I PKN 518/99

Wyrok z dnia 9 lutego 2000 r.

I PKN 518/99

Przepis art. 44 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach

państwowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80 ze zm.), zgodnie z

którym zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa powołuje dyrektor za zgodą rady

pracowniczej, jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 68 KP.

Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie

SN: Jerzy Kwaśniewski, Walerian Sanetra.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2000 r. sprawy z powództwa

Mariana B. przeciwko „T.S.” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. - Od-

działowi w L. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu

Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 6 maja 1999

r. [...]

o d d a l i ł kasację i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjne-

go.

U z a s a d n i e n i e

Marian B. domagał się początkowo przywrócenia do pracy w „T.S.” Spółce z

ograniczoną odpowiedzialnością w W., a następnie ustalenia, że łączy go stosunek

pracy z tym pracodawcą.

Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Lublinie wyrokiem z dnia 16 grudnia 1998 r. od-

dalił powództwo dokonawszy następujących ustaleń faktycznych.

Powód zatrudniony był w Przedsiębiorstwie Państwowym „T.S.” w W. na pods-

tawie powołania na stanowisku zastępcy dyrektora do spraw Oddziału w L. Przedsię-

biorstwo Państwowe „T.S.” na podstawie aktu komercjalizacji zostało przekształcone

w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym udziałowcem jest Skarb

Państwa. Zarząd Spółki 31 grudnia 1997 r. faxem przekazał do wszystkich oddziałów

2

informację dotyczącą dalszego zatrudnienia pracowników byłego Przedsiębiorstwa

Państwowego „T.S.”, oraz wygaśnięcia stosunków pracy pracowników zatrudnionych

na podstawie powołania. W 5 stycznia 1998 r. w pierwszym dniu roboczym nowego

roku, powód stawił się do pracy około 640

, a około 900

przyjechał z W. dyrektor poz-

wanej Spółki i wręczył mu pismo o wygaśnięciu stosunku pracy z dniem 1 stycznia

1998 r. w związku z komercjalizacją Przedsiębiorstwa Państwowego „T.S.”. Powód

po raz pierwszy dowiedział się wówczas, że nie będzie zatrudniony w pozwanej

Spółce. Zdaniem Sądu Rejonowego stosunek pracy powoda nawiązany na podsta-

wie powołania nie przekształcił się w umowny po wejściu w życie nowelizacji Kodek-

su pracy z 1996 r. (zgodnie z art. 8 ustawy nowelizacyjnej z dnia 2 lutego 1996 r.),

gdyż art. 44 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych jest przepisem odrębnym w

rozumieniu art. 68 § 1 KP w znowelizowanym brzmieniu. Między stronami nie doszło

też do nawiązania stosunku pracy przez fakt stawienia się powoda do pracy 5 stycz-

nia 1998 r.

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem z

dnia 6 maja 1999 r. oddalił apelację powoda od tego wyroku. Sąd drugiej instancji

uznał za prawidłowe ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy i podzielił motywy

jego rozstrzygnięcia, w szczególności interpretację art. 8 ustawy z dnia 2 lutego 1996

r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 24,

poz. 110).

Powód wniósł kasację od tego wyroku zarzucając naruszenie prawa material-

nego przez niezastosowanie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie

ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw na skutek uznania, że art.

44 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych jest przepisem odrębnym w rozumie-

niu art. 68 § 1 KP „i w związku z tym uznanie, że nie nastąpiło przekształcenie sto-

sunku pracy powoda na podstawie powołania w stosunek pracy zawarty na czas nie-

określony”. Zarzucił też naruszenie art. 231

§ 5 KP poprzez niezaproponowanie mu

nowych warunków pracy i płacy pomimo przejęcia zakładu pracy. Kasacja zawiera

wniosek o uchylenie wyroków Sądu Okręgowego i Sądu Rejonowego w Lublinie i

przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewen-

tualnie o orzeczenie co do istoty sprawy i „uznanie, że powoda łączy z pozwanym

T.S. Sp. z o.o. w Warszawie stosunek pracy zawarty na czas nieokreślony”.

Strona pozwana wniosła o oddalenie kasacji.

3

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy istotna była podstawa zatrudnienia

powoda w dacie komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego, które było jego pra-

codawcą. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komer-

cjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 118, poz. 561 ze zm.)

stosunek pracy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego oraz pracowników zatrud-

nionych na podstawie powołania wygasa z mocy prawa z dniem wykreślenia przed-

siębiorstwa państwowego z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Nie było sporne,

że stosunek pracy powoda na stanowisku zastępcy dyrektora przedsiębiorstwa pańs-

twowego nawiązał się na podstawie powołania. Sporny problem dotyczył tego, czy

przekształcił się on stosunek w umowny zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 2 lutego

1996 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr

24, poz. 110). Stałoby się tak wówczas, gdyby powód był zatrudniony na stanowisku

pracy nie wymienionym w przepisach, o których mowa w art. 68 § 1 Kodeksu pracy.

Problem sprowadzał się zatem do tego, czy stosunek pracy zastępcy dyrektora

przedsiębiorstwa państwowego zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o

przedsiębiorstwach państwowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80 ze

zm.) nawiązuje się na podstawie powołania i czy przepis art. 44 jest przepisem od-

rębnym w rozumieniu art. 68 § 1 KP. Przepis art. 44 ustawy o przedsiębiorstwach

państwowych stanowi, że zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa oraz głównego księ-

gowego powołuje i odwołuje dyrektor przedsiębiorstwa za zgodą rady pracowniczej.

Należy interpretować go jako przepis odrębny zawierający określenie przypadku

nawiązania stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu art. 68 § 1 KP. Nie

ma podstaw, aby zawarte w nim sformułowanie „powołuje” rozumieć inaczej niż

wskazuje na to wykładnia językowa. Stosunek pracy powoda nie przekształcił się

więc w oparty na umowie o pracę, co skutkowało jego wygaśnięciem na podstawie

art. 6 ust. 3 ustawy o prywatyzacji i komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych.

Pogląd taki przedstawiony był też w doktrynie („Prawo pracy wobec komercjalizacji i

prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych”, Prawo Pracy 1997, nr 2). Wymienione w

kasacji (objęte zarzutami) przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastoso-

wane. Skoro stosunek pracy powoda wygasł z datą wykreślenia przedsiębiorstwa

państwowego z rejestru, nie został on przejęty przez Spółkę wpisaną do rejestru z tą

4

datą (art. 10 ustawy o komercjalizacji), a więc nie miał do niego zastosowania prze-

pis art. 231

§ 5 KP.

Kasacja jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała zatem od-

daleniu (art. 39312

KPC). O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 KPC.

========================================