II UKN 109/99

Wyrok z dnia 21 września 1999 r.

II UKN 109/99

W postępowaniu w sprawach o świadczenia przewidziane w ustawie z

dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

(Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) przepisy KPA mają zastosowanie o tyle, o ile ta

ustawa (lub przepisy wydane na jej podstawie) nie stanowią inaczej.

Przewodniczący: SSN Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Maria Tyszel, Jerzy

Kuźniar (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 21 września 1999 r. sprawy z wniosku

następcy prawnego Jana K. – Ireny K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-

nych-Oddziałowi w C. o wypłatę świadczenia w związku z pobytem za granicą, na

skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 19 lis-

topada 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 25 lutego 1998 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie-

czeń Społecznych w Lublinie oddalił odwołanie wnioskodawcy Jana K. od decyzji

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w C. z dnia 5 grudnia 1996 r. wznawia-

jącej wypłatę emerytury do rąk syna Marka K., począwszy od dnia 1 maja 1996 r. po

ustaleniu, że wniosek o podjęcie wypłaty świadczenia wpłynął w dniu 29 sierpnia

1996 r. W ocenie Sądu stanowisko organu rentowego było zgodne z przepisem art.

99 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich

rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).

Apelację wnioskodawcy od tego wyroku Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił

(wyrok z dnia 19 listopada 1998 r. [...]), podzielając twierdzenia Sądu pierwszej ins-

tancji, iż w sprawie brak dowodu, aby wniosek o podjęcie wypłaty świadczenia został

zgłoszony na piśmie lub ustnie do protokołu w czerwcu 1994 r.

2

Powyższy wyrok zaskarżyła kasacją Irena K. wstępująca do sprawy na posta-

wie z art. 104 ustawy o z.e.p. i zarzucając naruszenie prawa materialnego „przez

błędną wykładnię art. 63 § 1 KPA oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z lutego

1983 r. w połączeniu z przepisem art. 9, 8 i 7 KPA w związku z art. ustawy z 14

grudnia 1982 r. oraz art. 26 ustawy o z.e.p. w powiązaniu z art. 103 ust. 1 tej

ustawy”, a także naruszenie art. 378 § 1 KPC i nieuchylenie wyroku Sądu pierwszej

instancji, mimo iż ten nie rozpoznał istoty sprawy, wniosła „o uchylenie zaskarżonego

wyroku oraz wyroku pierwszej instancji”. Według skarżącej mąż wnioskodawczyni

spotkał się w czerwcu 1994 r. z dyrektorem Oddziału ZUS w C. i w rozmowie pod-

niósł, iż chciałby, aby przysługująca mu emerytura była wypłacana, co należało trak-

tować jako złożenie formalnego wniosku o wznowienie wypłaty świadczenia.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

W myśl art. 39311

KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji

(biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania), co oznacza, że związany

jest podstawami kasacji określonymi w art. 3931

pkt 1 i 2 KPC i jej wnioskami - o

uchylenie lub zmianę wyroku w całości lub w części (art. 3933

KPC). W przypadku

gdy kasacja nie zarzuca naruszenia istotnych przepisów postępowania lub też, gdy

zarzut taki okazuje się nieuzasadniony, Sąd Najwyższy - przy rozpoznaniu kasacji -

jest związany stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego

wyroku - art. 39315

KPC.

Na tle tych ogólnych uwag, należy zauważyć, że rozpoznawana skarga kasa-

cyjna nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć

istotny wpływ na wynik sprawy, poza przytoczeniem w petitum, iż naruszony został

art. 378 § 1 KPC, zaś w uzasadnieniu, iż naruszenie to dotyczy także art. 224 KPC.

Tak sformułowane zarzuty nie mogą być uznane za uzasadnione. Przepis art. 224 w

§ 1 KPC stanowi o uprawnieniu przewodniczącego do zamknięcia rozprawy, gdy sąd

uzna ją za dostatecznie wyjaśnioną, a § 2 pozwala na zamknięcie rozprawy także

wtedy, gdy ma być przeprowadzony dowód, dla którego rozprawa jest w ocenie sądu

zbyteczna. Kasacja nie podaje, który przepis tego artykułu i w jaki sposób został na-

ruszony, nie podając w szczególności, jakie dowody zostały przez Sąd Apelacyjny

pominięte, jaki w związku z tym przepis został naruszony i w jaki istotny sposób

wpłynęło to na wynik sprawy. Powoływanie jako podstawy kasacji, naruszenia art.

3

378 § 2 zdania drugiego KPC jest niezrozumiałe. Istotą sprawy było żądanie wzno-

wienia wypłaty należnej mężowi wnioskodawczyni emerytury od czerwca 1994 r. i

rozstrzygnięcie sprawy tę istotę obejmuje, aczkolwiek akceptując decyzję organu

rentowego, wznawia wypłatę świadczenia od dnia 1 maja 1996 r.

Wszystko to daje podstawę do stwierdzenia, że skoro w kasacji brak skutecz-

nych zarzutów naruszenia prawa procesowego, Sąd Najwyższy związany jest usta-

lonym w sprawie i będącym podstawą orzeczenia stanem faktycznym, w tym ustale-

niem, że wniosek o wznowienie wypłaty złożony został w dniu 29 sierpnia 1996 r.

Przy tym ustaleniu nie może być podzielony zarzut naruszenia art. 103 ust. 1 ustawy

o z.e.p. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 grudnia1996 r.), ponieważ wznowie-

nie wypłaty emerytury nastąpiło ze skutkiem poprzedzającym o trzy miesiące datę

złożenia wniosku, a więc zgodnie z treścią tego przepisu, przed jego zmianą. Wska-

zane w kasacji przepisy KPA nie były stosowane w postępowaniu sądowym, stąd też

nie mogły zostać przez Sąd Apelacyjny naruszone. Na marginesie sprawy, ale w

związku z zarzutem kasacji, należy zauważyć, że na podstawie art. 95 ustawy o

z.e.p. w postępowaniu w sprawach o świadczenia w niej określone, przepisy KPA

znajdują zastosowanie o tyle, o ile ustawa o z.e.p. nie stanowi inaczej. W materii do-

tyczącej składania i dokumentowania wniosków dotyczących świadczeń, obowiązuje

– wydane na podstawie delegacji zawartej w ustawie o z.e.p. – rozporządzenie Rady

Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-

rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. Nr 10, poz. 49 ze zm.). W § 4 ust. 1 i

2 wskazuje ono, że postępowanie takie wszczyna się na podstawie wniosku zgłoszo-

nego na piśmie lub ustnie do protokołu, powoływanie więc reguł postępowania admi-

nistracyjnego – zbliżonych w treści – nie znajduje uzasadnienia. Nie ma to jednak

znaczenia, skoro w sprawie nie wykazano, że wniosek o podjęcie wypłaty świadcze-

nia złożony został ustnie do protokołu jeszcze w 1994 r., a ustalenie to nie zostało w

kasacji skutecznie podważone.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji po myśli art. 39312

KPC.

========================================