II UKN 249/99

Wyrok z dnia 8 grudnia 1999 r.

II UKN 249/99

Doraźne wykonywanie zleceń na świadczenie usług traktorem przez

kółko rolnicze, które nie zatrudniało traktorzystów w ramach stosunków pracy

wyklucza uwzględnienie tym traktorzystom okresów świadczenia takich usług

do emerytalnego stażu ubezpieczonego.

Przewodniczący: SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Zbigniew

Myszka (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 1999 r. sprawy z wniosku

Stanisława C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o

wcześniejszą emeryturę, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyj-

nego w Białymstoku z dnia 3 marca 1999 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyro-

kiem z dnia 3 marca 1999 r. oddalił apelację wnioskodawcy Stanisława C. od wyroku

Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia

20 listopada 1998 r. [...], oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji organu

rentowego odmawiającej przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury z powo-

du braku wymaganego 40 letniego stażu ubezpieczeniowego. W sprawie tej organ

rentowy uznał za udowodniony okres zatrudnienia w wymiarze 37 lat i 7 dni, odma-

wiając zaliczenia okresu zatrudnienia od 2 grudnia 1959 r. do 24 maja 1962 r. w

Kółku Rolniczym w S., które nie figurowało w ewidencji płatników składek ZUS. Sąd

drugiej instancji potwierdził stanowisko Sądu pierwszej instancji, który nie znalazł

podstaw do zaliczenia wnioskodawcy spornego okresu do wymaganego stażu ubez-

pieczeniowego, wykazując, że Kółko Rolnicze w S. w spornym okresie nie było płat-

nikiem składek na ubezpieczenie społeczne. Nadto wnioskodawca przedstawił jako

2

oryginał sporządzone przez siebie osobiście świadectwo pracy określające sporny

okres jako okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, czego nie potwier-

dziły zeznania zawnioskowanych przez niego świadków, którzy nie wiedzieli na jakiej

podstawie wnioskodawca wykonywał w spornym okresie pracę traktorzysty i nie byli

też w stanie określić wymiaru zatrudnienia, a w szczególności czy pracował codzien-

nie i przez ile godzin. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż był

stałym pracownikiem Kółka Rolniczego w S. i wskazał, że w oryginalnym życiorysie

złożonym do akt osobowych BZPB „F.” wnioskodawca nie wskazał spornego okresu

jako wcześniejszego okresu zatrudnienia. Zważywszy, że żaden z przesłuchanych

byłych członków zarządu Kółka Rolniczego nie zawierał z nim umowy o pracę, Sąd

ten doszedł do wniosku, że wnioskodawca mógł wykonywać dorywcze usługi trakto-

rzysty, gdy Kółko pozyskało zlecenia na takie usługi. Zebrany materiał dowodowy nie

dał wystarczających podstaw do ustalenia, że wnioskodawca mógł wykonywać te

usługi stale w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie.

W kasacji wnioskodawcy podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępo-

wania – art. 233 § 1 i 328 § 2 KPC – przez odmowę dania wiary zeznaniom świad-

ków na okoliczność wykonywania zatrudnienia w spornym okresie, art. 378 §1 i 382

KPC – przez całkowite zakwestionowanie faktu tego zatrudnienia oraz art. 244 § 1 i

217 § 1 KPC – przez odmowę uznania za dowód notatki potwierdzającej fakt wypad-

ku drogowego wnioskodawcy w okresie jego zatrudnienia w Kółku Rolniczym w S.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest bezzasadna, albowiem nie potwierdziły się zarzuty naruszenia

prawa procesowego podniesione w kasacji, która nie może opierać się na kwestio-

nowaniu faktów ustalonych w postępowaniu sądowym w sytuacji, gdy nie doszło do

naruszenia granic swobodnej oceny dowodów określonych w art. 233 § 1 KPC (por.

wyrok z dnia 24 stycznia 1997 r., II UKN 60/96, OSNAPiUS 1997 nr 18, poz. 352).

Nie jest usprawiedliwiony zarzut kasacji naruszenia art. 233 § 1 i 328 § 2 KPC, po-

nieważ Sąd Apelacyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji wnikliwie ocenił cały ze-

brany materiał dowodowy i nie pominął zeznań świadka K., trafnie odmawiając uzna-

nia ich wiarygodności z uwagi na fakt, że żaden z przesłuchanych w sprawie świad-

ków nie potwierdził nawiązania w spornym okresie z wnioskodawcą stosunku pracy

w wymiarze co najmniej połowy etatu w Kółku Rolniczym w S., które nie figurowało

3

jako zakład pracy w ewidencji płatników składek na ubezpieczenia społeczne. Wbrew

twierdzeniom skarżącego Sąd drugiej instancji nie zakwestionował przecież „w

ogóle” zatrudnienia w tym Kółku, ale jedynie uznał, iż jednostka ta nie miała statusu

prawnego zakładu pracy zatrudniającego pracowników w ustalonych godzinach

pracy i wykonywała usługi na konkretne zapotrzebowania, ale także, iż nie pracowa-

ła, gdy nie było tych zamówień. Sąd Apelacyjny uznał przecież za słuszne pierwszo-

instancyjne ustalenie, że wnioskodawca mógł dorywczo pracować w Kółku Rolni-

czym, gdy pozyskiwało ono zlecenia na te usługi, dlatego Sąd ten nie naruszył prze-

pisów art. 378 § 1 i 382 KPC, ale trafnie konstatował, że doraźne wykonywanie po-

zyskiwanych zleceń na wykonywanie usług traktorem w Kółku Rolniczym, które nie

miało statusu prawnego pracodawcy i nie zatrudniało traktorzystów w ramach sto-

sunków pracy oraz nie figurowało w ewidencji płatników składek na ubezpieczenia

społeczne wyklucza uwzględnienie okresów świadczenia takich usług do emerytal-

nego stażu ubezpieczeniowego traktorzysty, który te usługi wykonywał (a contrario z

art. 2 ust. 2 pkt 1a ustawy rewaloryzacyjnej). W takich okolicznościach sprawy, bez

istotnego znaczenia dowodowego było spowodowanie przez wnioskodawcę wypadku

drogowego w spornym okresie, w którym nie wykonywał on stałego zatrudnienia w

wymiarze co najmniej połowy obowiązującego czasu pracy. W rozpoznawanej

sprawie w pełni usprawiedliwiona była przezorność w ocenie zebranego materiału

dowodowego i Sądy meriti skutecznie zdyskwalifikowały załączone do akt emerytal-

nych jako oryginalne, a spreparowane przez wnioskodawcę świadectwo pracy oraz

ujawniły, że w życiorysie sporządzonym przez niego w 1967 r. nie wspominał on o

spornym zatrudnieniu. W tej sytuacji zarzuty kasacyjne okazały się bezpodstawne już

z tej tylko przyczyny, że skarżący zaprezentował jedynie własną ocenę dowodów

odmiennie od oceny sądów meriti, która mieściła się w granicach sędziowskiej oceny

dowodów z art. 233 § 1 KPC (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1997

r., I PKN 55/96, OSNAPiUS 1997 nr 16, poz. 290).

Mając powyższe na uwadze kasacja podlegała oddaleniu na podstawie art.

39312

KPC.

========================================