I PKN 491/99

Wyrok z dnia 26 stycznia 2000 r.

I PKN 491/99

Niewskazanie w kasacji naruszenia przepisów prawa materialnego

określających zasady współdziałania pracodawcy z zakładowymi strukturami

związkowymi w indywidualnych sprawach pracowniczych powoduje, że Sąd

Najwyższy nie ocenia zachowania przez pracodawcę trybu związkowej

konsultacji wypowiedzenia umowy o pracę.

Przewodniczący SSN Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka

(sprawozdawca), Andrzej Wasilewski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2000 r. sprawy z po-

wództwa Wiesława C. przeciwko Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o

przywrócenie do pracy, wyrównanie wynagrodzenia dotyczącego dodatku służbowe-

go, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpie-

czeń Społecznych w Warszawie z dnia 3 lutego 1999 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem

z dnia 3 lutego 1999 r. oddalił apelację powoda Wiesława C. od wyroku Sądu Rejo-

nowego-Sądu Pracy dla Warszawy-Pragi z dnia 4 listopada 1998 r. [...], oddalające-

go jego powództwo przeciwko Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o

przywrócenie do pracy i wyrównanie dodatku służbowego. W sprawie tej ustalono, że

powód był początkowo zatrudniony w Gospodarstwie Pomocniczym Kancelarii Pre-

zydenta RP, a przed zwolnieniem pracował na stanowisku Naczelnika Wydziału In-

tendentury i Zaopatrzenia. W dniu 3 stycznia 1994 r. strona pozwana wypowiedziała

mu umowę o pracę z powodu nierzetelnej i nieterminowej realizacji zadań oraz źle

układającej się współpracy powoda z Naczelnikiem Wydziału Technicznego. Zamiar

wypowiedzenia nie był poddany związkowej konsultacji w trybie art. 38 KP. Z tego

2

powodu Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 21 listopada 1995 r. przywrócił po-

woda do pracy u strony pozwanej oraz zasądził na jego rzecz wynagrodzenie za

czas pozostawania bez pracy. Wyrok ten został uchylony do ponownego rozpozna-

nia przez Sąd drugiej instancji, który w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 23 maja 1996

r. uznał, że strona pozwana nie miała obowiązku konsultowania zamiaru wypowie-

dzenia powodowi umowy o pracę w trybie art. 38 KP, gdyż w Kancelarii Prezydenta

nie działał ówcześnie żaden związek zawodowy. Wprawdzie w Gospodarstwie Po-

mocniczym, powiązanym z działaniem Kancelarii Prezydenta, funkcjonowała Komisja

Zakładowa NSZZ „Solidarność”, do której przyjmowano także pracowników Kan-

celarii, jednakże w 1993 r. zapadła uchwała o rozwiązaniu tej struktury związkowej.

Następnie w dniu 21 października 1993 r. podjęto uchwałę o utworzeniu nowej zak-

ładowej organizacji związkowej oraz uchwałę o powołaniu Komitetu Założycielskiego,

który nie poinformował o tym zdarzeniu regionalnych władz NSZZ „Solidarność” ani

nie podjął działalności związkowej. W konsekwencji Sąd drugiej instancji uznał zarzut

nieprzeprowadzenia konsultacji związkowej wypowiedzenia powodowi umowy o

pracę za nieuzasadniony oraz nakazał dokonanie merytorycznej oceny zasadności

wypowiedzenia powodowi umowy o pracę.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 4 listopada

1998 r. oddalił powództwo, argumentując, że dodatkowe dokumenty związkowe nie

zawierały nowych okoliczności w sprawie funkcjonowania związków zawodowych w

Kancelarii Prezydenta RP, a ponadto w zakresie zarzutu braku związkowej konsulta-

cji wypowiedzenia powodowi umowy o pracę uznał się za związany ustaleniami i

oceną zawartą w wyroku Sądu drugiej instancji z dnia 23 maja 1996 r.

Natomiast merytoryczna ocena przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę pot-

wierdziła zasadność rozwiązania z powodem stosunku pracy w tym trybie. Sąd ten

uznał, że potwierdziły się zarzuty nieterminowej i nierzetelnej realizacji powierzonych

zadań oraz złej współpracy z innymi pracownikami stawiane powodowi, który nie miał

właściwych kwalifikacji do zajmowanego stanowiska, sprawował niepełny nadzór nad

podwładnymi pracownikami, w podległych mu magazynach panował bałagan i

stwierdzono w nich superaty, powód zmieniał terminy przejęcia rozliczeń rozmów

telefonicznych, a także przerzucał wykonanie swoich powinności na innych naczelni-

ków. Te zarzuty uzasadniały wypowiedzenie umowy o pracę powodowi zajmującemu

samodzielne stanowisko pracy, na którym praca podlega ostrzejszym kryteriom

oceny.

3

Oddalając apelację powoda Sąd drugiej instancji ustalił, że w dacie wypowie-

dzenia powodowi umowy o pracę u strony pozwanej nie funkcjonowała struktura

związkowa, która byłaby legitymowana do zajmowania stanowiska w indywidualnych

sprawach pracowniczych, a także powołał się na związanie w tej kwestii taką samą

oceną prawną i wskazówkami co do dalszego postępowania zawartymi w poprzed-

nim wyroku Sądu drugiej instancji (art. 386 § 2 KPC). Dalej uznał, że nieterminowe i

nierzetelne realizowanie pracowniczych powinności przez powoda oraz brak nadzoru

nad podwładnymi i nieumiejętność współpracy z przełożonymi uzasadniały wypowie-

dzenie mu umowy o pracę. Równocześnie zmiana sposobu obliczania dodatku służ-

bowego z „kwotowego” na „procentowy”, która nie wpływała na jego wysokość, nie

wymagała wypowiedzenia zmieniającego.

W kasacji powoda podniesiono zarzuty naruszenia prawa materialnego „pole-

gające na przyjęciu przez Sąd Orzekający drugiej instancji, jakoby pracodawca w

dacie sporządzenia wypowiedzenia nie miał obowiązku konsultacji ze związkami za-

wodowymi, a także przez ustalenie, że pracodawca nie miał w tym czasie obowiązku

podania przyczyn dla których nastąpiło wypowiedzenie” oraz naruszenie art. 316 § 1

KPC i 244 KPC „poprzez wydanie wyroku bez uwzględnienia oczywistych dowodów-

dokumentów potwierdzających istnienie związków zawodowych w zakładzie pracy w

dacie złożenia wypowiedzenia”. Zdaniem skarżącego Sąd drugiej instancji bezpods-

tawnie przyjął, że u strony pozwanej w ogóle nie został utworzony związek zawodo-

wy, dlatego miała ona obowiązek skonsultowania z nim wypowiedzenia umowy o

pracę powodowi, którego powinna poinformować o przyczynach rozwiązania stosun-

ku pracy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 39311

KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach ka-

sacji, które wytyczają wskazane w skardze kasacyjnej podstawy kasacji oraz ich

uzasadnienie (art. 3931

i 3933

KPC). Podniesiony w kasacji zarzut naruszenia prawa

materialnego nie spełniał tych wymagań, albowiem pełnomocnik skarżącego nie

wskazał naruszenia jakichkolwiek konkretnych przepisów prawa materialnego, jakie

w jego ocenie miał naruszyć Sąd drugiej instancji przy wydaniu zaskarżonego wyro-

ku. Związanie Sądu Najwyższego granicami kasacji powoduje, że postawiony zarzut

naruszenia nieokreślonych przepisów prawa materialnego nie mógł być w ogóle

4

przedmiotem weryfikacji kasacyjnej. Sąd Najwyższy nie ma obowiązku do domyśla-

nia się jakie konkretnie przepisy prawa materialnego miały być naruszone w ocenie

skarżącego, wyłącznie którego obciąża powinność dokładnego określenia zarzutu

naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego. Zresztą nie wykraczało to

poza możliwości lub kompetencje profesjonalnego pełnomocnika procesowego (art.

3932

§ 1 KPC), zwłaszcza że Sąd drugiej instancji miał na uwadze dyspozycje za-

warte w art. 232

i art. 38 KP oraz art. 7 i 30 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związ-

kach zawodowych (Dz.U. Nr 55, poz. 234 ze zm.), które analizował w uzasadnieniu

zaskarżonego wyroku, dokonując przeglądu orzecznictwa sądowego w zakresie pro-

cedur związkowej konsultacji w indywidualnych sprawach pracowniczych, ale peł-

nomocnik skarżącego nie sformułował zarzutu naruszenia żadnego z tych przepisów

prawa materialnego. Dlatego niewskazanie w kasacji zarzutu naruszenia konkret-

nych przepisów prawa materialnego dotyczących współdziałania pracodawcy z zak-

ładowymi strukturami związkowymi w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy

powodowało, że Sąd Najwyższy nie badał zasadności kasacyjnego zarzutu nieza-

chowania trybu związkowej konsultacji wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę.

Z tych samych przyczyn Sąd Najwyższy pominął zarzut nieprawidłowego ja-

koby ustalenia przez Sąd drugiej instancji, że pozwany pracodawca nie miał obo-

wiązku podania powodowi przyczyn wypowiedzenia mu umowy o pracę w dniu 3

stycznia 1994 r., niezależnie od tego, iż dopiero art. 30 § 4 KP, w brzmieniu obowią-

zującym od dnia 2 czerwca 1996 r., przewiduje taką powinność pracodawcy, a Sąd

drugiej instancji wykazał istnienie uzasadnionej przyczyny wypowiedzenia powodowi

umowy o pracę, której skarżący w żaden sposób nie podważał w kasacji.

Chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 316 KPC, ponieważ Sąd drugiej

instancji miał na uwadze stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy i pra-

widłowo wskazał, że był związany, mieszczącą się w sferze wykładni i stosowania

prawa, oceną prawną zawartą w poprzednim wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 23 maja 1996 r. co do braku

obowiązku pozwanego pracodawcy konsultacji zamiaru wypowiedzenia powodowi

umowy o pracę (art. 386 § 6 KPC). Zresztą, jak to już wyżej podkreślono, brak wska-

zania w kasacji zarzutu naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego doty-

czących obowiązku zachowania trybu związkowej konsultacji wypowiedzenia powo-

dowi umowy o pracę i tak wyłączał tę kwestię spod kasacyjnej kontroli Sądu Najwyż-

szego.

5

Mając powyższe na uwadze kasację należało oddalić na podstawie art. 39312

KPC.

========================================