I CKN 279/00

Sygn. akt I CKN 279/2000

W Y R O K

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 maja 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - Henryk Pietrzkowski

Sędziowie: SN - Tadeusz Domińczyk (spraw.)

SN - Iwona Koper

Protokolant: Anna Matura

po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2000 r.

na rozprawie sprawy

z powództwa R. Spółdzielni Mieszkaniowej

przeciwko Syndykowi Masy Upadłości R. Odzieżowo-Futrzarskiej Spółdzielni

Pracy „M.”

i z powództwa wzajemnego Syndyka Masy Upadłości Rzeszowskiej

Odzieżowej Spółdzielni Pracy „M.”

przeciwko R. Spółdzielni Mieszkaniowej

o zapłatę

na skutek kasacji pozwanej wzajemnej

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 16 kwietnia 1998 r.,

oddala kasację i zasądza od R. Spółdzielni Mieszkaniowej na rzecz

Syndyka Masy Upadłości R. Odzieżowo-Futrzarskiej Pracy „M.”

2

kwotę 1500 (tysiąc pięćset) zł tytułem kosztów postępowania

kasacyjnego.

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 23 grudnia 1993 r. Sąd Wojewódzki w R. – Sąd

Gospodarczy – zasądził od pozwanej R. Odzieżowo-Futrzarskiej Spółdzielni

Pracy „M.” na rzecz powódki R. Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę 333.296.000

zł z ustawowymi odsetkami oraz kosztami procesu tytułem należności

czynszowej. Tymże wyrokiem Sąd Wojewódzki oddalił powództwo wzajemne

Spółdzielni „M.”, którego przedmiotem było żądanie zasądzenia 3.865.000.000

zł z tytułu partycypowania w finansowaniu inwestycji wspólnej.

Uwzględniając rewizję powódki wzajemnej, Sąd Apelacyjny wyrokiem

z dnia 14 kwietnia 1994 r. uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego w części

orzekającej o powództwie wzajemnym i w tym zakresie sprawę przekazał

Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach.

W motywach swojego rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny wskazał na przepisy

o bezpodstawnym wzbogaceniu jako źródło roszczenia Spółdzielni „M”.

Orzekając ponownie Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 20 grudnia

1994 r. zasądził od R. Spółdzielni Mieszkaniowej na rzecz syndyka masy

upadłości R. Odzieżowo-Futrzarskiej Spółdzielni Pracy „M.” kwotę

3.394.851.155 zł z odsetkami i kosztami procesu. Także to orzeczenie Sąd

Apelacyjny uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania, podnosząc w

uzasadnieniu, iż Sąd Wojewódzki nie rozważył w należytym stopniu interesu

każdej ze stron w warunkach inflacji. Orzekając w tych warunkach z

3

naruszeniem zasady rebus sic stantibus naraził Spółdzielnię Mieszkaniową na

niebezpieczeństwo upadłości.

Wyrokiem z dnia 13 marca 1997 r. Sąd Wojewódzki uwzględnił

powództwo (wzajemne) syndyka masy upadłości Spółdzielni „M.” do kwoty

31.569,59 zł z odsetkami, umorzył postępowanie w sprawie, o ile dotyczyło ono

żądania zasądzenia kwoty 2.378,92 zł, zaś dalej idące powództwo oddalił i

orzekł o kosztach procesu. I ten wyrok Sądu Wojewódzkiego Sąd Apelacyjny

uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania, tym razem z powodu

nieważności.

Kolejnym wyrokiem z dnia 30 grudnia 1997 r. Sąd Wojewódzki orzekł

zbieżnie z wyrokiem z dnia 13 marca 1999 r. powołując się na przepisy art. 410

§ 2 i art. 405 kc przy jednoczesnym zastosowaniu art. 3581

§ 3 kc. Zasądzona

suma stanowi zaledwie 10% dochodzonej należności i – w przekonaniu Sądu

orzekającego – w dostatecznym stopniu uwzględnia skutki inflacyjne dla każdej

ze stron. Kwota 2.378,92 zł została natomiast w toku sporu uiszczona i w tym

zakresie wierzyciel został zaspokojony.

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu

Wojewódzkiego przez zastąpienie zasądzonej sumy kwotą 26.126 zł, a dalsze

powództwo i apelację w pozostałej części oddalił znosząc wzajemnie między

stronami koszty postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny nie podzielił

zarzutu apelacji, o ile zmierzała ona do wykazania naruszenia art. 3581

§ 3 kc.

Zauważył przy tym, że jest związany, podobnie jak Sąd Wojewódzki, swym

poglądem wyrażonym w tej mierze w wyroku z dnia 14 kwietnia 1994 r.

W kasacji, z powołaniem się na pierwszą z jej podstaw wymienionych

w art. 3931

kpc, Spółdzielnia Mieszkaniowa zarzuca naruszenie art. 3581

§ 3 i 4

kc w związku z art. 405 kc. Podnosi w szczególności, że ze względu na

prowadzoną przez Spółdzielnię „M.” działalność gospodarczą dochodzona suma

nakładu na inwestycję wspólną nie może być waloryzowana.

4

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie jest uzasadniona. powołując się na pierwszą z podstaw

kasacyjnych strona skarżąca obowiązana jest wskazać, który konkretny przepis

prawa materialnego został naruszony lub niewłaściwie zastosowany, względnie

który inny przepis tego prawa powinien był być zastosowany, a nadto czy

zastosowany przepis należy tłumaczyć inaczej niż to uczynił sąd drugiej

instancji (por. orz. SN z 16 lutego 1937 r., C.II 2524/36, OSP 1937, poz. 730).

Inaczej rzecz ujmując, skarga kasacyjna powinna zawierać rzeczowe i jasne

przytoczenie przyczyn zaskarżenia. Skarga kasacyjna jest bowiem

sformalizowanym środkiem zaskarżenia i w myśl reguł płynących z art. 3933

kpc nie może stronić od wywodu, stanowiącego konkretyzację podniesionych

zarzutów i wynikających z tego następstw.

Tym wymogom rozpoznawana kasacja nie odpowiada. Zarzuca ona

wprawdzie pogwałcenie art. 3581

§ 3 i 4 kc, niemniej wymaga podkreślenia, że

Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do jego zastosowania. Swoje orzeczenie

uzasadnił powołując się na przepis art. 405 kc, akcentując przy tym zasadę

adekwatności świadczeń nie zaś ich waloryzację. Kasacja natomiast nie zwalcza

stanowiska tego Sądu w aspekcie wadliwego zastosowania przepisu art. 405,

ograniczając się do stwierdzenia, iż „art. 405 kc nie zmienia zasady, że powódka

wzajemna nie może domagać się waloryzacji i bez znaczenia jest zdaniem

pozwanej wzajemnej czy dochodzone świadczenie jest oparte na

bezpodstawnym wzbogaceniu, czy zwrocie nakładów, gdyż bezpodstawne

wzbogacenie zawiera ekwiwalentność świadczenia…”. Tak sformułowany

zarzut, pomijając jego logiczną spójność, skazuje sąd kasacyjny na

poszukiwanie rzeczywistych intencji strony skarżącej, co przeczy założeniom

kontroli kasacyjnej. Samo wniesienie kasacji bowiem nie może prowadzić do

sanacji zaskarżonego wyroku, o ile nie ma ona oparcia w treści podniesionych

rozwiniętych i uzasadnionych zarzutów kasacyjnych.

5

Ze względów wyżej przedstawionych kasację należało zatem oddalić na

zasadzie art. 39312

kpc. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 108 1 i 98 § 1

kpc.

er