III RN 18/99

Wyrok z dnia 7 lipca 1999 r.

III RN 18/99

Reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej stano-

wiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r.

w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 151, poz. 737 ze zm.)

ma zastosowanie do sytuacji, w której z części sprowadzonych przez dwóch

lub więcej importerów po dopuszczeniu towaru do obrotu na polski obszar

celny zmontowano następnie samochód i zarejestrowano na nazwisko jednego

z nich.

Przewodniczący: SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski,

Andrzej Wróbel (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Włodzimierza

Skoniecznego, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 1999 r. sprawy ze skargi Adama K. na

decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 12 września 1997 r. [...] w

przedmiocie wymiaru cła, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości

[...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Poz-

naniu z dnia 14 lipca 1998 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

U z a s a d n i e n i e

Postanowieniami z dnia 10 i 28 marca 1997 r. Urzędy Celne w L. i R. wznowiły

postępowania celne zakończone decyzjami ostatecznymi, orzekającymi o dokonaniu

odprawy nadwozia do samochodu osobowego marki Ford Escort oraz silnika i pod-

zespołów do tego samochodu, sprowadzonych z Niemiec przez Adama K. i Sylwes-

tra G. Podstawę prawną wymienionych postanowień stanowi art. 145 § 1 pkt 5 KPA,

ponieważ zdaniem organów administracji celnej do Polski został przywieziony komp-

letny samochód w stanie rozmontowanym, który jako tzw. składak zarejestrowany

został w Urzędzie Gminy w Ż. na nazwisko Sylwestra G., zamieszkałego w C. [...].

2

Urząd Celny w L. decyzją z dnia 18 kwietnia 1997 r. [...] uchylił decyzję za-

wartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej [...] z dnia 11 września 1996 r., prze-

syłając odpis tej decyzji w trybie art. 45 Prawa celnego Dyrektorowi Urzędu Celnego

w R.

Decyzją z dnia 28 kwietnia 1997 r. [...] Dyrektor Urzędu Celnego w R. uchylił

decyzję również zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej [...] z dnia 10

września 1996 r. i dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzony z

zagranicy towar w postaci pojazdu samochodowego w stanie rozmontowanym, co

spowodowało nowy (wyższy) wymiar należności celnych.

Prezes Głównego Urzędu Ceł nie uwzględnił odwołań A. K. i S. G. i decyzją z

dnia 12 września 1997 r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, powołując jako

podstawę prawną przyjętej klasyfikacji regułę nr 2 a Ogólnych Reguł Interpretacji

Nomenklatury Scalonej, opublikowanej we wstępie do Taryfy celnej i stanowiącej za-

łącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na

towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 151, poz. 737). Swoją argumentację Pre-

zes Głównego Urzędu Ceł poparł orzecznictwem NSA w sprawach dotyczących

sprowadzania z zagranicy rozmontowanych samochodów, z których następnie pows-

tają tzw. „składaki”.

W odpowiedzi na skargę Prezes GUC wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 14 lipca 1998 r. [...] Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek

Zamiejscowy w Poznaniu, uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję oraz po-

przedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w R. z dnia 28 kwietnia 1997 r. w

części dotyczącej Adama K. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że interpretacja

reguły 2 a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, na którą powołują się

organy celne w tej sprawie, jest zbyt daleko idąca, ponieważ podmiotami dokonu-

jącymi obrotu towarowego z zagranicą były dwie różne osoby, z których każda spro-

wadziła rozmontowane części pojazdu. W ocenie Sądu orzekającego fakt ten nie

dawał organom celnym podstaw do wymiaru należności celnych w wysokości prze-

widzianej dla wyrobu kompletnego, zaś późniejsze ustalenie, że w istocie zmontowa-

no z tych części samochód, nie było dostateczną przesłanką do wznowienia postę-

powania celnego.

Powyższy wyrok zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną, w

której wyrokowi temu zarzucił rażące naruszenie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11

maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.)

3

w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku

z art. 3 i 4 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (jednolity tekst: Dz.U. z

1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zm.) i na podstawie art. 57 ust. 2 powołanej ustawy o Na-

czelnym Sądzie Administracyjnym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przeka-

zanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w

Poznaniu do ponownego rozpoznania.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości wyrok ten sprzeczny jest z ukształtowanym

już orzecznictwem sądowo-administracyjnym w tego typu sprawach, a także orze-

czeniami Sądu Najwyższego wydanymi między innymi w wyniku uwzględnienia rewi-

zji nadzwyczajnych Ministra Sprawiedliwości (np. wyrok z dnia 8 lipca 1998 r., III RN

44/98 czy wyroki z dnia7 lutego 1995 r. III ARN 80/94 i III ARN 81/94 – OSNAPIUS

1995 nr 14 i 15, poz. 168 i 185). Stosownie do powołanego orzecznictwa ujawnienie

przez organy administracji celnej faktu, iż części samochodowe sprowadzone nawet

przez różnych importerów stanowią w istocie rozmontowany samochód określonej

marki, uprawnia te organy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1

pkt 5 KPA. Stanowisko przeciwne, zajęte przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie

bezpodstawnie uprzywilejowałoby importerów, naruszając zasady wyrażone w art. 3 i

4 Prawa celnego. Należy także zauważyć, że fakt, iż uzupełniające się części samo-

chodowe zostały zgłoszone w niniejszej sprawie do odprawy celnej przez dwie

osoby, nie ma wpływu na kwalifikację według Ogólnych Reguł Interpretacji Nomen-

klatury Scalonej. Reguła 2 a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej

stanowiąca podstawę prawną klasyfikacji taryfowej towarów rozmontowanych (nie-

zmontowanych) jest bowiem zawsze stosowana, gdy takie towary posiadają charak-

ter wyrobu gotowego. Wymienione reguły są zaś w Polsce obowiązującym prawem,

a ich właściwe stosowanie ma przeciwdziałać obejściu przepisów celnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Trafny jest w rewizji nadzwyczajnej zarzut rażącego naruszenia zaskarżonym

wyrokiem przepisu art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na-

leży przede wszystkim podkreślić, że przy ocenie, czy istniała wskazana w tym prze-

pisie przyczyna wznowienia postępowań celnych zakończonych decyzjami ostatecz-

nymi o dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzonych przez

dwie różne osoby części samochodowych po ujawnieniu, że z części tych złożono

4

następnie samochód osobowy, należy uwzględniać także przepisy Ogólnych Reguł

Interpretacji Nomenklatury Scalonej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy

(Dz.U. Nr 151, poz. 737). Zgodnie bowiem z regułą nr 2a wszelkie informacje o wy-

robie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod

warunkiem, że posiada on zasadniczo charakter wyrobu kompletnego lub gotowego.

Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego ( oraz wyrobu uwa-

żanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły), znajdującego się w stanie nie-

zmontowanym lub rozmontowanym. Z reguły tej wynika jednoznacznie, że w niniej-

szej sprawie dokonano zgłoszeń do odprawy celnej wzajemnie się uzupełniających

części samochodowych stanowiących potencjalny wyrób kompletny (samochód)

jeszcze przed ich importem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a złożenie z tych

części na polskim obszarze celnym samochodu nie spowodowało powstania nowego

towaru jakościowo odrębnego od sumy jego części składowych, lecz gotowego pro-

duktu stanowiącego zwykłe połączenie importowanych części. W konsekwencji nale-

ży przyjąć, że przedmiotem importu nie były części do samochodu marki Escort, lecz

taki samochód będący w stanie niezmontowanym (rozmontowanym), a ujawnienie

tego faktu przez organy celne po zmontowaniu tego samochodu na polskim obszarze

celnym stanowiło w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 KPA, nową okoliczność faktyczną,

która nie była znana organom celnym w dacie dokonywania odprawy celnej nie-

zmontowanego samochodu( części do samochodu).

Nie jest trafny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że reguła 2a ma

zastosowanie jedynie w przypadku, gdy dotyczy towarów w niej wymienionych przy-

wiezionych przez jeden podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą. Powyż-

sze ograniczenie nie wynika bezpośrednio lub pośrednio z treści powyższej reguły, a

zatem należy przyjąć, że reguła 2a ma zastosowanie do sytuacji, w której z części

sprowadzonych przez dwóch lub więcej importerów po dopuszczeniu towaru do ob-

rotu na polski obszar celny zmontowano następnie samochód i zarejestrowano go na

nazwisko jednego z nich.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

========================================