II UKN 197/99

Wyrok z dnia 19 listopada 1999 r.

II UKN 197/99

Bieg przedawnienia roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z tytułu

uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą zawodową rozpoczyna się od

dnia, w którym pracownik dowiedział się o doznaniu uszczerbku na zdrowiu

(art. 291 § 1 KP).

Przewodniczący: SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (sprawoz-

dawca), Andrzej Wróbel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 1999 r. sprawy z po-

wództwa Stanisława B. przeciwko Liceum Ogólnokształcącemu w B., Szkole Pods-

tawowej w B. i Szkole Podstawowej w W. o odszkodowanie z tytułu choroby zawo-

dowej, na skutek kasacji strony pozwanej-Szkoły Podstawowej w B. i Szkoły Podsta-

wowej w W. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz-

nych w Łodzi z dnia 9 grudnia 1998 r. [...]

1. z m i e n i ł zaskarżony wyrok w punktach 2 i 3, oraz poprzedzający go wy-

rok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Sieradzu z dnia 25 czerwca 1998 r. [...] w ten

sposób, że oddalił powództwo.

2. nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 25 czerwca 1998 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Sieradzu

zasądził solidarnie od pozwanych Liceum Ogólnokształcącego w B., Szkoły

Podstawowej w B. oraz Szkoły Podstawowej w W. na rzecz powoda Stanisława B.

kwotę 10160 zł tytułem jednorazowego odszkodowania za chorobę zawodową,

ustalając, że choroba ta powstała około 1974 r. ulegając nasileniu w latach 1985-

1990, powodując ostatecznie 40% uszczerbek na zdrowiu. Powód od 1972 r. praco-

wał na stanowisku Gminnego Dyrektora Szkół oraz Dyrektora Liceum Ogólnokształ-

cącego w B., od 1 lipca 1984 r. inspektora oświaty w Urzędzie Miasta i Gminy B., zaś

2

od 1 września 1988 r. do 26 maja 1990 r. jako nauczyciel w Szkole Podstawowej i w

Liceum Ogólnokształcącym w B., zastępując w okresie od 27 maja do 21 czerwca

1990 r. chorego nauczyciela w Szkole Podstawowej w W., pracując ogółem 59 go-

dzin w tym 32 godziny dydaktyczne. W latach 1975-1981 powód pracował w apara-

cie PZPR. Od 2 lipca 1990 r. natomiast przeszedł na emeryturę. Ponieważ nie

można ustalić daty powstania choroby, odpowiedzialność wszystkich trzech szkół

jest solidarna.

Sąd Wojewódzki w uwzględnieniu apelacji Liceum Ogólnokształcącego w B.

zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo w stosunku do tego pozwanego, zaś

pozostałe apelacje oddalił, stwierdzając - w związku z zarzutami apelacji – że skoro

chorobę zawodową stwierdzono u powoda 6 czerwca 1994 r. , a powód uzyskał in-

formację o pozwanych „najwcześniej z uzasadnienia wyroku Sądu Wojewódzkiego z

dnia 5 października 1995 r. [...]”, nie upłynął jeszcze - w chwili składania powództwa

– 3 letni termin przedawnienia z art. 291 KP. Brak odpowiedzialności pozwanego

Liceum Ogólnokształcącego wynika z faktu, że nie ustalono „jednoznacznie”, iż u

tego pracodawcy choroba powstała, nie był to także ostatni pracodawca powoda –

art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wy-

padków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz.

144 ze zm.).

W kasacji pozwanej Szkoły Podstawowej w W. zarzucono naruszenie art. 291

KP i nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia i na tej podstawie sformułowano żąda-

nie zmiany wyroku i oddalenia powództwa. W ocenie skarżącej roszczenie stało się

wymagalne w dacie ustalenia uszczerbku na zdrowiu – w grudniu 1994 r. W tej

sytuacji powództwo przeciwko tej Szkole wniesione w dniu 18 lutego 1998 r. jest –

jako spóźnione – przedawnione. „Roszczenie trzyletnie z art. 291 KP należy liczyć od

dnia, w którym stało się wymagalne, a nie jak twierdzi Sąd od dnia, w którym powód

dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej”. Błędnie także zasądzono jednora-

zowe odszkodowanie, przyjmując stawki z daty wyrokowania, a nie z daty ustalania

uszczerbku na zdrowiu i zasądzono w związku z tym w miejsce kwoty 4854 zł, kwotę

10.160 zł. Sąd nie wziął również pod uwagę pracy powoda w Zasadniczej Szkole

Rolniczej w B., bezpodstawnie przyjmując, że to pozwana winna wnieść o dopoz-

wanie tej szkoły, nie zaś powód, po którego stronie „leży obowiązek wykazania za-

sadności roszczenia”.

3

Podobne zarzuty, ich uzasadnienie oraz wniosek zawiera kasacja pozwanej

Szkoły Podstawowej w B.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Zarzut przedawnienia roszczenia powoda jest uzasadniony. Przedmiotem

sprawy jest jednorazowe odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu (40%) spowo-

dowany chorobą zawodową. Nie jest wątpliwe i w związku z tym sporne między stro-

nami, że choroba zawodowa u powoda została stwierdzona dnia 6 czerwca 1994 r.

zaś 40% uszczerbek na zdrowiu będący wynikiem tej choroby został stwierdzony

przez Wojewódzką Komisję do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia orzeczeniem z dnia

6 grudnia 1994 r. Powyższe ustalenia dokonane przez Sąd i jego stwierdzenie, że w

sprawie znajduje zastosowanie art. 291 § 1 KP jest trafne, ale jego stanowisko, że

termin ten „liczyć należy od dnia, w którym powód dowiedział się o szkodzie i osobie

zobowiązanej” jest błędne i pomija treść przepisu, stanowiącego, że początek biegu

przedawnienia wyznacza wymagalność roszczenia. Pogląd Sądu odnosi się do

przedawnienia uregulowanego w art. 442 § 1 KC dotyczącego naprawienia szkody

na osobie (art. 444 § 1 i 2 KC) ten zaś w sprawie nie ma zastosowania, wobec

przedmiotu sporu. W myśl uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 17 października

1984 r., III PZP 29/84 (OSNCP 1985 z. 203, poz. 21) „Bieg przewidzianego w art.

291 § 1 KP terminu przedawnienia roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z tytułu

wypadku przy pracy lub choroby zawodowej (...) rozpoczyna się od dnia, w którym

pracownik dowiedział się o doznaniu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdro-

wiu albo o jego zwiększeniu się co najmniej o 10%”. W okolicznościach sprawy

oznacza to, że powództwo przeciwko pozwanej Szkole Podstawowej w B. wniesione

18 lutego 1998 r. oraz dopozwanej w dniu 20 kwietnia 1998 r. Szkole Podstawowej w

W. jest przedawnione, upłynął bowiem trzyletni termin z art. 291 § 1 KP liczony od

dnia 6 grudnia 1994 r. jako daty wymagalności roszczenia.

Gdy więc podniesiony w kasacjach pozwanych zarzut okazał się uzasadniony,

należało zmienić zaskarżony wyrok w punktach 2 i 3 oraz poprzedzający go wyrok

Sądu pierwszej instancji i orzec jak w sentencji po myśli art. 39315

KPC.

O kosztach orzeczono po myśli art. 102 KPC.

========================================