I PKN 487/99

Wyrok z dnia 26 stycznia 2000 r.

I PKN 487/99

Wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi zatrudnionemu na stano-

wisku, z którym jako jedynym w zakładzie pracy związane jest wykonywanie

określonych funkcji fachowych, a które w wyniku zmiany organizacyjnej u pra-

codawcy podlega likwidacji, nie wymaga uprzedniego dokonywania oceny i

porównania z innymi pracownikami, w celu wytypowania pracownika do zwol-

nienia (art. 45 § 1 KP).

Przewodniczący SSN Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka,

Andrzej Wasilewski (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2000 r. sprawy z po-

wództwa Jerzego L. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „U.” w R. o przywrócenie

do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Radomiu z dnia 12 maja 1999 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Radomiu wyrokiem z dnia 17 lutego 1999 r. [...]

przywrócił powoda – Jerzego L. do pracy w pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej „U.”

w R. na poprzednich warunkach pracy i płacy. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd

stwierdził, że w świetle zebranego materiału dowodowego i dokonanych ustaleń w

sprawie wypowiedzenie przez stronę pozwaną umowy o pracę z powodem okazało

się bezzasadne, bowiem: po pierwsze – powód otrzymał od strony pozwanej naprzód

wypowiedzenie zmieniające, a następnie trzymiesięczne wypowiedzenie umowy o

pracę, w obu wypadkach z tej samej przyczyny, to jest z powodu zmian organizacyj-

nych u strony pozwanej, co jest niedopuszczalne; po drugie – w toku postępowania

okazało się, że zamiar strony pozwanej przekazania obowiązków powoda innemu

pracownikowi w tejże Spółdzielni okazał się fikcyjny; oraz po trzecie – strona pozwa-

2

na, dokonując zwolnienia powoda ze względu na zmiany organizacyjne, przy dobo-

rze pracowników z tej samej grupy zawodowej, wytypowanych do zwolnienia, nie

posłużyła się niezbędnymi kryteriami ich oceny.

W wyniku apelacji strony pozwanej od powyższego wyroku, Sąd Okręgowy-

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Radomiu wyrokiem z dnia 12 maja 1998 r.

[...] zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo o przywrócenie do pracy. W uza-

sadnieniu tego wyroku Sąd Okręgowy podniósł w szczególności, że w świetle zebra-

nego w sprawie materiału dowodowego ustalono, iż: po pierwsze – powód otrzymał

w krótkim czasie naprzód wypowiedzenie zmieniające ze względu na zmiany organi-

zacyjne u strony pozwanej, a następnie z tej samej przyczyny trzymiesięczne wy-

powiedzenie umowy o pracę, bowiem strona pozwana cofnęła wypowiedzenie

zmieniające, na co powód wyraził zgodę; po drugie – po zwolnieniu powoda inny

pracownik strony pozwanej przejął część jego obowiązków; oraz po trzecie – strona

pozwana w danym wypadku likwidowała konkretne stanowisko pracy, na którym był

zatrudniony powód, to jest stanowisko starszego specjalisty do spraw energetycz-

nych, które okazało się zbędne, bowiem nie były prowadzone wówczas prace wyma-

gające sprawowania takiego nadzoru, a w tej sytuacji nie było również potrzeby do-

konywania oceny i porównywania dwóch pracowników z tej samej grupy zawodowej.

Na podstawie zeznań świadków Sąd ustalił, że strona pozwana przedstawiła powo-

dowi kolejno dwie propozycje podjęcia pracy na innych stanowiskach, ale powód nie

był nimi zainteresowany, ponieważ prowadził wówczas działalność gospodarczą na

własny rachunek i miał źródło utrzymania.

W kasacji od powyższego wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpie-

czeń Społecznych w Radomiu powód zarzucił naruszenie prawa materialnego, a

mianowicie art. 45 § 1 KP, poprzez przyjęcie, że wypowiedzenie umowy o pracę po-

wodowi było uzasadnione oraz wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnie-

nie powództwa. W uzasadnieniu kasacji podniesiono w szczególności, że: po pierw-

sze – ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę powinna uwzględniać nie

tylko słuszne interesy zakładu pracy, ale także i pracownika, czego w przedmiotowej

sprawie Sąd nie wziął pod uwagę; po drugie – wypowiedzenie umowy o pracę z

przyczyn organizacyjnych jest uzasadnione, jeżeli w ramach takich zmian rzeczywiś-

cie nastąpiła likwidacja stanowiska pracy, na którym zatrudniony był pracownik; tym-

czasem powód zarzuca, że w danym wypadku przesłanka ta nie została spełniona, a

więc w wypowiedzeniu tym powołano przyczynę nierzeczywistą, skoro ani w uprzed-

3

nio obowiązującym schemacie organizacyjnym Spółdzielni, ani też w nowym, wpro-

wadzającym zmiany schemacie organizacyjnym w ogóle nie wymieniono stanowiska

zajmowanego przez powoda; po trzecie – zatwierdzenie nowego schematu organiza-

cyjnego Spółdzielni miało miejsce w dniu 10 września 1997 r., natomiast wypowie-

dzenie umowy z powodem nastąpiło dopiero w dniu 11 maja 1998 r.; po czwarte –

strona pozwana rzeczywiście cofnęła swe uprzednie wypowiedzenie zmieniające,

które uzasadnione było tą samą przyczyną, ale uczyniła to w sytuacji, gdy powód

skierował w tej sprawie pozew do Sądu, co było równoznaczne z uznaniem przez nią

owego powództwa za uzasadnione i w konsekwencji postępowanie sądowe w tej

sprawie zostało umorzone; po piąte – powód powtórnie zarzuca, że w zaistniałej sy-

tuacji, dla oceny zasadności wypowiedzenia umowy o pracę, strona pozwana powin-

na dokonać wyboru pracownika do zwolnienia w oparciu o kryteria oceny i wyniki

pracy obu zatrudnionych w danej grupie pracowników strony pozwanej, a tego nie

uczyniła; po szóste – chybiony jest także zarzut jakoby powód odmówił przyjęcia za-

trudnienia na innych proponowanych przez stronę pozwaną stanowiskach, bowiem

powód oczekiwał, że skoro zawarto z nim umowę o pracę w formie pisemnej, to rów-

nież nowe propozycje zatrudnienia powinny być mu przedstawiane w formie pisem-

nej; a w tej sytuacji – w opinii kasacji – wątpliwe jest kategoryczne stwierdzenie, ja-

koby powód nie był zainteresowany ofertami strony pozwanej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie jest zasadna.

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacji, biorąc z

urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania (art. 39311

KPC). W rozpozna-

wanej sprawie w kasacji nie został podniesiony zarzut naruszenia prawa procesowe-

go, co oznacza, że Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi i oceną

zebranego materiału dowodowego jaka dokonana została przez Sądy obu instancji.

Tymczasem, jedyny zarzut kasacji, który dotyczy naruszenia art. 45 § 1 KP, został

uzasadniony nie poprzez wskazanie na czym polegać ma w danym wypadku błędna

wykładnia i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu prawa materialnego, ale wy-

łącznie poprzez polemikę w kwestii trafności dokonanych w toku postępowania przez

Sąd drugiej instancji ustaleń co do faktów, jak i co do prawidłowości oceny zebrane-

go materiału dowodowego. Już z tej przyczyny kasacja nie zasługiwała na uwzględ-

4

nienie. Należy przy tym podkreślić, że w świetle materiału dowodowego zebranego w

toku postępowania w rozpoznawanej sprawie, przytoczona w uzasadnieniu kasacji

argumentacja jest całkowicie chybiona, jeśli zważyć, że: po pierwsze – powód był

jedynym pracownikiem zatrudnionym u strony pozwanej na stanowisku starszego

specjalisty do spraw energetycznych, któremu powierzono w tym zakresie sprawo-

wanie funkcji nadzoru fachowego; stąd w sytuacji, gdy likwidacji podlegało jako

zbędne właśnie stanowisko pracy, na którym wykonywany był wspomniany nadzór

fachowy, brak było podstawy dla dokonywania porównawczej oceny wyników pracy

tego pracownika i innych pracowników strony pozwanej, w celu wytypowania pra-

cownika, któremu należy wypowiedzieć umowę o pracę; po drugie – wobec stwier-

dzenia, że wykonywanie powyższych funkcji okazało się zbędne, strona pozwana

zdecydowała się naprzód na wypowiedzenie powodowi warunków płacy, poprzez

pozbawienie go dodatku funkcyjnego z tytułu wykonywania nadzoru fachowego;

następnie zaś, w wyniku sprzeciwu powoda, strona pozwana cofnęła powyższe wy-

powiedzenie zmieniające oraz zaproponowała mu zatrudnienie na innym stanowisku;

powód temu nie zaprzecza, natomiast aktualnie zarzuca, że propozycje te powinny

mu być przedstawiane na piśmie, chociaż nie występował wobec pracodawcy z tego

typu żądaniem w chwili kiedy były mu one przedstawiane; w tej sytuacji należy

stanąć na stanowisku, że wymagałyby one ujęcia przez pracodawcę w formie pisem-

nej po ich wstępnej akceptacji przez powoda; dopiero wobec braku zainteresowania

powoda przedstawionymi mu propozycjami dalszego zatrudnienia na innym stano-

wisku, strona pozwana wypowiedziała mu umowę o pracę, bowiem zdecydowała się

na likwidację zajmowanego przez niego stanowiska jako zbędnego; po trzecie –

okoliczność, że stanowisko zajmowane przez powoda nigdy nie było ujęte w sche-

macie organizacyjnym strony pozwanej nie zmienia faktu, że jego likwidacja stano-

wiła również przejaw realnej zmiany organizacyjnej u strony pozwanej, a w jej wyniku

jedynie część zadań wykonywanych na tym stanowisku przekazano do zakresu

obowiązków innego pracownika, natomiast strona pozwana w ogóle zaniechała sa-

modzielnego wykonywania, sprawowanych dotychczas wyłącznie przez powoda,

funkcji fachowego nadzoru energetycznego. Oznacza to, że w rozpoznawanej spra-

wie nie doszło do naruszenia art. 45 § 1 KP, bowiem przyczyna wypowiedzenia po-

wodowi umowy o pracę była rzeczywista i uzasadniona, wynikała z faktu likwidacji

stanowiska pracy zajmowanego przez powoda.

5

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312

KPC

orzekł jak w sentencji.

========================================