II UKN 157/00

Wyrok z dnia 19 grudnia 2000 r.

II UKN 157/00

Przed wejściem w życie ustawy z dnia z dnia 25 czerwca 1999 r. o świad-

czeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macie-

rzyństwa (Dz.U. Nr 60, poz. 636 ze zm.) istniała możliwość przedłużenia okresu

zasiłkowego osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli

były rokowania wyleczenia choroby, która powstała w czasie wykonywania za-

trudnienia i istniały prognozy odzyskania zdolności do pracy wykonywanej

przed zachorowaniem (art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach

pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa,

jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 ze zm.).

Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Beata Gudowska, Maria Tyszel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2000 r. sprawy z wniosku

Kazimierza K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o

wypłatę przedłużonego zasiłku chorobowego, na skutek kasacji wnioskodawcy od

wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku dnia 22 grudnia 1999 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z dnia 15 grudnia 1998 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział

w B. odmówił przyznania wnioskodawcy Kazimierzowi K. zasiłku chorobowego od

dnia 21 listopada 1998 r. wobec wyczerpania sześciomiesięcznego okresu zasiłko-

wego.

W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca wniósł o przyznanie mu zasiłku cho-

robowego za okres od 21 listopada 1998 r. do 19 lutego 1999 r.

Wyrokiem z dnia 7 października 1999 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubez-

pieczeń Społecznych w Białymstoku oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że wnioskodawca

2

korzystał ze zwolnienia lekarskiego od 25 maja 1998 r. Okres zasiłkowy wynoszący

180 dni upłynął 20 listopada 1998 r. Biegli lekarze okulista, neurolog, kardiolog i chi-

rurg stwierdzili, że po 20 listopada 1998 r. wnioskodawca był nadal niezdolny do

pracy, a dalsze leczenie i rehabilitacja nie rokowały odzyskania zdolności do pracy.

Podzielając opinię biegłych Sąd uznał, że nie ma podstaw do przedłużenia okresu

wypłaty zasiłku chorobowego w oparciu o przepis art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia

1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i

macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 ze zm.).

Apelacja wnioskodawcy od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu

Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 22

grudnia 1999 r. [...]. Sąd Apelacyjny uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne Sądu

pierwszej instancji i podzielił jego ocenę prawną.

Wyrok ten zaskarżył kasacją wnioskodawca i wskazując jako jej podstawy na-

ruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 10 ustawy z dnia 17 grud-

nia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie cho-

roby i macierzyństwa oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 378 § 1 i 2 KPC

i 47710

§ 2 KPC - wniósł uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Są-

dowi Apelacyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu ka-

sacji wnioskodawca podniósł, że użyte w przepisie art. 10 powołanej ustawy określe-

nie „rokuje odzyskanie zdolności do pracy” Sądy utożsamiają, z odzyskaniem zdro-

wia w stopniu eliminującym inwalidztwo występujące przed pierwszym dniem choro-

by”. Taka interpretacja przepisu do stanu faktycznego powstałego przed wejściem w

życie ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpiecze-

nia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. Nr 60, poz. 636) jest niedo-

puszczalna, gdyż dopiero w tej ustawie w art. 10 ust. 3 znalazło się postanowienie,

że okres zasiłkowy nie ulega przedłużeniu osobie uprawnionej do renty z tytułu nie-

zdolności do pracy. Przed tą zmianą pracujący inwalidzi mieli prawo do przedłużenia

okresu zasiłkowego.

Naruszenie przepisów postępowania polega na dokonaniu ustaleń na podsta-

wie opinii biegłych lekarzy nie mających uprawnień ani wiedzy do orzekania o odzy-

skaniu zdolności do pracy. Wnioskodawca zgłaszał wniosek o dopuszczenie dowodu

z opinii biegłego specjalisty z zakresu medycyny pracy, do którego Sąd Apelacyjny

się nie ustosunkował. Nie ustosunkował się także do złożonych przez wnioskodawcę

zaświadczeń lekarskich o odzyskaniu zdolności do pracy w warunkach specjalnych

3

na stanowisku radcy prawnego. Gdyby Sąd Apelacyjny rozpoznał te zarzuty, obowią-

zany byłby do uchylenia na podstawie art. 378 § 2 KPC wyroku Sądu pierwszej in-

stancji, gdyż Sąd ten nie rozpoznał istoty sprawy.

Ponadto Sąd Apelacyjny pominął roszczenie wnioskodawcy, które przysługuje

mu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy z tytułu niezdolności do pracy

spowodowanej innymi chorobami, które wystąpiły w ciągu jednego miesiąca po usta-

niu zatrudnienia. Sąd Apelacyjny powinien przekazać to żądanie organowi rentowe-

mu do rozpoznania w oparciu o przepis art. 47710

KPC.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 39311

KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach ka-

sacji, a granice te wyznaczone są wskazanymi w kasacji podstawami. Jeżeli jako

podstawę kasacji wskazano naruszenie przepisów postępowania przedmiotem kon-

troli kasacyjnej jest zbadanie czy zastosowana przez sąd drugiej instancji procedura

była zgodna z powołanymi w kasacji przepisami. Nie podlega kontroli kasacyjnej

ewentualne naruszenie innych przepisów postępowania niż wskazane przy określe-

niu podstaw kasacji.

Zarzut naruszenia przez Sąd drugiej instancji przepisu art. 378 § 2 KPC

mógłby stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacji w sytuacji, gdyby Sąd ten nie

uchylił wyroku wydanego w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub wyroku nie

zawierającego orzeczenia co do istoty sprawy. Postępowanie przed Sądem pierw-

szej instancji nie było dotknięte nieważnością, a wyrok tego Sądu oddalający odwo-

łanie od decyzji organu rentowego zawiera orzeczenie co do istoty sprawy. Nie było

zatem podstaw do uchylenia z urzędu zaskarżonego apelacją wyroku i przepis art.

378 § 2 KPC nie mógł mieć w postępowaniu apelacyjnym zastosowania.

Podniesiona w uzasadnieniu kasacji okoliczność, że Sąd Apelacyjny bezpod-

stawnie uznał za prawidłowe ustalenia Sądu pierwszej instancji mimo braków w po-

stępowaniu dowodowym nie uzasadnia zarzutu naruszenia przepisu art. 378 § 2

KPC. Ponieważ nie podniesiono zarzutu naruszenia przepisów regulujących postę-

powanie dowodowe w postępowaniu apelacyjnym i określających zasady oceny do-

wodów, ustalenia faktyczne nie mogą zostać poddane kontroli kasacyjnej. Zarzuty

podniesione w uzasadnieniu kasacji wykraczają bowiem poza jej podstawy.

Nie jest również usprawiedliwioną podstawą kasacji zarzut naruszenia przepi-

4

su art. 47710

§ 2 KPC. Przepis ten stanowi, że jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żą-

danie, dotychczas nie rozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje to żądanie do

protokołu i przekazuje go do rozpoznania organowi rentowemu. Zgłoszenie nowego

żądania w toku postępowania sądowego toczącego się na skutek odwołania od de-

cyzji organu rentowego nie wstrzymuje tego postępowania. Omawiany przepis jest

przeszkodą do merytorycznego rozpoznania nowego żądania natomiast sąd musi

orzec o żądaniu będącym przedmiotem zaskarżonej decyzji organu rentowego w

sytuacji, gdy wnioskodawca zgłaszając nowe żądanie nie cofnął odwołania. Nie wni-

kając w kwestię czy nowe żądanie zostało w tej sprawie przez wnioskodawcę zgło-

szone i czy istniały podstawy do zastosowania powołanego przepisu, należy stwier-

dzić, że ewentualne uchybienia w tym zakresie nie mają żadnego wpływu na rozs-

trzygnięcie w sprawie toczącej się na skutek odwołania od decyzji z dnia 15 grudnia

1998 r. Rozstrzygnięcie to nie pozostaje bowiem w związku z nowym żądaniem.

Decyzja z dnia 15 grudnia 1998 r. dotyczyła żądania przedłużenia okresu wy-

płacania zasiłku chorobowego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974

r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i ma-

cierzyństwa zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania choroby nie dłużej

jednak niż sześć miesięcy. Przedłużenie tego okresu może nastąpić tylko w warun-

kach określonych w art. 10 , który stanowi, że jeżeli po upływie okresu zasiłkowego

pracownik jest nadal niezdolny do pracy z powodu choroby, a dalsze leczenie lub

rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy, wypłata zasiłku ulega przedłuże-

niu - nie dłużej jednak niż na okres dalszych trzech miesięcy.

Nie jest uzasadniony podniesiony w kasacji zarzut błędnej wykładni tego prze-

pisu. Sąd Apelacyjny podzielając pogląd Sądu pierwszej instancji uznał, że w przy-

padku wnioskodawcy nie zostały spełnione warunki określone w tym przepisie. Pod-

stawą nieuwzględnienia żądania nie było ustalenie, że wnioskodawca mając ustalone

prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy jest już z tego powodu niezdolny do

pracy. Omawiany przepis nie zawiera wprowadzonego w ustawie dnia 25 czerwca

1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i

macierzyństwa zastrzeżenia, że okres zasiłkowy nie ulega przedłużeniu osobie

uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy. Według stanu prawnego obo-

wiązującego w dacie zgłoszenia żądania istniała możliwość przedłużenia okresu za-

siłkowego osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli były ro-

kowania wyleczenia choroby, która powstała w czasie wykonywania zatrudnienia i

5

tym samym istniały prognozy odzyskania zdolności do pracy wykonywanej przed za-

chorowaniem. Ustalenie, że stan zdrowia wnioskodawcy nie rokował odzyskania

zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy, zostało dokonane na podstawie

opinii biegłych lekarzy, a w szczególności specjalisty z zakresu chorób oczu. Z opinii

tej wynika, że wnioskodawca jest leczony od 1996 r. z powodu guza błony naczy-

niowej oka lewego. W 1998 r. nastąpiło odnowienie procesu chorobowego. Mimo

zastosowanego leczenia pogorszenie ostrości wzroku oka lewego do 0,3 nie uległo

poprawie i może nastąpić dalsze pogorszenie. Rokowania co do odzyskania zdolno-

ści do pracy w wyniku dalszego leczenia po upływie sześciomiesięcznego okresu

zasiłkowego mogą być stwierdzone tylko na podstawie wiedzy medycznej, zatem

jeżeli z opinii biegłych lekarzy wynika, że nie ma takich rokowań, nie ma podstaw do

przedłużenia okresu wypłaty zasiłku chorobowego.

Kasacja okazała się pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tych przy-

czyn Sąd Najwyższy w oparciu o przepis art. 39312

KPC ją oddalił.

========================================