III RN 191/99

Wyrok z dnia 28 czerwca 2000 r.

III RN 191/99

Podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczone-

go związaną ze sprzedażą opodatkowaną (art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycz-

nia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Dz.U. Nr

11, poz. 50 ze zm.).

Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel.

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara

Grudzieckiego, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2000 r. sprawy ze skargi [...] Fa-

bryki Kabli Spółki Akcyjnej w K. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 3 grudnia

1997 r. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1996

roku, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Na-

czelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 25

marca 1999 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

U z a s a d n i e n i e

Minister Sprawiedliwości w sprawie ze skargi [...] Fabryki Kabli S.A. w K. na

decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 3 grudnia 1997 r. w przedmiocie podatku od to-

warów i usług za grudzień 1996 r. wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelne-

go Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 25 marca

1999 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem uchylono tę decyzję Izby Skarbowej (utrzymują-

cą w mocy decyzję organu pierwszej instancji) i decyzję organu pierwszej instancji

oraz orzeczono o kosztach postępowania na rzecz strony skarżącej. Organy podat-

kowe przyjęły, iż skarżący bezpodstawnie obniżył podatek należny za grudzień 1996

r. o podatek naliczony. Ustalono, że w dniu 25 września 1996 r. została zawarta

umowa pomiędzy skarżącym a Zakładem Energetycznym K. SA w sprawie wspólnej

2

realizacji inwestycji energetycznej. Zgodnie z umową skarżący zobowiązał się do

sfinansowania z własnych środków kosztów budowy I odcinka linii kablowej, pokrycia

wynagrodzenia Zakładu Energetycznego K. SA z tytułu pełnienia funkcji inwestora

zastępczego i nieodpłatnego przekazania na rzecz Zakładu Energetycznego K. SA

sfinansowanego przez siebie odcinka kabla. W decyzji zajęto stanowisko, że skarżą-

cy nieprawidłowo zaliczył sfinansowany przez siebie odcinek linii kablowej do skład-

ników majątku w grudniu 1996 r., gdyż korzystanie z niej jest uwarunkowane nieod-

płatnym przeniesieniem jej własności na Zakład Energetyczny. Niespełnienie tego

warunku uniemożliwia zaliczenie jej do składników majątku trwałego [...] Fabryki Kab-

li SA, a tym samym uniemożliwia dokonywanie odpisów amortyzacyjnych i zaliczenie

ich do kosztów uzyskania przychodów. Urządzenia energetyczne, z chwilą podłącze-

nia do sieci, stają się własnością zakładów energetycznych. Wybudowany odcinek

linii energetycznej przekazano Zakładowi Energetycznemu w dniu 27 lutego 1997 r.

W związku z tym, że skarżący nie mógł zaliczyć tej linii do środków trwałych, to tym

samym został pozbawiony prawa do odliczenia kwot podatku naliczonego zawartego

w fakturach zakupu wymienionych urządzeń, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z

dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym

(Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ust. 3 tej ustawy.

Zakres prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony określa

także art. 19 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem podatnikowi przysługuje

prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany ze sprzedażą

opodatkowaną, czyli sprzedażą będącą przedmiotem opodatkowania. Poza zakre-

sem prawa do obniżenia podatku należnego znajduje się więc sytuacja, gdy podatnik

nabywa towary, w których cenę wliczony jest podatek, a następnie te towary przez-

nacza do wytworzenia lub odsprzedaży towarów nie stanowiących przedmiotu opo-

datkowania. Zarówno zdaniem skarżącego, jak i organu kontroli taką czynnością było

nieodpłatne przekazanie na majątek Zakładu Energetycznego K. SA sfinansowanego

przez skarżącego odcinka linii kablowej.

Izba Skarbowa w K., po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji Ins-

pektora Kontroli Skarbowej, decyzją z dnia 3 grudnia 1997 r. utrzymała zaskarżoną

decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano na dwie okoliczności, które

uniemożliwiają odliczenie od podatku należnego podatku naliczonego. Zgodnie z art.

20 ust. 2 ustawy , podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku nali-

czonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną. Spółce nie przysługiwało prawo do

3

takiego odliczenia, bowiem podatek naliczony nie był związany ze sprzedażą opodat-

kowaną w rozumieniu czynności wyczerpująco wymienionych w art. 2 ustawy. Skoro

nie można obniżyć podatku należnego o podatek naliczony związany ze sprzedażą

zwolnioną od podatku, to tym bardziej nie można takiego obniżenia zastosować przy

nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą nieopodatkowaną. Druga okolicz-

ność związana jest z faktem niezaliczenia wybudowanej linii energetycznej do środ-

ków trwałych podlegających amortyzacji.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylając decyzje podatkowe uznał, że wybu-

dowaną linię energetyczną należało zaliczyć do środków trwałych co skutkowało bra-

kiem podstaw do wyłączenia zastosowania art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku od

towarów i usług.

W rewizji nadzwyczajnej zarzucono temu wyrokowi rażące naruszenie art. 22

ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

(Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od towa-

rów i usług oraz o podatku akcyzowym i wniesiono o jego uchylenie oraz oddalenie

skargi.

Podniesiono, że jedną z przesłanek umożliwiających skorzystanie z prawa do

odliczenia podatku naliczonego (art. 19 ust. 1 ustawy) jest związek ze sprzedażą

opodatkowaną (art. 20 ust. 2 ustawy). Rozpoznając tę sprawę Sąd nie uwzględnił

faktu, że po dwóch miesiącach od momentu zaliczenia linii energetycznej do środków

trwałych została ona nieodpłatnie przekazana Zakładowi Energetycznemu. Wydanie

towaru (linii energetycznej) w wykonaniu umowy nieodpłatnego przekazania, jako

czynność pozostająca poza zakresem przedmiotowym tej ustawy, nie rodzi powsta-

nia obowiązku podatkowego. W konsekwencji Spółka nie mogła skorzystać z przy-

wileju jakim jest prawo do pomniejszenia podatku należnego o naliczony.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępo-

wania cywilnego ... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) Sąd Najwyższy rozpoznaje rewi-

zje nadzwyczajne stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu kasacyjnym. Wyni-

ka stąd, iż Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a z urzędu bierze

pod uwagę tylko nieważność postępowania (art. 39311

KPC). Wnoszący rewizję nad-

4

zwyczajną nie zarzuca, że linia energetyczna została błędnie uznana przez Naczelny

Sąd Administracyjny za środek trwały. Sąd Najwyższy jest zatem w tym zakresie

związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trafnie jednakże podniesiono

w rewizji nadzwyczajnej zarzut naruszenia art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od

towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Według tego przepisu podatnik może

zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związaną ze sprzedażą

opodatkowaną. Nieodpłatne przekazanie odcinka linii energetycznej, budowanej w

ramach wspólnej inwestycji z Zakładem Energetycznym w K., na rzecz tego Zakładu,

nie jest sprzedażą towarów w rozumieniu art. 4 pkt 8 tej ustawy. Skarżący nie mógł

zatem skorzystać z przewidzianego w art. 19 ust. 1 prawa do obniżenia kwoty podat-

ku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.

Z tych względów na podstawie art. 39315

§ 1 KPC w związku z art. 10 ustawy

z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego ... (Dz.U. Nr 43,

poz. 189 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

========================================