III ZP 5/00

Uchwała z dnia 27 marca 2000 r.

III ZP 5/00

Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Katarzyna Gonera, Barbara Wagner.

Sąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Krajowej Jana

Szewczyka, w sprawie z powództwa Piotra Ś. przeciwko Funduszowi Gwarantowa-

nych Świadczeń Pracowniczych - Pełnomocnikowi w G. o zapłatę, po rozpoznaniu na

posiedzeniu jawnym dnia 27 marca 2000 r. zagadnienia prawnego przekazanego

przez Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w

Gdyni postanowieniem z dnia 7 grudnia 1999 r. [...] do rozstrzygnięcia w trybie art.

390 KPC:

Czy odpowiednie stosowanie art. 7 ust. 4, o jakim mowa w art. 2 ust. 5 ustawy

z dnia 28 czerwca 1995 r. o zmianie ustawy o wypłacie roszczeń pracowniczych w

razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. Nr 87, poz. 435) należy rozumieć jako

możność pozyskiwania po dniu 31 grudnia 1997 r. niezbędnych załączników do te-

goż wniosku, o których mowa w zdaniu drugim art. 2 ust. 2 wymienionej ustawy ?

p o d j ą ł następującą uchwałę:

Przewidziane w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 28 czerwca 1995 r. o zmianie

ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności praco-

dawcy (Dz.U. Nr 87, poz. 435) dokumenty mogą zostać złożone po dniu 31

grudnia 1997 r., jeżeli wniosek o wypłatę świadczeń pracowniczych przewi-

dzianych w art. 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pra-

cowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 1994 r., Nr 1, poz. 1

ze zm.) został złożony do tego dnia.

U z a s a d n i e n i e

2

Przedstawione Sądowi Najwyższemu przez Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubez-

pieczeń Społecznych w Gdańsku zagadnienie prawne powstało w sprawie z po-

wództwa Piotra Ś., który wystąpił 1 października 1998 r. przeciwko Funduszowi

Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w G., domagając się zasądzenia na

jego rzecz kwoty 380 zł tytułem należnej mu odprawy pieniężnej. Wyrokiem zaocz-

nym Sądu Rejonowego w Gdańsku z dnia 22 października 1993 r. [...] zasądzono od

firmy A.E. - Import Zakładu [...] w P.G. na rzecz powoda kwotę 3.800.000 starych

złotych tytułem odprawy pieniężnej. Powód w dniu 30 grudnia 1997 r. złożył do poz-

wanego wniosek o wypłatę świadczeń pracowniczych. Do wniosku dołączył świa-

dectwo pracy oraz odpis wyroku zaocznego z dnia 22 października 1993 r. Pismem z

dnia 12 stycznia 1998 r. wezwano go do uzupełnienia braków formalnych wniosku

poprzez doręczenie oryginału wyroku zasądzającego roszczenie od pracodawcy po-

woda oraz odpisu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W wez-

waniu pozwany nie określił terminu, w jakim nastąpić ma uzupełnienie braków. Po-

wód w dniu 15 września 1998 r. złożył brakujące dokumenty, jako że w dniu 10

marca 1998 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Gdańsku postanowił ponownie wydać

powodowi tytuł wykonawczy (w zamian za tytuł utracony) nadany wyrokowi z dnia 22

października 1993 r., zaś postanowieniem z dnia 9 września 1998 r. komornik sądo-

wy przy Sądzie Rejonowym w Gdańsku umorzył postępowanie egzekucyjne przeciw-

ko pracodawcy powoda wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. W odpowie-

dzi pozwany poinformował powoda o odmownym załatwieniu jego wniosku z uwagi

na złożenie wymaganych dokumentów po terminie, tj. po 31 grudnia 1997 r. Sąd

Pracy powództwo przeciwko Funduszowi Gwarantowanych Świadczeń Pracowni-

czych uznał za nieuzasadnione. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 czerwca

1995 r. o zmianie ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalno-

ści pracodawcy (Dz.U. Nr 87, poz. 435) osoba, o której mowa w artykule 1 i 5 ustawy

o ochronie roszczeń pracowniczych, może wystąpić do Dyrektora Wojewódzkiego

Urzędu Pracy z pisemnym wnioskiem o wypłatę świadczeń pracowniczych do dnia

31 grudnia 1997 r. Ustawa wskazuje, jakie elementy powinien zawierać wniosek, a

także jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku. Wymagane jest między innymi

dołączenie do wniosku dokumentu potwierdzającego przeprowadzenie bezskutecz-

nego postępowania zmierzającego do wyegzekwowania zasądzonej należności.

Bezsporne było, iż w dniu 30 grudnia 1997 r., składając wniosek do pozwanego po-

wód nie dołączył wyroku zaopatrzonego w klauzulę wykonalności ani postanowienia

3

o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji. Wnio-

sek ten według Sądu Pracy dotknięty był zatem wadą formalną. Zgodnie z art. 2 ust.

5 ustawy z 26 czerwca 1995 r. przy realizacji wniosku o wypłatę świadczeń pracow-

niczych stosuje się odpowiednio artykuł 7 ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o

ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z

1994 r. Nr 1, poz. 1 ze zm.), który nakazuje stosowanie odpowiednie przepisów Ko-

deksu postępowania administracyjnego, w tym przepisów o przywróceniu terminu

(art. 58 KPA). Zdaniem Sądu Pracy, art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie roszczeń pracow-

niczych ma zmierzać do przywrócenia zainteresowanej stronie terminu do zgłoszenia

wniosku, którego nie zdołała zgłosić do 31 grudnia 1997 r. Przepis ten dotyczy jedy-

nie sytuacji, gdy strona z jakiegoś powodu, bez swojej winy, nie zdołała złożyć wy-

maganego wniosku w zakreślonym przez ustawę terminie. W takiej sytuacji jednak

najpóźniej do dnia 31 grudnia 1997 r. muszą być wydane dokumenty stanowiące

załączniki określone w art. 2 ust. 2 ustawy z 28 czerwca 1995 r. O przywróceniu ter-

minu na mocy art. 58 KPA będzie można mówić dopiero w takiej sytuacji, gdy osoba

uprawniona i posiadająca wszystkie dokumenty na dzień 31 grudnia 1997 r. z jakichś

względów spóźniła się ze zgłoszeniem wniosku, „albowiem przywrócić można termin

do zgłoszenia wniosku, a nie dla potrzeb uzyskania niezbędnych załączników”.

Według przedstawiającego zagadnienie prawne Sądu drugiej instancji, nie

zasługuje na podzielenie wyrażone przez Sąd Pracy stanowisko, iż art. 7 ust. 4

ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

stanowi, na mocy art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 28 czerwca 1995 r., podstawę prawną

przywrócenia terminu określonego w art. 2 ust. 1 tej ustawy. Sąd Pracy i Ubezpie-

czeń Społecznych podzielił w tym zakresie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone

w uchwale z dnia 11 maja 1999 r., III ZP 8/99, iż termin wystąpienia z wnioskiem o

wypłatę świadczeń pracowniczych, określony w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28

czerwca 1995 r. o zmianie ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie nie-

wypłacalności pracodawcy, nie podlega przywróceniu. W uchwale tej stwierdzono

jednocześnie, że „badanie kwestii znaczenia prawnego sytuacji, w której wniosek, o

którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 czerwca 1995 r. zostałby złożony w

terminie, lecz nie dołączono do niego wymaganych w ust. 2 tego artykułu załączni-

ków wykraczało poza stan faktyczny sprawy, w której – zgodnie z art. 390 § 1 KPC

powstało przedstawione zagadnienie prawne”. Stąd też Sąd Najwyższy w uchwale z

11 maja 1999 r. uznał za bezprzedmiotowe „badanie przedstawionego zagadnienia

4

prawnego pod kątem zakresu przywrócenia terminu”. Natomiast stan faktyczny

sprawy, która stała się powodem przedstawienia kolejnego zagadnienia prawnego,

wymaga zbadania kwestii znaczenia prawnego sytuacji, w której wniosek, o którym

mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 czerwca 1995 r., został złożony w terminie,

lecz nie dołączono do niego wymaganych w ust. 2 tego artykułu załączników. Doku-

ment potwierdzający bezskuteczność egzekucji został przy tym wydany przez ko-

mornika sądowego dopiero w dniu 9 września 1998 r. Sąd drugiej instancji, z jednej

strony, podtrzymuje stanowisko zawarte w przywołanym pytaniu prawnym, iż w

„świetle treści przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 czerwca 1995 r. załączniki wy-

magane art. 2 ust. 2 tej ustawy winny istnieć najpóźniej w dniu 31 grudnia 1997 r.,

gdyż w przeciwnym razie termin ten można by „wydłużać” w nieskończoność i fak-

tycznie okazałby się on zbędny, a skoro racjonalny ustawodawca w sposób jedno-

znaczny określił termin „do dnia 31 grudnia 1997 r.”, to musi istnieć jakiś moment

zamykający możliwość występowania z przedmiotowym wnioskiem do Funduszu i ku

tej koncepcji skłania się Sąd Rejonowy”. Z drugiej jednak strony, Sąd ten uważa, że

„należy nawiązać do treści art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 28 czerwca 1995 r., który do-

puszcza odpowiednie stosowanie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. „przy

realizacji wniosku” o wypłatę świadczeń pracowniczych, właśnie z realizacją złożo-

nego w terminie wniosku wiąże się kompletowanie niezbędnych do niego załączni-

ków”. Podkreśla przy tym, że powód bez swojej winy nie miał realnej możliwości

uzyskania przed dniem 31 grudnia 1997 r. wyroku z dnia 22 października 1993 r. z

klauzulą wykonalności, a w konsekwencji i dokumentu potwierdzającego bezsku-

teczność egzekucji, a więc załączników określonych w art. 2 ust. 2 ustawy z 28

czerwca 1995 r. Zdaniem tego Sądu, skoro termin wystąpienia z wnioskiem o wy-

płatę świadczeń nie podlega przywróceniu ”dopuszczenie takiej możliwości w odnie-

sieniu do składanych – w trakcie realizacji wniosku – załączników mogłoby wynikać z

brzmienia art. 5 ust. 1 ustawy z 28 czerwca 1995 r. odnośnie załączników, które w

dniu 21 grudnia 1997 r. jeszcze nie istniały”. „Byłoby to bowiem konsekwencją uzna-

nia, że w odniesieniu do załączników już istniejących w tym dniu właściwym jest zas-

tosowanie odmiennego trybu postępowania – co uczynił pozwany w niniejszej spra-

wie – poprzez wezwanie do usunięcia braków wniosku przez złożenie ustalonych

prawem załączników, poprzez odpowiednie zastosowanie art. 64 § 2 KPA”. Nato-

miast – do czego skłania się Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – przewidziana

w art. 2 ust. 5 ustawy z 28 czerwca 1995 r. możliwość odpowiedniego stosowania

5

art. 58 KPA „nie dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1997 r. wymagane przepi-

sami załączniki nie zostały jeszcze przez odpowiednie organy wydane”. Sąd ten po-

nadto wyjaśnił, że z uwagi na niezakwestionowanie w toku procesu przez stronę poz-

waną okoliczności, iż dochodzone pozwem roszczenie powstało w warunkach nie-

wypłacalności pracodawcy, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1993 r.

o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy „oraz w

terminach związanych z tą datą”, okoliczności te uznać należy za bezkwestyjne.

W związku z przedstawionym zagadnieniem prawnym Sąd Najwyższy rozwa-

żył, co następuje:

Przepis art. 2 ust. 1 ustawy z 28 czerwca 1995 r. uzależnia przyznanie świad-

czeń według reguł w niej przewidzianych od złożenia do 31 grudnia 1997 r. do dy-

rektora wojewódzkiego urzędu pracy pisemnego wniosku o wypłatę świadczeń pra-

cowniczych wskazanych w art. 6 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie

niewypłacalności pracodawcy, jeżeli nie zostały one zaspokojone przez niewypłacal-

nego pracodawcę. Idzie przy tym tylko o roszczenia, które nie mogły być wcześniej

(przed wejściem w życie ustawy z 28 czerwca 1995 r.) zaspokojone zgodnie z prze-

pisami ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności praco-

dawcy w jej wcześniejszym brzmieniu oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki

Socjalnej z dnia 11 stycznia 1995 r. w sprawie rozszerzenia zakresu świadczeń pra-

cowniczych podlegających zaspokojeniu ze środków Funduszu Gwarantowanych

Świadczeń Pracowniczych (Dz.U. Nr 7, poz. 35), a ponadto uprawnienie do danego

świadczenia powstało w okresie od 21 marca 1990 r. do dnia, w którym świadczenie

to może być zaspokojone ze środków tego Funduszu na podstawie ustawy z 28

czerwca 1995 r. Zgodzić przy tym należy się z twierdzeniem zawartym w uzasadnie-

niu uchwały Sądu Najwyższego z 11 maja 1999 r. , że termin do złożenia wniosku o

przyznanie świadczenia jest materialnoprawnym warunkiem jego uzyskania z Fun-

duszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i w związku z tym nie podlega

przywróceniu. Zastosowanie jednakże do art. 2 ustawy z 28 czerwca 1995 r. reguł

wykładni językowo-logicznej, funkcjonalnej, a także systemowej, prowadzi do konklu-

zji, że to, co dotyczy wniosku składanego do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy,

nie odnosi się do załączników, o których mowa w art. 2 ust. 2 tej ustawy. Ustawa ta

wyraźnie bowiem odróżnia wniosek i to co się składa na jego treść (określenie nie-

6

wypłacalnego pracodawcy oraz rodzaju i wysokości niezaspokojonych świadczeń

pracowniczych, zgodnie z art. 6 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie

niewypłacalności pracodawcy) od jego załączników (od tego co należy do niego do-

łączyć). Według art. 2 ust. 2 zdanie 2 ustawy z 28 czerwca 1995 r. są to: prawomoc-

ne orzeczenie sądowe zasądzające na rzecz uprawnionej osoby należności z tytułu

świadczenia pracowniczego określonego w art. 6 ustawy o ochronie roszczeń pra-

cowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy oraz dokumenty potwierdzające

przeprowadzenie bezskutecznego postępowania zmierzającego do wyegzekwowania

zasądzonej należności albo dokumenty potwierdzające niezaspokojenie świadczenia

pracowniczego w postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym prowadzonym

wobec niewypłacalnego pracodawcy. Poza względami czysto językowymi, na rzecz

prawnej odrębności wniosku oraz dołączanych do niego załączników, przemawia

także systematyka art. 2 ust.1 i 2 ustawy z 28 czerwca 1995 r., w których kwestia

załączników ujęta została w osobnym zdaniu, a nie w zdaniu przewidującym co po-

winno znaleźć się we wniosku osoby uprawnionej. Do podobnego stwierdzenia pro-

wadzi także analiza rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 lipca

1995 r. w sprawie postępowania przy dokonywaniu wypłat niektórych świadczeń pra-

cowniczych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w którym od-

różnia się wniosek o wypłatę świadczeń pracowniczych od dołączanych do niego

załączników. Prowadzi to do konkluzji, że załączniki wymagane przez art. 2 ust. 2

zdanie drugie ustawy z 28 czerwca 1995 r. nie stanowią integralnej jego części w

zakresie zastosowania do niego art. 2 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten określa termin w

jakim uprawniony może wystąpić z wnioskiem o świadczenie (do 31 grudnia1997 r.),

natomiast nie rozstrzyga sprawy terminu przedstawienia wymaganych dokumentów.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że art. 2 ust. 2 zdanie drugie ustawy z 28 czerwca

1995 r. tylko z pozoru normuje jedynie kwestię wymagań formalnych towarzyszących

wnioskowi o wypłatę świadczeń pracowniczych. Domaganie się dołączenia określo-

nych dokumentów ma bowiem tylko wtedy sens, gdy mają one służyć wykazaniu ist-

nienia istotnych okoliczności (warunków), od których zależy powstanie danego

uprawnienia. W istocie więc w przepisie tym nie tyle (a każdym razie nie w pierw-

szym rzędzie) idzie o dostarczenie określonych dokumentów, ile o ustanowienie do-

datkowych przesłanek roszczenia dochodzonego od Funduszu Gwarantowanych

Świadczeń Pracowniczych. Poza ogólnymi przesłankami, takimi jak niewypłacalność

pracodawcy, brak spełnienia przez niego świadczenia przewidzianego w art. 6

7

ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy,

niemożliwość jego wcześniejszego zaspokojenia ze środków Funduszu Gwaranto-

wanych Świadczeń Pracowniczych z uwagi na brak określonego unormowania w

przepisach obowiązujących przed nowelizacją z 28 czerwca 1995 r. oraz złożenie

stosownego wniosku do 31 grudnia 1997 r., przepis art. 2 ust. 2 zdanie drugie ustawy

z 28 czerwca 1995 r. w sposób pośredni (ukryty) wprowadził dalsze warunki nabycia

prawa ustanowionego przez tę ustawę. Osoba uprawniona może bowiem dochodzić

go tylko wtedy, gdy prawomocnie zasądzono na jej rzecz należności z tytułu świad-

czenia pracowniczego określonego w art. 6 ustawy o ochronie roszczeń pracowni-

czych w razie niewypłacalności pracodawcy oraz gdy roszczenie to nie może zostać

wyegzekwowane. Nie można przyjąć, iż przy wykładaniu art. 2 ust. 2 zdanie drugie

ustawy z 28 czerwca 1995 r. za decydujący należy uznawać jego sens (aspekt) for-

malnoprawny a nie materialnoprawny. Gdy idzie o określenie chwili, w której te do-

datkowe przesłanki mają wystąpić, ustawa z 28 czerwca 1995 r. niczego nie posta-

nawia. Nie ma więc tym samym podstaw, by twierdzić, iż maja one wystąpić do 31

grudnia 1997 r. To zaś oznacza, iż mogą one zostać spełnione zarówno przed jak i

po tej dacie. Ustawodawca w tym wypadku wprowadza w pewnym sensie kwalifiko-

waną (zindywidualizowaną, bo odniesioną do roszczenia określonego pracownika)

postać niewypłacalności pracodawcy. O jego niewypłacalności można bowiem mówić

tylko wtedy – poza ogólnymi wymaganiami w zakresie niewypłacalności - gdy pra-

cownik dysponuje prawomocnym orzeczeniem i orzeczenie to z przyczyn faktycz-

nych nie może zostać wykonane. Przyjęcie takiego założenia oznacza zaś, że jeżeli

materialnoprawną (dodatkową) przesłanką roszczenia osoby uprawnionej jest wy-

danie prawomocnego orzeczenia, które nie zostaje wyegzekwowane z powodu bezs-

kuteczności postępowania wszczętego w tym celu (dotyczy to odpowiednio także

niezaspokojenia świadczenia w postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym), a

jednocześnie brak jest przepisu stanowiącego, iż przesłanka ta musi wystąpić w

określonym czasie, to trudno uważać, iż dokumenty poświadczające jej istnienie

mają być przedstawione wcześniej niż przesłanka ta wystąpi. Byłoby to nieracjonalne

i nielogiczne. Ustawodawca nie może bowiem nakładać na podmioty powinności

niewykonalnych, zobowiązując do udokumentownia okoliczności, które nie są w da-

nym czasie możliwe do udokumentowania, gdyż jeszcze w ogóle nie wystąpiły. Nie

można tego pomijać przy wyjaśnianiu swoistego sposobu zredagowania art. 2 ust. 2

ustawy z 28 czerwca1995 r., w szczególności tego, iż nie przewidziano w nim, że

8

wniosek uprawnionego powinien wskazywać prawomocne orzeczenie sądowe za-

sądzające należność z tytułu świadczenia pracowniczego określonego w art. 6

ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

oraz bezskuteczność postępowania egzekucyjnego, nie czyniąc jego częścią skła-

dową dokumentów, które powinny zostać do niego dołączone w celu poświadczenia

istnienia tych okoliczności. Na rzecz wykładni przyjętej w niniejszej uchwale przema-

wiają także względy natury funkcjonalnej czy też sięgające do społeczno-gospo-

darczego sensu unormowań wprowadzonych przez ustawę o ochronie roszczeń pra-

cowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Jeżeli bowiem pracownik złożył

stosowny wniosek w ustalonym terminie, a jednocześnie w związku z przedmioto-

wym poszerzeniem zakresu jej stosowania spełnia ogólne warunki korzystania z

ochrony przez nią wprowadzonej, natomiast z przyczyn od siebie niezależnych nie

jest w stanie do 31 grudnia 1997 r. przedstawić dokumentów poświadczających wys-

tąpienie określonych faktów, bo fakty te nie miały jeszcze miejsca i to często z przy-

czyn obciążających określone organy, to trudno akceptować ponoszenie przez niego

negatywnych konsekwencji tego stanu rzeczy. Prowadzi to do wniosku, że art. 2 ust.

1 i 2 ustawy z 28 czerwca 1995 r., nie rozstrzygając w jakiej dacie ma zapaść pra-

womocne orzeczenie sądowe oraz kiedy postępowanie egzekucyjne ma się stać

bezskuteczne, nie ustanawiają tym samym terminu dla dołączenia do wniosku osoby

uprawnionej dokumentów wskazanych w jej art. 2 ust. 2 zdanie drugie. Tym samym –

gdy określone przesłanki roszczenia jeszcze nie wystąpiły - nie ma podstaw, by w

związku z tym wnioskiem (przy braku dokumentów przewidzianych w art. 2 ust. zda-

nie 2 ustawy z 28 czerwca 1995 r.) stosować odpowiednio art. 58 KPA lub art. 64 § 2

KPA. Skoro w rozumieniu art. 2 ust.1 i 2 tej ustawy załączniki nie stanowią integralnej

części wniosku, a tylko ten wniosek powinien zostać złożony do 31 grudnia 1997 r.,

to oznacza to, iż dla uzupełnienia wniosku o załączniki ustawa nie przewiduje termi-

nu, a skoro tak, to nie powstaje problem jego przywracania (w drodze odpowiedniego

stosowania art. 58 KPA). W konsekwencji też należy uznać – w sytuacji gdy określo-

ne dodatkowe materialne przesłanki roszczenia nie zostały jeszcze spełnione - że do

wniosku, który pozbawiony jest załączników, nie można stosować odpowiednio art.

64 § 2 KPA, gdyż przy właściwej interpretacji art. 2 ustawy z 28 czerwca 1995 r. na-

leży przyjąć, że choć wymaga się w nim, by do wniosku dołączone zostały załączniki,

to jednak domagać się tego można tylko wtedy, gdy przesłanki, które mają być poś-

wiadczone przy użyciu określonych dokumentów, już wystąpiły. Innymi słowy obo-

9

wiązek dołączenia do wniosku określonych dokumentów, powstaje dopiero wtedy,

gdy istnieją fakty, które za ich pośrednictwem mają być poświadczone. Skoro w

ustawie z 28 czerwca 1995 r. nie określono terminu do złożenia załączników, to nie

można przyjąć, iż termin taki zostanie wprowadzony w drodze stosowania art. 64 § 2

KPA, gdyż oznaczałoby to przekreślenie istoty rozwiązań zawartych w tej ustawie.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że w związku z poszerzeniem w ustawie z 28

czerwca 1995 r. przedmiotowego zakresu ochrony roszczeń pracowniczych stoso-

wanie Kodeksu postępowania administracyjnego w tym poszerzonym zakresie wyni-

ka z podwójnego odesłania i to odesłania do „odpowiedniego” stosowania. Przepis

art. 2 ust. 5 ustawy z 28 czerwca 1995 r. przewiduje bowiem odpowiednie stosowa-

nie (między innymi) art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie

niewypłacalności pracodawcy, zaś ta ostatnia norma stanowi, że w postępowaniu

(przedsądowym) dotyczącym roszczeń skierowanych do Funduszu Gwarantowanych

Świadczeń Pracowniczych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administra-

cyjnego, ale odpowiednio i z wyjątkiem przepisów dotyczących wydawania decyzji i

postanowień. W myśl art. 64 § 2 KPA, jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom

ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia

braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozos-

tawienie podania bez rozpoznania. W przypadku dochodzenia roszczeń przewidzia-

nych w art. 2 ustawy z 28 czerwca 1995 r. o braku „podania” polegającym na braku

określonych załączników można mówić dopiero wtedy, gdy wystąpią przesłanki,

które za ich pośrednictwem mają być wykazywane, a nie w każdym przypadku zło-

żenia wniosku (w przewidzianym terminie), jeżeli pozbawiony jest on załączników.

Dopóki przesłanki te w rzeczywistości nie wystąpią, uprawniony nie ma powinności

dostarczenia poświadczających je załączników (bo z przyczyn obiektywnych jest to

niemożliwe i prawnie – zgodnie z przyjętą tu wykładnią – nie jest wymagalne), a wo-

bec tego nie ma również podstaw do wzywania go na mocy odpowiednio stosowa-

nego art. 64 § 2 KPA do ich dostarczenia w terminie siedmiu dni, pod groźbą pozos-

tawienia wniosku bez rozpoznania.

Mając na względzie przedstawioną wyżej argumentację Sąd Najwyższy wyra-

ził stanowisko, które zostało ujęte w sentencji uchwały.

========================================