II UKN 113/00

Wyrok z dnia 1 grudnia 2000 r.

II UKN 113/00

O częściowej niezdolności do pracy nie decyduje sam fakt występowania

schorzeń, lecz ocena, czy i w jakim zakresie wpływają one na utratę zdolności

do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami (art. 24 ustawy z dnia 14 grud-

nia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, Dz.U. Nr 40,

poz. 267 ze zm.).

Przewodniczący SSN Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Zbigniew Myszka, Andrzej Wróbel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2000 r. sprawy z wniosku

Barbary T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o rentę

z tytułu niezdolności do pracy, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 16 listopada 1999 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 listopada 1999 r. oddalił ape-

lację Barbary T. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz-

nych w Szczecinie z dnia 29 kwietnia 1999 r., którym oddalono odwołanie wniosko-

dawczyni od decyzji organu rentowego odmawiającej jej przyznania renty z tytułu

niezdolności do pracy. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podał, że Sąd Okręgowy

poddał wnioskodawczynię badaniu przez biegłych lekarzy sądowych – kardiologa-

internistę, ortopedę i neurologa. Biegli rozpoznali schorzenia, które ich zdaniem, nie

powodują ograniczeń w wykonywaniu pracy. Na rozprawie apelacyjnej wnioskodaw-

czyni okazała dodatkowe zaświadczenia lekarskie. Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd

pierwszej instancji oceniając zebrane dowody nie przekroczył granic swobodnej

oceny dowodów zakreślonych art. 233 § 1 KPC i z materiału tego wyciągnął prawi-

dłowe wnioski. Sąd ten stwierdził, że rozpoznane schorzenia nie czynią wnioskodaw-

2

czyni niezdolną do pracy, lecz jedynie w okresie zaostrzenia powodują potrzebę

okresowego leczenia. Ustaleń Sądu pierwszej instancji nie podważyły dokumenty

lekarskie okazane w toku postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny podkreślił

także, że nie ma istotnego znaczenia dla prawidłowości ustaleń Sądu pierwszej in-

stancji to, iż wnioskodawczyni na rozprawie apelacyjnej podała, że od czerwca 1999

r. pozostaje w leczeniu psychiatrycznym. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że zatrud-

nienie wnioskodawczyni ustało 27 czerwca 1997 r., a zatem termin 18-tu miesięcy od

ustania zatrudnienia, w którym powinna powstać całkowita lub częściowa niezdol-

ność do pracy, upłynął 27 grudnia 1998 r. Przedłożona dokumentacja lekarska z le-

czenia psychiatrycznego datowana jest od połowy 1999 r. i dlatego nie ma dla roz-

strzygnięcia sprawy znaczenia.

W kasacji pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił wyrokowi Sądu Apelacyjne-

go naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewła-

ściwe zastosowanie, a szczególnie art. 24, 32 i 33 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o

zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 263 ze zm.)

przez przyjęcie, że wnioskodawczyni jest zdolna do pracy i wniósł o uchylenie tego

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w

Poznaniu.

W uzasadnieniu wnoszący kasację przytoczył rozpoznane u wnioskodawczyni

schorzenia oraz podjął polemikę z ustaleniami Sądu dokonanymi na podstawie opinii

biegłych. Przeciwstawił tym ustaleniom między innymi fakt, iż wnioskodawczyni wy-

powiedziano umowę o pracę na okres próbny przed upływem terminu na jaki umowa

ta została zawarta. Zdaniem wnoszącego kasację podana w świadectwie pracy przy-

czyna wypowiedzenia nie jest prawdziwa. Za rzeczywistą przyczynę wypowiedzenia

wnoszący kasację uważa stan zdrowia wnioskodawczyni.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Kasacja nie ma uzasadnionych podstaw. Powołano w niej jako podstawę ka-

sacyjną jedynie naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykład-

nię i niewłaściwe zastosowanie. Tak postawiony zarzut naruszenia prawa material-

nego jest niezgodny z literalnym brzmieniem art. 3931

KPC, który wyraźnie stanowi,

że kasację można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wy-

kładnię lub przez niewłaściwe zastosowanie. Sąd Najwyższy wielokrotnie w swoich

3

orzeczeniach podkreślał, że błąd w zastosowaniu prawa materialnego może polegać

albo na wadliwym wyborze normy prawnej, znanym w nauce pod nazwą pogwałcenia

prawa poprzez stosowanie normy nieistniejącej lub na przyjęciu, że brak jest przepi-

su, który w istocie istnieje albo na błędzie w subsumcji polegającym na zastosowaniu

do ustalonego stanu faktycznego niewłaściwego przepisu prawnego. Dlatego też

wadliwy jest zarzut kasacyjny skierowany przeciwko prawidłowości zaskarżonego

wyroku ze względu na jednoczesne wadliwe zastosowanie w tym wyroku normy

prawnej oraz błędnej jej interpretacji.

Niezależnie od niewłaściwego postawienia w kasacji zarzutu naruszenia

prawa materialnego przez Sąd Apelacyjny i braku uzasadnienia którejkolwiek z prze-

słanek przewidzianych w art. 3931

pkt 1 KPC, kasacja nie zarzuca zaskarżonemu

wyrokowi naruszenia przepisów postępowania. Sąd Najwyższy jest związany grani-

cami kasacji, z wyjątkiem sytuacji, która w niniejszej sprawie nie występuje, a mia-

nowicie nieważności postępowania (art. 39311

KPC). W konsekwencji, Sąd Najwyż-

szy jest związany stanem faktycznym ustalonym w zaskarżonym wyroku, który jest

jednoznaczny co do tego, że wnioskodawczyni nie jest nawet częściowo niezdolną

do pracy, a tym samym nie spełnia podstawowego warunku wymaganego przez art.

32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. do przyznania renty z tego tytułu. Sąd

Najwyższy ubocznie zauważa, że renta określona w art. 32, 33 wspomnianej ustawy

przysługiwała nie z tytułu choroby czy chorób na jakie cierpi osoba ubezpieczona

lecz z powodu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy wywołanej danym

schorzeniem czy schorzeniami (art. 24 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.). Analogicz-

na sytuacja dotyczy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy pod rządami aktu-

alnie obowiązującej ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fun-

duszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.).

Ubocznie Sąd Najwyższy zauważa, pomijając już niefortunne powoływanie się

na treść świadectwa pracy, które w ogóle nie było przedmiotem postępowania dowo-

dowego w Sądzie drugiej instancji, oraz to, iż w postępowaniu kasacyjnym nie pro-

wadzi się postępowania dowodowego albowiem zadaniem kasacji jest ocena zaskar-

żonego wyroku w stanie prawnym i faktycznym w jakim był on wydawany, to podwa-

żenie treści świadectwa pracy mogło nastąpić tylko w trybie określonym w art. 97 KP.

Kierując się powyższymi względami Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

========================================