II UKN 33/00

Wyrok z dnia 11 października 2000 r.

II UKN 33/00

Udzielanie przez sąd stronom i uczestnikom postępowania występują-

cym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co

do czynności procesowych oraz pouczanie ich o skutkach prawnych tych

czynności i skutkach zaniedbań (art. 5 KPC) nie może być rozumiane jako

obowiązek zastępowania inicjatywy dowodowej stron (art. 6 KC i art. 232 KPC).

Przewodniczący SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Beata Gudowska,

Roman Kuczyński (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2000 r. sprawy z

wniosku Stanisława R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w

Ż. o rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem zrówna-

nym z wypadkiem przy pracy, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Łodzi z dnia 19 października 1999 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 19 października 1999 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubez-

pieczeń Społecznych w Łodzi oddalił apelację Stanisława R. od wyroku Sądu Okrę-

gowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 14 czerwca 1999 r.,

oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Oddziału Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych w Ż., przyznającej mu prawo do dodatku pielęgnacyjnego do pobieranej

renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem zrównanym z

wypadkiem przy pracy z dnia 2 lipca 1955 r.; wnioskodawca domagał się stwierdze-

nia, iż wypadek powoduje całkowitą niezdolność do pracy. Sąd Apelacyjny zauważył,

że wnioskodawca doznał dnia 2 lipca 1955 r. złamania kości udowej, co w świetle

opinii biegłych sądowych lekarzy specjalistów chirurga-ortopedy, neurologa i interni-

sty powoduje tylko częściową niezdolność do pracy. Natomiast powodem całkowitej

2

niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji są uogólnione

zmiany zwyrodnieniowe stawów, miażdżyca uogólniona i choroba Parkinsona, które

to schorzenia nie pozostają w związku z wypadkiem z dnia 2 lipca 1955 r., lecz są

następstwem biologicznego zużycia ustroju.

Kasacja wnioskodawcy zarzuca powyższemu wyrokowi naruszenie prawa

materialnego – art. 2 pkt 4 i art. 19 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadcze-

niach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz art. 5 KPC.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Kasacja jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Z niewadliwych ustaleń

Sądu pierwszej instancji, zaakceptowanych przez Sąd drugiej instancji, wynika, iż

wnioskodawca, który w 1955 r. doznał złamania prawej nogi powodującego jej skró-

cenie, jeszcze w 1987 r. uznany był za inwalidę trzeciej grupy na trwałe, co jest rów-

noznaczne z częściową niezdolnością do pracy. Biegli sądowi lekarze wykluczyli, by

z powodu utrwalonych następstw wypadku wnioskodawca obecnie był całkowicie

niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji. Jest on wprawdzie niezdolny do pracy

i samodzielnej egzystencji, jednakże nie z powodu złamania nogi w 1955 r., lecz z

powodu charakterystycznych dla podeszłego wieku zmian miażdżycowych, zespołu

Parkinsona i zmian zwyrodnieniowych stawów. Na wyjaśnienie spornej okoliczności

przyczyny aktualnej całkowitej niezdolności wnioskodawcy do pracy nie miało jakie-

gokolwiek wpływu rzekome uchybienie przez Sąd przepisowi art. 5 KPC, które kasa-

cja zarzuca. Sąd pierwszej instancji bowiem dopuścił dowód z opinii biegłych, sfor-

mułował prawidłową tezę dowodową i wyciągnął z tej opinii logiczne i trafne wnioski.

Sąd uznając tę opinię za miarodajną nie był obowiązany pouczać wnioskodawcę o

możliwości składania wniosków dowodowych, bowiem zgodnie z przepisem art. 217

§ 2 KPC, to Sąd zakreśla granice postępowania dowodowego i pominie dalsze środki

dowodowe, jeżeli okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione. Przewod-

niczący zaś zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną

(art. 224 § 1 KPC). Podzielić zatem należy stanowisko zajęte w wyroku Sądu Naj-

wyższego z dnia 25 września 1998 r., II UKN 233/98 (OSNAPiUS z 1999 r. nr 20,

poz. 659), iż zarzut naruszenia art. 5 KPC nie może być samoistną podstawą kasacji

z art. 3931

pkt 2 KPC, gdyż koniecznye jest jeszcze wskazanie, które istotne przepisy

postępowania zostały naruszone wskutek zaniedbania przez sąd orzekający powin-

3

ności określonej w tym przepisie i jak istotny wpływ wywarło to naruszenie na wynik

sprawy. Subiektywne przekonanie wnioskodawcy, będącego laikiem w dziedzinie

medycyny, o związku jego dzisiejszego stanu zdrowia z ustabilizowanymi następ-

stwami wypadku z 1955 r., nie może w żadnej mierze usprawiedliwiać zarzutu naru-

szenia art. 5 KPC. Zgodnie bowiem z art. 6 KC i art. 232 KPC inicjatywa dowodowa

spoczywa w rękach strony, nie zaś sądu i pouczenia w zakresie konkretnych dowo-

dów nie są obowiązkiem sądu. Całkowicie chybione są też zarzuty z art. 3931

pkt 1

KPC. Przepis art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu

wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30,

poz. 144 ze zm. - kasacja nie wskazuje publikacji tego aktu prawnego) stanowi, iż

świadczenia z tytułu wypadku przy pracy obejmują rentę inwalidzką dla pracownika,

który stał się inwalidą wskutek takiego wypadku. Wnioskodawca jest uprawniony do

takiej renty, lecz z tytułu częściowej, a nie całkowitej niezdolności do pracy spowo-

dowanej wyłącznie wypadkiem, zgodnie zaś z art. 19 tej ustawy wysokość renty

ustala się według zasad przewidzianych dla rent z tytułu niezdolności do pracy w

przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z tym, że

renta nie może być niższa niż 80% podstawy wymiaru dla całkowicie niezdolnych do

pracy i 60% podstawy wymiaru dla częściowo niezdolnych do pracy. Wnioskodawca,

zgodnie z tymi zasadami (orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS zaakceptowanym

przez biegłych sądowych), uznany został za częściowo niezdolnego do pracy, nato-

miast całkowita niezdolność do samodzielnej egzystencji spowodowana jest tak

zwanym ogólnym stanem zdrowia. Wnioskodawca otrzymuje więc rentę zgodnie z

przepisami art. 2 pkt 4 i art. 19 ustawy wypadkowej.

Sąd Najwyższy nie znalazł zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględ-

nienia kasacji i w oparciu o art. 39312

KPC orzekł jak w sentencji wyroku.

========================================