

błędne jego zastosowanie. Znajduje to wyraz w odwołaniu się Sądu Apelacyjnego w

wyroku z 15 października 1998 r. oddalającego powództwo do art. 5 ustawy z 29

maja 1974 r. (Dz.U. Nr 13, poz. 68) z pominięciem regulacji prawnej zawartej w art.

51 ust. 2 powołanej ustawy. Należy wskazać, że Sąd Apelacyjny powołując art. 5 nie

przedstawił pełnej jego treści, a ponadto dodał słowo „tylko”, którego to słowa ten ar-

tykuł nie zawiera. Treść artykułu brzmi: Świadczenia określone w ustawie przysługują

w czasie pobytu osoby uprawnionej na obszarze Państwa Polskiego, chyba że ni-

niejsza ustawa albo umowy międzynarodowe stanowią inaczej. A niniejsza ustawa w

art. 51 ust. 2 regulującym prawo do ustania świadczeń nie wymienia wyjazdu za gra-

nicę i stałego tam zamieszkania. Wykładnia przepisów art. 51 ust. 2 traktuje, że

prawo do świadczeń ustaje w następujących przypadkach: 1) gdy odpadnie którykol-

wiek z warunków wymaganych do uzyskania świadczeń, 2) gdy osoba pobierająca

świadczenia uzależnione od inwalidztwa mimo wezwania organu rentowego nie pod-

dała się badaniu lekarskiemu bez uzasadnionej przyczyny, 3) ze śmiercią osoby

uprawnionej. U odwołującego się, wymienione w art. 51 ust. 2 przesłanki utraty

prawa do wypłaty rent inwalidów wojennych nie występują, dlatego też brak podstaw

prawnych do oddalenia powództwa”.

3

Zarzut kasacji jest chybiony. Przepis art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974

r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst:

Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) nie był podstawą prawną zaskarżonego wyro-

ku i nie może mieć zastosowania w sprawie, bowiem określa on warunki, których

spełnienie powoduje ustanie prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie pod-

czas, gdy prawo wnioskodawcy do renty inwalidy wojennego nie ustało i – w myśl

omówionego przez Sąd Apelacyjny art. 5 powołanej ustawy – nie ma żadnych

przeszkód prawnych, by wnioskodawca rentę pobierał w czasie pobytu na obszarze

Państwa Polskiego. Treść art. 5 ustawy i jego implikacje w zakresie wypłaty świad-

czeń w niej przewidzianych zostały wyczerpująco omówione w uzasadnieniu wyroku

Sądu Apelacyjnego i nie ma potrzeby ich powtarzania. Uzasadnienie kasacji wska-

zuje, że wnoszący ją nie rozróżnia ustania prawa do świadczeń od zawieszenia jego

wypłaty.

Skoro zatem rozpatrywana kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw Sąd

Najwyższy, na podstawie art. 39312

KPC orzekł jak w sentencji wyroku.

========================================