I CKN 107/99

Sygn. akt I CKN 107/99

W Y R O K

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 grudnia 1999 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN – T. Wiśniewski

Sędziowie: SN - B. Czech (spraw.)

SN – I. Koper

Protokolant - E. Krentzel

po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 1999 r. na rozprawie,

sprawy z powództwa J. Ł. i M. Ł.,

przeciwko E. G. i J. G.,

o zapłatę,

na skutek kasacji pozwanych

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 28 maja 1998 r.,

oddala kasację i zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powodów kwotę

2.250 zł. (dwa tysiące dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.-

- 2 -

I CKN 107/99

U z a s a d n i e n i e

W dniu 23.VIII.1993 r. strony zawarły „porozumienie” w którym m.in.:

a/ pozwani potwierdzili wysokość swojego zadłużenia wobec powodów

w kwocie 410.000.000 zł. na dzień 23.VIII.1993 r., b/ tytułem zabezpieczenia

tego długu pozwani wręczyli powodom „weksel kaucyjny in blanco”, który miał

zostać „(...) uzupełniony zgodnie z warunkami niniejszego porozumienia dn. 30

września 1995 r.”, c/ ostateczny termin spłaty całego zadłużenia ustalony został

„(...) na dzień 30 września 1995 r. w kwocie odpowiadającej równowartości

22,500 USD (...)”.

Przedmiotowy weksel powodowie wypełnili w dniu 30.IX.1995 r. na

kwotę 54.506 zł., i – mimo wezwania - nie otrzymawszy od pozwanych zapłaty

wytoczyli powództwo o wymienioną kwotę.

Sąd Rejonowy nakazem zapłaty z 13.XI.1995 r., II Nc …/95., uwzględnił

powództwo.

Pozwani w zarzutach podnieśli zarzut potrącenia, a w toku dalszego

postępowania – również zarzuty wekslowe.

Sąd Wojewódzki w W. wyrokiem z 6.II.1997 r., III C …/96, utrzymał w

mocy wymieniony nakaz zapłaty i orzekł o kosztach procesu.

Apelację pozwanych od tego wyroku oddalił Sąd Apelacyjny wyrokiem z

28.V.1998 r., I ACa …./98. Sąd Apelacyjny przyjął, że weksel wypełniony

został zgodnie z „Porozumieniem” stron, a nieprzedstawienie go pozwanym do

zapłaty nie doprowadziło do wygaśnięcia roszczenia wobec pozwanych,

albowiem są oni wystawcami przedmiotowego welsla własnego (art. 30 i 53 pr.

weksl. w zw. z art. 103 i 104 pr. weksl.).

Pozwani w kasacji zarzucili naruszenie:

- 3 -

a/ przepisów prawa wekslowego: art. 34 i 38 „przez uznanie, że weksel

został przedstawiony do zapłaty w terminie” oraz art. 53 i 104 „przez uznanie,

że przepisy te mają zastosowanie do wygasłego zobowiązania wekslowego”,

b/ art. 378 § 1 k.p.c. „przez nierozpoznanie zarzutów przedstawionych

w apelacji”,

oraz wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku

sądu pierwszej instancji przez oddalenie powództwa i zasądzenie od powodów

na rzecz pozwanych kosztów procesu, ewentualnie – o uchylenie tych wyroków

i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Powodowie wnieśli o oddalenie kasacji i zasądzenie na ich rzecz od

pozwanych kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Prawidłowe przytoczenie podstawy kasacyjnej polega na wskazaniu

przepisu prawa (materialnego, procesowego) który – zdaniem skarżącego –

został naruszony przez sąd drugiej instancji oraz uzasadnienie na czym to

naruszenie polega i wykazanie, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy [zob.

np. postanowienia SN z 11.III.1997 r., III CKN 13/97 (OSNC 1997, z. 8, poz.

114), z 10.II.1997 r., I CKN 57/96 (OSNC 1997, z. 6-7, poz. 82), z 10.I.1997 r.,

II CKN 21/96 (OSNC 1997, z. 5, poz. 61), z 26.III.1997 r., II CKN 63/97

(OSNC 1997, z. 9, poz. 129), z 7.II.1997 r., II UKN 72/96 (OSNAP 1997, nr 19,

poz. 379), z 16.X.1997 r. II CKN 404/97 (OSNC 1998, z. 4, poz. 59),

z 6.XI.1996 r., II UKN 12/96 (OSNAP 1997, nr 10, poz. 173), z 20.XI.1996 r.,

I PKN 22/96 (OSNAP 1997, nr 5, poz.74) oraz wyrok SN z 6.II.1997 r., I PKN

68/96 (OSNAP 1977, nr 18, poz. 339)].

Jeśli idzie o podstawę kasacyjną z art. 3931

pkt 2 k.p.c., to wskazany

został – jako naruszony zdaniem skarżącego - przepis art. 378 § 1 k.p.c., brak

jednak uzasadnienia zawierającego wymienione wyżej elementy.

W szczególności w kasacji nie podano do jakich to zarzutów z apelacji nie

- 4 -

ustosunkował się sąd drugiej instancji. Podstawa ta jest zatem

nieusprawiedliwiona.

2. Ocenę zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego dokonuje Sąd

Najwyższy na podstawie stanu faktycznego, na którym oparto zaskarżone

orzeczenie, jeżeli brak zarzutów z art. 3931

pkt 2 k.p.c., lub gdy okazały się one

nieusprawiedliwione (por. wyroki SN z 7.III.1997 r., II CKN 18/97, OSNC

1997, z. 8, poz. 112 i z 26.III.1997 r., II CKN 60/97, OSNC 1997, z. 9,

poz. 128). Zarzut naruszenia prawa materialnego również nie jest

usprawiedliwiony Sąd Apelacyjny ustalając, iż przedmiotowy weksel in blanco

wypełniony został zgodnie z porozumieniem wekslowym – i powołując się na

orzecznictwo Sądu Najwyższego – przyjął trafnie, że odpowiedzialność

pozwanych jako wystawców weksla własnego, jest taka sama, jak akceptanta

weksla trasowanego. Nieprzedstawienie weksla do zapłaty w terminie

określonym w art. 38 prawa wekslowego wywiera skutek w postaci wygaśnięcia

roszczenia jedynie w stosunku do indosantów (których zresztą przy

przedmiotowym wekslu nie ma), a nie w stosunku do wystawcy weksla (art. 53

w zw. z art. 103 i 104 prawa wekslowego). Zob. na ten temat orz. SN:

z 7.IX.1964 r., II CR 147/64 (OSN 1965, z. 11, poz. 186), z 22.II.1968 r., I CZ

115/67 (OSN 1968, z. 11, poz. 194), z 8.IV.1998 r., II CKN 669/97 (OSNC

1998, z. 11, poz. 185). Wekslowe roszczenie powodów do pozwanych zatem nie

wygasło na skutek nieprzedstawienia weksla do zapłaty.

Skoro zatem podstawy kasacji okazały się nieusprawiedliwione, a brak

nieważności postępowania uwzględnianej z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak

w sentencji (art. 39312

k.p.c oraz art. 98 § 1 i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39319

i 391 k.p.c.).