I PKN 132/00

Wyrok z dnia 5 grudnia 2000 r.

I PKN 132/00

Dopuszczalność przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny z powodu

zmiany planu nauczania uniemożliwiającej jego dalsze zatrudnienie nie jest

ograniczona wyłącznie do roku szkolnego, w którym taka zmiana nastąpiła po

raz pierwszy.

Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Jerzy

Kwaśniewski (sprawozdawca), Barbara Wagner.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2000 r. sprawy z powództwa

Aleksandry J. przeciwko Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w R.P. o uznanie za

bezskuteczne przeniesienia w stan nieczynny, na skutek kasacji powódki od wyroku

Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 28

grudnia 1999 r. [...]

o d d a l i ł kasację,

o d d a l i ł wniosek strony pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania

kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powódki od wyroku Sądu Okręgowego-

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 grudnia 1999 r., oddalającego jej

apelację od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Białej Podlaskiej oddalającego

powództwo o przywrócenie dotychczasowych warunków pracy i płacy, w pierwszym

rzędzie określił wynikający z kasacji, w szczególności z jej podstaw, zakres rozpo-

znania (por. art. 39311

§ 1 i § 2 KPC).

Kasacja powódki dotyczy wyroku Sądu Okręgowego w całości i przedstawia

zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

znowelizowany ustawą z dnia 14 czerwca 1996 r. (Dz.U. Nr 87, poz. 396) przez

„błędną jego wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, iż przepis ten pozwalał na prze-

2

niesienie powódki w stan nieczynny”. Zarzut ten stanowi podstawę kasacji określoną

w art. 3931

pkt 1 KPC, a jego przedstawienie w kasacji nie nasuwa zastrzeżeń o

charakterze formalnym (por. art. 3931

pkt 1 KPC w związku z art. 3933

KPC). W za-

kresie zatem tej podstawy kasacji sprawa podlegała rozpoznaniu. Nie podlegało na-

tomiast merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy przedstawione w kasacji

„naruszenie przepisów postępowania”. Zarzuty te bowiem nie zostały skonkrety-

zowane przez odpowiednie wskazanie ich przedmiotu. Kasacja w tym zakresie ogra-

nicza się do swoistego ogólnie tylko ujętego sygnału, iż nastąpiło naruszenie prawa,

ale nie precyzuje tego naruszenia, nie podając przepisu, który miałby być naruszony.

Takie ułomne nawiązanie do podstawy kasacji, o której mowa w art. 3931

pkt 2 KPC,

uniemożliwia rozpoznanie w tym zakresie sprawy, wobec braku wystarczającego

określenia przedmiotu zarzutu.

W konsekwencji braku podstawy do rozpoznania sprawy w zakresie jej po-

prawności proceduralnej Sąd Najwyższy był związany ustaleniami faktycznymi, sta-

nowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, która nie podlegała weryfikacji.

Przedstawia się ona, uwzględniając ustalenia Sądu pierwszej instancji, które Sąd

Okręgowy w pełni podzielił, jak następuje. Powódka Aleksandra J. została zatrudnio-

na w pozwanej Poradni od dnia 1 maja 1979 r., na stanowisku psychologa, jako pra-

cownik mianowany. W roku szkolnym 1997/98, zgodnie z arkuszem organizacyjnym

zatwierdzonym przez Kuratorium Oświaty w B.P., w Poradni zatrudnionych było 11

pracowników pedagogicznych (5 pedagogów, 5 psychologów i 1 logopeda). W kolej-

nym roku szkolnym (1998/99) została ograniczona liczba etatów z 11 do 9. W celu

dostosowania zatrudnienia do tego nowego stanu organizacyjnego rozwiązano sto-

sunek pracy z jednym z pedagogów i z powódką będącą psychologiem. Jednakże na

skutek postępowania sądowego powódka została do pracy przywrócona.

W dniu 21 maja 1999 r. został zatwierdzony arkusz organizacyjny Poradni na

rok 1999/2000. Ilość etatów pedagogicznych została utrzymana na dotychczasowym

poziomie, tj. 9. Pismem z dnia 27 maja 1999 r., przeniesiono powódkę w stan nie-

czynny. Uzasadnieniem decyzji było zmniejszenie liczby etatów w Poradni, uniemoż-

liwiające dalsze zatrudnienie powódki na stanowisku psychologa.

Sądy obu instancji rozpoznając dochodzone przez powódkę roszczenie

uznały, że wynikające ze zmiany organizacyjnej w roku 1998/99 (utrzymanej także w

roku 1999/2000) zmniejszenie zatrudnienia, stosownie do art. 20 ust. 1 Karty Nau-

czyciela uzasadniało w 1999 r. doprowadzenie do ustania zatrudnienia jednego z

3

psychologów pracujących w pozwanej Poradni. Uznając swą kompetencję do weryfi-

kacji dokonanego przez stronę pozwaną „wyboru” powódki do przeniesienia w stan

nieczynny Sądy obu instancji ustaliły, że taki „wybór” był zasadny. Oprócz rozważe-

nia sytuacji pozostałych psychologów Poradni miano na uwadze przede wszystkim

konflikt w zakładzie pracy, pogłębiający się z przyczyn leżących po stronie powódki.

W tej kwestii ustalono, że powódka odmawiała wykonywania poleceń przełożonej

oraz w sposób drastyczny wyrażała swą opinię o przełożonej, sugerując także, iż dla

kontaktowania się jej z przełożoną potrzebne jest pośrednictwo wizytatora Kurato-

rium Oświaty. Sąd Okręgowy podkreślając akceptowane ustalenia Sądu Pracy

stwierdził, że przyjęte przez kierownictwo Poradni kryteria doboru pracowników do

przeniesienia w stan nieczynny były „jasne, czytelne oraz prawidłowo zostały zreali-

zowane”.

Jeżeli chodzi o kasację w zakresie jej podstawy podlegającej rozpoznaniu, to

pomijając argumentację odwołującą się do niedopuszczalnych, bo sprzecznych z

podstawą wyroku twierdzeń faktycznych, podniesione zarzuty sprowadzają się do

zakwestionowania związku pomiędzy zmianami organizacyjnymi pozwanej Poradni,

a przeniesieniem powódki w stan nieczynny. Mianowicie w kwestii tej twierdzi się w

kasacji, iż „Istotne jest to, że arkusz organizacyjny pozwanej Poradni na rok szkolny

1999/2000 jest identyczny z arkuszem organizacyjnym pozwanej Poradni na rok

szkolny 1998/1999, a więc nie dokonała się redukcja etatów w pozwanej poradni w

porównaniu z rokiem poprzednim”.

Sąd Najwyższy nie podzielił przedstawionych w kasacji zastrzeżeń, które w

istocie rzeczy – także w powyższym zarzucie – bardziej opierają się na kwestiono-

waniu ustaleń faktycznych wyroku niż wskazują na okoliczności istotne z punktu wi-

dzenia zarzutu wadliwej wykładni art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela. W związku z ar-

gumentacją kasacji należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd

Okręgowy podkreślił, iż zmiany organizacyjne chociaż istotnie wyniknęły już w roku

1998/1999 i już wówczas wymuszały zmniejszenie zatrudnienia (w zespole psycho-

logów), to jednakże, wobec niezrealizowanego wcześniej dostosowania zatrudnienia

do zmiany planu nauczania trwały – w każdym ze swych elementów (co do zmiany

planu nauczania i co do konieczności zmniejszenia zatrudnienia) – także w roku

1999/2000. Sąd Najwyższy, mając na uwadze ustalenia faktyczne zaskarżonego

wyroku, nie podzielił zawartej w kasacji sugestii, jakoby właściwa interpretacja art. 20

ust. 1 Karty Nauczyciela wymagała ustalenia, iż przeniesienie nauczyciela w stan

4

nieczynny z powodu zmiany planu nauczania uniemożliwiającej dalsze zatrudnienie

nauczyciela dopuszczalne jest jedynie w tym samym roku, w którym przedmiotowe

zmiany planu nauczania zostały wprowadzone.

Z powyższych przyczyn kasacja nie mająca usprawiedliwionej podstawy pod-

legała oddaleniu (art. 39312

KPC).

========================================