I PKN 245/99

Wyrok z dnia 15 października 1999 r.

I PKN 245/99

Rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia w trybie art. 72 § 1 zda-

nie drugie KP może nastąpić wówczas, gdy pracownik z przyczyn wymienio-

nych w art. 53 § 1 i 2 KP jest nieobecny w pracy dłużej niż okresy w tych prze-

pisach wskazane. Nie dotyczy to sytuacji, gdy pracownik odwołany, po zakoń-

czeniu okresu usprawiedliwionej chorobą nieobecności w pracy, nie podejmuje

zatrudnienia, gdyż nie ma takiego obowiązku (art. 71 KP).

Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Józef Iwulski

(sprawozdawca), Zbigniew Myszka.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 15 października 1999 r. sprawy z po-

wództwa Tadeusza B. przeciwko “T.” Spółce Akcyjnej w Ś. o odszkodowanie i

zmianę treści świadectwa pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Woje-

wódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 6 paździer-

nika 1998 r. [...]

o d r z u c i ł kasację w części dotyczącej świadectwa pracy;

u c h y l i ł zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie i przekazał sprawę Są-

dowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do po-

nownego rozpoznania w tej części.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 30 marca 1998 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Świdnicy w

sprawie z powództwa Tadeusza B. przeciwko "T." SA w Ś., zmienił świadectwo pracy

z dnia 23 grudnia 1997 r., a w pozostałym zakresie powództwo (o odszkodowanie)

oddalił. Sąd Rejonowy ustalił, że powód był zatrudniony w Zakładach Zmechanizo-

wanego Sprzętu Domowego "P.-T." Przedsiębiorstwie Państwowym w Ś., w okresie

od 1 sierpnia 1956 r. do 30 września 1996 r. Za ten okres pracodawca wystawił po-

wodowi świadectwo pracy z dnia 30 września 1996 r. Po prywatyzacji tych Zakładów

2

powstała spółka akcyjna "T.", w której powód od 18 października 1996 r. był zatrud-

niony na stanowisku Prezesa Zarządu - Dyrektora. Od 26 czerwca 1997 r. do 22

grudnia 1997 r. (180 dni) powód przebywał na zwolnieniu lekarskim. W tym czasie

otrzymywał wynagrodzenie, a następnie zasiłek chorobowy. Z dniem 27 czerwca

1997 r. Rada Nadzorcza strony pozwanej odwołała powoda z funkcji Prezesa Zarzą-

du. Powód po wykorzystaniu 180 dni zasiłku chorobowego nie stawił się do pracy w

dniu 23 grudnia 1997 r. Nie przedłożył także zaświadczenia lekarskiego o niezdolno-

ści do wykonywania pracy. W tej sytuacji strona pozwana podjęła z dniem 23 grudnia

1997 r. decyzję o rozwiązaniu umowy o pracę z powodem w trybie art. 53 § 1 pkt 1

lit. b KP, przesyłając stosowne pismo i świadectwo pracy za okres od 18 paździer-

nika 1996 r. do 22 grudnia 1997 r. Powód pismem z dnia 23 grudnia 1997 r., które

strona pozwana otrzymała 5 stycznia 1998 r. poinformował, że dzień 22 grudnia

1997 r. był ostatnim dniem zwolnienia chorobowego.

Sąd pierwszej instancji uznał za zasadne jedynie roszczenie o zmianę świa-

dectwa pracy. Z pisma strony pozwanej o rozwiązaniu umowy o pracę z powodem,

wynikało, że decyzję pozwana podjęła w dniu 23 grudnia 1997 r. i z tą datą rozwią-

zała z powodem stosunek pracy. Z tego względu Sąd Rejonowy zmienił treść świa-

dectwa pracy, uznając, że stosunek pracy powoda trwał od 18 października 1996 r.

do 23 grudnia 1997 r. Nie uwzględnił natomiast roszczenia co do sprostowania świa-

dectwa pracy przez ustalenie daty początkowej zatrudnienia na dzień 1 sierpnia 1956

r. ze względu na to, że powód za okres zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, tj.

od 1 sierpnia 1956 r. do 30 września 1996 r., otrzymał świadectwo pracy. Sąd Rejo-

nowy uznał także za bezzasadne żądanie odszkodowania za niezgodne z prawem

rozwiązanie stosunku pracy. Powód w okresie usprawiedliwionej nieobecności

(trwającej od 26 czerwca 1997 r. do 22 grudnia 1997 r.) został odwołany z funkcji

Prezesa Zarządu - Dyrektora Spółki, jednak bieg okresu wypowiedzenia nie rozpo-

czął się (art. 72 § 1 zdanie 1 KP). W związku z tym, że powód w dniu 23 grudnia

1997 r. nie stawił się do pracy i nie przedłożył zaświadczenia o zdolności do pracy,

strona pozwana, korzystając z art. 72 § 1 zdanie 2 KP, słusznie rozwiązała umowę

bez wypowiedzenia z dniem 23 grudnia 1997 r.

Apelację powoda od tego wyroku oddalił Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubez-

pieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 października 1998 r. [...].

Zdaniem Sądu drugiej instancji, Sąd Rejonowy słusznie ocenił, iż bieg okresu wypo-

wiedzenia po odwołaniu powoda w dniu 27 czerwca 1997 r. w okresie korzystania

3

przez niego ze zwolnienia lekarskiego nie rozpoczął się (art. 72 § 1 zdanie 1 KP).

Następnie, skoro okres usprawiedliwionej nieobecności powoda z tytułu niezdolności

do pracy (od 26 czerwca 1997 r. do 23 grudnia 1997 r. - 181 dni) trwał dłużej niż

łączny okres pobierania przez niego z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku (od 26

czerwca 1997 r. do 22 grudnia 1997 r. - 180 dni), to strona pozwana na podstawie

art. 72 § 1 zdanie 2 KP mogła rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia. Powód

bowiem w dniu 23 grudnia 1997 r. nie stawił się do pracy, nie zgłosił gotowości

świadczenia pracy, jak również nie przedłożył zaświadczenia lekarskiego o niezdol-

ności do pracy.

Wyrok ten zaskarżył kasacją powód. Zarzucił naruszenie prawa materialnego

przez niewłaściwe zastosowanie art. 72 i art. 53 KP oraz błędną wykładnię art. 71

KP. Zarzucił też naruszenie art. 328 w związku z art. 311 KPC. W uzasadnieniu ka-

sacji powód wywiódł, że błędne było uznanie przez Sąd Wojewódzki, iż dzień 23

grudnia 1997 r. był dniem usprawiedliwionej nieobecności powoda w pracy spowo-

dowanej niezdolnością do pracy wskutek choroby, a tym samym przyjęcie, że zacho-

dzą przesłanki do zastosowania art. 72 § 1 KP. Sprzeczne wewnętrznie są wywody

Sądu Wojewódzkiego, iż 23 grudnia 1997 r. był dniem usprawiedliwionej nieobecno-

ści powoda w pracy, skoro z ustaleń Sądu wynika jednoznacznie, że w dniu tym po-

wód nie stawił się do pracy, nie zgłosił gotowości świadczenia pracy, jak również nie

przedłożył zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy. Zdaniem wnoszącego

kasację, gdyby powód po dniu 22 grudnia 1997 r. przedłożył zaświadczenie lekarza o

niezdolności do pracy, wówczas zachodziłyby przesłanki określone w art. 72 § 1

zdanie drugie KP. W ocenie powoda za prawidłowe ustalenie należało przyjąć, że z

dniem 23 grudnia 1997 r. rozpoczął bieg okres wypowiedzenia umowy o pracę. Zda-

niem powoda, Sąd Wojewódzki dopuścił się także błędnej wykładni art. 71 KP, nie

uwzględniając treści tego przepisu w swoich rozważaniach i przyjmując mylnie ist-

nienie obowiązku stawienia się powoda do pracy lub zgłoszenia gotowości świad-

czenia pracy po upływie usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Ustawodawca nie

nałożył na pracownika odwołanego ze stanowiska w trybie art. 70 § 2 KP obowiązku

świadczenia pracy. Jeśli pracownik nie zgłasza stosownego wniosku lub nie wyraża

zgody na zatrudnienie przy innej pracy, to należy zapłacić mu wynagrodzenie za

okres wypowiedzenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem. Wypłata tego

wynagrodzenia może nastąpić bez zatrudniania pracownika (orzeczenie SN z dnia

27 sierpnia 1976 r., I PRN 49/76).

4

Strona pozwana wniosła o oddalenie kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W zakresie, w którym kasacja dotyczy sprostowania świadectwa pracy (a zas-

karża wyrok Sądu drugiej instancji w całości) jest ona niedopuszczalna z mocy art.

393 pkt 6 KPC i podlega odrzuceniu na podstawie art. 3938

§ 1 KPC.

W części, w której kasacja zarzuca naruszenie art. 328 w związku z art. 311

KPC, jest ona niezrozumiała, skoro art. 311 KPC dotyczy postępowania w przedmio-

cie zabezpieczenia dowodu, a nadto może odnosić się tylko do postępowania przed

sądem pierwszej instancji, podczas gdy kasacją zaskarżony jest wyrok sądu drugiej

instancji. Te zarzuty kasacji były więc oczywiście bezzasadne.

Skutecznie natomiast został w kasacji podniesiony zarzut naruszenia art. 72 §

1 KP. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli odwołanie nastąpiło w okresie usprawiedliwio-

nej nieobecności w pracy, bieg wypowiedzenia rozpoczyna się po upływie tego

okresu. Jeżeli jednak usprawiedliwiona nieobecność trwa dłużej niż okres przewi-

dziany w art. 53 § 1 i 2 KP, to organ, który pracownika powołał, może rozwiązać sto-

sunek pracy bez wypowiedzenia. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym

sprawy, ponieważ odwołanie powoda nastąpiło w okresie jego usprawiedliwionej nie-

obecności w pracy, to okres wypowiedzenia nie rozpoczął biegu. Powód zawiadomił

pracodawcę, że w dniu 22 grudnia 1997 r. zakończył się okres jego usprawiedliwio-

nej nieobecności w pracy ze względu na chorobę, a przede wszystkim po tej dacie

nie złożył zaświadczenia usprawiedliwiającego jego nieobecność. Po dniu 22 grudnia

1997 r. powód nie był już więc nieobecny w pracy ze względu na chorobę, a tylko

wówczas możliwe było zastosowanie wobec niego art. 72 § 1 zdanie drugie KP i

rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia. W dniu 23 grudnia 1997 r. rozpo-

czął się natomiast bieg okresu wypowiedzenia stosunku pracy zgodnie z art. 72 § 1

zdanie pierwsze KP. Zgodnie z art. 71 KP na wniosek lub za zgodą pracownika pra-

codawca może zatrudnić go w okresie wypowiedzenia przy innej pracy odpowiedniej

ze względu na jego kwalifikacje zawodowe, a po upływie okresu wypowiedzenia za-

trudnić na uzgodnionych warunkach pracy i płacy. Powód nie złożył wniosku o za-

trudnienie przy innej pracy w okresie wypowiedzenia, a strona pozwana takiego za-

trudnienia mu nie zaproponowała. Według prawidłowej wykładni art. 71 KP i zgodnie

z utrwalonym orzecznictwem pracownik, odwołany w trybie art. 70 § 2 KP w okresie

5

wypowiedzenia stosunku pracy nie ma obowiązku świadczenia innej pracy, a świad-

czenie jej zależy od inicjatywy lub zgody odwołanego pracownika (por. wyrok z dnia

27 lipca 1976 r., I PRN 49/76, OSPiKA 1977 z. 4, poz. 72; postanowienie z dnia 22

marca 1977 r., I PRN 25/77, OSNCP 1979 z. 5, poz. 100; wyrok z dnia 4 sierpnia

1994 r., I PRN 50/94, OSNAPiUS 1994 nr 12, poz. 193).

Z tych względów zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu, a sprawa przekazaniu

do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji (art. 39313

§ 1 KPC).

========================================