I PKN 247/00

Wyrok z dnia 14 lutego 2001 r.

I PKN 247/00

Nierozpoznanie istoty sprawy stanowi wadę braną pod uwagę w ramach

kontroli orzeczeń sądu pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym (art.

386 § 4 KPC). Zarzut tego rodzaju wadliwości nie odnosi się do orzeczenia

sądu drugiej instancji i nie może stanowić usprawiedliwionej podstawy kasacji.

Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie: SN Józef Iwulski,

SA Herbert Szurgacz (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2001 r. sprawy z powództwa

Wiktora Zdzisława S. przeciwko E.C. Ltd. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

w E. o zapłatę, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku

z dnia 30 grudnia 1999 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w

Gdańsku do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o

kosztach postępowania kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Wiktor S. domagał się zapłaty kwoty 30.000 zł z tytułu odszkodowania za

skrócenie okresu wypowiedzenia. Strona pozwana E.C. Ltd. w E. wniosła o oddale-

nie powództwa. Wyrokiem z dnia 22 września 1999 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku-

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił powództwo. Sąd ten ustalił, że powód

w okresie od 5 października 1965 r. do 30 września 1982 r. był pracownikiem Zakła-

dów Piwowarskich w G., od 10 października 1994 r. został zatrudniony na podstawie

umowy o pracę na czas nieokreślony w Spółce z o.o. H.B.C. Ltd. w G. w charakterze

dyrektora do spraw technicznych. W dniu 4 sierpnia 1997 r. została powodowi wypo-

wiedziana umowa o pracę ze skutkiem na dzień 30 września 1997 r. w związku z

likwidacją stanowiska dyrektora do spraw technicznych. Zakłady Piwowarskie w G.

zostały w 1991 r. postawione w stan likwidacji, majątek tego przedsiębiorstwa pań-

2

stwowego został wniesiony do spółki z o.o. H.B.C. Ltd. w G., która z kolei została

zbyta na rzecz pozwanego E.C. Ltd. w E.

W ocenie Sądu Okręgowego powództwo określone jako żądanie przyznania

odszkodowania dotyczy w istocie przyznania wynagrodzenia za zastosowany krótszy

niż wynikający z przepisów prawa okres wypowiedzenia umowy o pracę. Długość

tego okresu wynikała z zatrudnienia powoda w H.B.C. Ltd. Spółce z o.o. w G. od 1

października 1994 r. do 30 września 1997 r. W przypadku powoda – zdaniem Sądu –

nie znajduje zastosowania przepis art. 36 § 11

KP. Nie ma tym samym podstaw do

doliczenia do posiadanego okresu zatrudnienia pracy w Zakładach Piwowarskich,

ponieważ nie doszło do zmiany pracodawcy na zasadach art. 231

KP.

W apelacji powód zarzucił błędną interpretację przepisu art. 36 KP oraz art.

231

KP. Sąd Apelacyjny w Gdańsku-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem

z dnia 30 grudnia 1999 r. oddalił apelację oraz zasądził od powoda na rzecz pozwa-

nego 1.500 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd

pierwszej instancji prawidłowo określił żądanie powoda jako dotyczące wynagrodze-

nia za zastosowanie krótszego okresu wypowiedzenia niż wymagany, nie uwzględnił

jednak okoliczności, że „kwestionowanie tego wypowiedzenia z jakichkolwiek wzglę-

dów może nastąpić jedynie w drodze odwołania od tego wypowiedzenia”. W konse-

kwencji - wywodzi Sąd - ponieważ oświadczenie o wypowiedzeniu doręczono powo-

dowi 4 sierpnia 1997 r., natomiast z pozwem powód wystąpił 8 marca 1998 r., należy

przyjąć, że nie zachował on przewidzianego art. 264 KP terminu do wniesienia od-

wołania od wypowiedzenia umowy o pracę. Równocześnie, zdaniem Sądu Apelacyj-

nego, w sprawie nie występują żadne okoliczności, które uzasadniałyby przywróce-

nie tak znacznie przekroczonego terminu. Uzasadnia to oddalenie powództwa bez

merytorycznego rozpoznania zasadności żądania.

W kasacji powód zarzucił naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art.

art. 231

, 36, 45, 49, 264 i 265 KP oraz art. 378 § 1 w związku z art. 3931

pkt 2 KPC.

Zdaniem skarżącego, Sąd Apelacyjny błędnie utożsamił żądanie zapłaty wynagro-

dzenia za krótszy okres wypowiedzenia niż wymagany z odwołaniem od wypowie-

dzenia umowy o pracę i zastosował art. 264 KP o terminach do odwołania od wypo-

wiedzenia umowy o pracę. Sąd ten nie rozważył również, czy zastosowany w sto-

sunku do powoda okres wypowiedzenia jest prawidłowy, uznając rozpoznanie

sprawy w tym zakresie za zbędne. W związku z tym skarżący podnosi, że zarzuty

apelacji w zakresie nietrafnej interpretacji przez Sąd Okręgowy zasad ustalania dłu-

3

gości okresu wypowiedzenia pozostają nadal aktualne. Pomijając rozważenie tych

spraw Sąd Apelacyjny nie rozpoznał istoty sprawy, co uzasadnia uchylenie wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania z uwzględ-

nieniem kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie wymienione w niej

podstawy mogą zostać uznane za podstawy kasacji w rozumieniu art. 3931

KPC. W

myśl tego przepisu kasację można oprzeć na następujących podstawach: 1. naru-

szeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastoso-

wanie, 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć

istotny wpływ na wynik sprawy. Wyliczenie to jest wyczerpujące i nie obejmuje ono

wymienionej w skardze kasacyjnej podstawy w postaci nierozpoznania przez Sąd

Apelacyjny istoty sprawy. Nierozpoznanie istoty sprawy stanowi wadę braną pod

uwagę w ramach kontroli orzeczeń sądów pierwszej instancji w postępowaniu apela-

cyjnym (art. 386 § 4 KPC), tego rodzaju zarzut wadliwości nie odnosi się do orzecze-

nia sądu drugiej instancji nie może stanowić podstawy kasacji.

Trafnie natomiast zarzuca kasacja naruszenie przepisu art. 264 KP oraz zwią-

zanego z nim przepisu art. 265 KP. Art. 265 § 1 KP ustanawia termin zawity 7-

dniowy do odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę. Obok roszczenia o uznanie

wypowiedzenia za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy, termin ten odnosi się

także do roszczenia o odszkodowanie, przewidzianego art. 45 § 1 KP. Nie odnosi się

on natomiast do innych roszczeń dotyczących wypowiadania umów o pracę, w tym

do przewidzianego w art. 49 KP roszczenia o wynagrodzenie za pracę z tytułu usta-

lenia błędnego okresu wypowiedzenia. W rozpoznawanej sprawie, jak prawidłowo

stwierdził to Sąd Okręgowy, spór w istocie dotyczy wynagrodzenia z tytułu zastoso-

wania krótszego niż wymagany okresu wypowiedzenia. Do roszczenia z tego tytułu

znajduje zastosowanie termin przedawnienia z art. 291 KP (por. wyrok Sądu Najwyż-

szego z 2 października 1990 r., I PR 279/90, Służba Pracownicza 1991 nr 2, s. 21), a

nie termin zawity przewidziany art. 264 KP.

Stosownie do art. 36 § 1 KP długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę

zależy zasadniczo od posiadanego przez pracownika okresu zatrudnienia. Zgodnie z

§ 1 tego artykułu do okresu zatrudnienia wlicza się pracownikowi okres zatrudnienia

4

u poprzedniego pracodawcy, jeżeli zmiana pracodawcy nastąpiła na zasadach okre-

ślonych w art. 231

KP, a także w innych przypadkach, gdy z mocy odrębnych przepi-

sów nowy pracodawca jest następcą prawnym w stosunkach pracy nawiązanych

przez pracodawcę poprzedniego zatrudniającego tego pracownika. W spornej spra-

wie, ustalenie okresu zatrudnienia powoda, od którego zależy okres wypowiedzenia

umowy o pracę, wymagało dokonania szczegółowych ustaleń w zakresie posiadane-

go przez powoda okresu zatrudnienia nie tylko u pracodawcy, który wypowiedział

powodowi umowę o pracę, ale również u poprzedniego pracodawcy i zbadania, czy

zachodzą wymienione w art. 36 § 11

KP przesłanki do wliczenia okresu zatrudnienia

u poprzedniego pracodawcy. Sąd Apelacyjny, przyjmując oczywiście błędną kwalifi-

kację roszczenia powoda, nie poczynił żadnych ustaleń w wymienionym zakresie

pomimo tego, że w apelacji powód domagał się wliczenia do okresu zatrudnienia

pracy w Zakładach Piwowarskich. Uzasadnia to w myśl art. 39313

KPC uchylenie za-

skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apela-

cyjnemu w Gdańsku.

========================================