I CKN 239/99

Sygn. akt I CKN 239/99

W Y R O K

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 listopada 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN – Marek Sychowicz (spraw.)

Sędziowie: SN – Kazimierz Zawada

SN – Henryk Pietrzkowski

po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2000 r.

na rozprawie sprawy

z powództwa Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa budowlanego „S.”

Spółki z o.o. w R.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w R.

o zapłatę

na skutek kasacji powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 15 września 1998 r.,

oddala kasację;

2

zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.250 (dwa tysiące

dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.

U Z A S A D N I E N I E

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 15 września 1998 r. zmienił wyrok Sądu

Wojewódzkiego i oddalił powództwo o zasądzenie od pozwanej na rzecz

powoda kwoty 130.290 zł z odsetkami ustawowymi tytułem kary umownej za

odstąpienie przez powoda w dniu 16 grudnia 1996 r. - ze względu na niepłacenie

przez pozwaną przez 3 miesiące należności wynikających z wystawionych

faktur - od zawartej przez strony umowy o roboty budowlane. Rozstrzygnięcie

to jest wynikiem ustalenia, że oświadczenie powoda o odstąpieniu od umowy

zawarte w jego piśmie z dnia 16 grudnia 1996 r. jest nieskuteczne, gdyż z

naruszeniem art. 199 § 1 k.h. zostało złożone tylko przez jednego członka

zarządu, a brak jest dowodu, z którego wynikałoby, że drugi członek zarządu

również wyraził wolę odstąpienia od umowy.

Wyrok wymieniony na wstępie zaskarżył kasacją powód. Podstawę kasacji

stanowi 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie art. 60 k.c. w związku z art. 392 k.c. w związku z art. 38 k.c.

oraz art. 73 ust. 1 k.c. w związku z art. 75 § 1 k.c. w związku z § 14 pkt 1

umowy i 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 214 k.p.c., polegające

na doręczeniu powodowi dopiero w dniu rozprawy i wyrokowania pisma

procesowego zawierającego nowe zarzuty apelacyjne i art. 378 § 1 k.p.c. przez

rozpoznanie apelacji w granicach wykraczających poza jej pierwotną treść.

3

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa

bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Pozwana wniosła o oddalenie kasacji i zasądzenie na jej rzecz kosztów

postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Z akt sprawy nie wynikają okoliczności, które stanowią podstawę

faktyczną zarzutu kasacji naruszenia wymienionych w niej przepisów

postępowania, co przesądza o bezzasadności tego zarzutu. Jedyne pismo

procesowe (z dnia 27 sierpnia 1998 r.) złożone przez pozwaną po wniesieniu

przez nią apelacji wpłynęło do Sądu Apelacyjnego w dniu 31 sierpnia 1998 r.

(k. 208). Z pisma powoda z dnia 8 września 1998 r., złożonego na rozprawie

w dniu 15 września 2000 r. (k. 220) wynika, że wymienione pismo procesowe

pozwanej powód otrzymał jeszcze przed tą rozprawą, gdyż pismo powoda

zawiera odpowiedź na to pismo.

Nawet gdyby było tak, jak utrzymuje skarżący, zarzut kasacji naruszenia

art. 214 i art. 378 § 1 k.p.c. byłby również niezasadny. W postępowaniu

apelacyjnym skarżący ani sąd nie są związani zarzutami powołanymi w skardze

apelacyjnej. Skarżący w każdym czasie, aż do rozstrzygnięcia apelacji, może

nie tylko przytoczyć nowe uzasadnienie zarzutów powołanych w skardze

apelacyjnej, ale może także zarzuty te zmienić i powołać nowe, jeżeli mieszczą

się w granicach zaskarżenia; sąd drugiej instancji obowiązany jest zarzuty te

rozpoznać (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN

812/98, OSNC 2000, z.10, poz. 193).

2. Formułując zarzut naruszenia prawa materialnego skarżący pominął tę

istotną okoliczność, że podstawą wydania zaskarżonego wyroku jest m.in.

ustalenie, iż drugi członek zarządu powoda nie wyraził woli odstąpienia

od umowy zawartej przez strony. Ustalenie to, tak jak każde ustalenie

stanowiące podstawę wydania zaskarżonego wyroku, wiąże Sąd Najwyższy

w postępowaniu kasacyjnym (zob. art. 39315

in fine k.p.c. w brzmieniu sprzed

4

zmiany dokonanej ustawą z dnia 24 maja 2000 r., Dz. U. Nr 48, poz. 554, który

stosownie do art. 5 ust. 2 tej ustawy ma zastosowanie w rozpoznawanej

sprawie).W jego świetle - w sytuacji gdy w sprawie jest bezsporne że zarząd

powoda będącego spółką z ograniczoną odpowiedzialnością był dwuosobowy

i umowa spółki nie regulowała sposobu jej reprezentowania - stanowisko Sądu

Apelacyjnego co do bezskuteczności oświadczenia o odstąpieniu od umowy

z pozwaną złożonego w piśmie z dnia 16 grudnia 1996 r. w imieniu powoda

tylko przez jednego członka jego zarządu nie nasuwa zastrzeżeń.

Rozstrzygnięcie sprawy zaskarżonym wyrokiem jest wyrazem tego stanowiska.

Zapadło ono bez naruszenia przepisów prawa materialnego, których naruszenie

zarzuca kasacja.

W związku z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu kasacji, iż za czynność

polegającą na odstąpieniu od umowy zawartej z pozwaną - wobec nie uznania

za skuteczne czynności wcześniej dokonanych w tym przedmiocie - powinno

być potraktowane wniesienie pozwu w rozpoznawanej sprawie, należy

zauważyć, że co do zasady jest to pogląd trafny. Nie może on jednak

spowodować uwzględnienia kasacji z tego chociażby względu, że nie wzięcie

pod uwagę tego poglądu przez Sąd Apelacyjny nie znalazło wyrazu

w podstawach kasacji, na których została ona oparta, a które ograniczają zakres

rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy (art. 39311

k.p.c. w brzmieniu sprzed

zmiany dokonanej ustawa z dnia 24 maja 2000 r.).

Mając na uwadze przytoczone względy Sąd Najwyższy na podstawie

art. 39312

k.p.c. oraz - odnośnie kosztów postępowania kasacyjnego -

na podstawie art. 108 § 1 w związku z art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 k.p.c. orzekł jak

w sentencji.