II CKN 587/00

Wyrok dnia 23 lutego 2001 r., II CKN 587/00

Spowodowanie opublikowania materiału prasowego – w rozumieniu art.

38 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz. 24 ze

zm.) – obejmuje także niezbędne czynności związane z redagowaniem,

opracowywaniem lub przygotowywaniem materiału prasowego do druku.

Przewodniczący: Sędzia SN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca)

Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian, Sędzia SA Andrzej Niedużak

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2001 r. na rozprawie sprawy

z powództwa Urszuli W. przeciwko Ewie M., Mirosławowi C. i Leonowi Z. o ochronę

dóbr osobistych i zapłatę, na skutek kasacji pozwanej Ewy M. od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 30 października 1998 r.,

oddalił kasację.

Uzasadnienie

Oddalając – zaskarżonym wyrokiem – apelacje pozwanych Ewy M. i Leona Z.,

Sąd Apelacyjny zaaprobował dokonane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym

ustalenia i ich ocenę prawną. Ustalenia te – w ocenie Sądu drugiej instancji –

stanowiły dostateczną podstawę do przyjęcia, że także współpozwana Ewa M.

ponosi odpowiedzialność cywilną za naruszenie prawa spowodowane

opublikowaniem materiału prasowego we wkładce do „Przeglądu G.” z dnia 15

czerwca 1994 r., pod tytułem „Kabaret czy korupcja” (art. 7 ust. 2 pkt 4 i art. 38 ust.

1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe, Dz.U. Nr 5, poz. 24 ze zm. –

dalej "Pr.pras."). W obszernym i wyczerpującym uzasadnieniu Sąd drugiej instancji

szczegółowo wykazał bezzasadność zarzutów apelacji pozwanych, dotyczących

naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 379 pkt 5 i art. 217 § 1 k.p.c. Zdaniem

tego Sądu, zarzucane przez pozwanych wadliwości w ogóle – w toku postępowania

i orzekania – nie wystąpiły.

Kasację złożyła pozwana Ewa M., zarzucając naruszenie prawa materialnego,

tj. art. 36 i 38 Pr.pras., oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 379 pkt 5 w

związku z art. 217 § 1 i 2 k.p.c., i wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i

oddalenie powództwa w stosunku do niej, ewentualnie o uchylenie tego wyroku z

przekazaniem sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy – po uwzględnieniu postanowień art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24

maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego … (Dz.U. Nr 48,

poz. 554) oraz art. 39311

k.p.c. (w brzmieniu przed przytoczoną zmianą) – zważył,

co następuje:

Stosownie do art. 39311

k.p.c., Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach

kasacji, te zaś zostały wyznaczone podstawami i wnioskami. Nieważność

postępowania, którą Sąd Najwyższy uwzględnia z urzędu, pozwana Ewa M.

połączyła z doznanymi, jej zdaniem, ograniczeniami w przytaczaniu przed Sądem

pierwszej instancji okoliczności faktycznych i dowodów na uzasadnienie swych

wniosków (art. 379 pkt 5 w zw. z art. 217 § 1 i 2 k.p.c.).

Podniesione w kasacji, stanowiące powtórzenie uprzednio wysuniętych przez

skarżącą okoliczności w apelacji, mających – w ocenie pozwanej – dowodzić

pozbawienia jej możności obrony praw, stanowiły przedmiot obszernych i

wyczerpujących rozważań Sądu Apelacyjnego. W konkluzji tych rozważań Sąd

drugiej instancji stwierdził, że pozwana Ewa M. – reprezentowana przez dwóch

pełnomocników procesowych: męża Marka M. i ustanowionego z urzędu adwokata

– podejmowała czynności w procesie. Nie była pozbawiona możności obrony swych

praw i nie zachodzi powoływany przez skarżącą wypadek nieważności

postępowania. Fakt, że skarżąca w całości pominęła w kasacji argumentację Sądu

Apelacyjnego nie pozbawia tej argumentacji zasadności, a także, nie stwarza

potrzeby jej powtarzania. Pozwana nie podniosła przyczyn mogących wskazywać

na nieważność postępowania lub wyroku Sądu drugiej instancji, a Sąd Najwyższy

nie stwierdził nieważności postępowania w tej instancji. Skarżąca nie zarzucała

naruszenia art. 381 k.p.c.

Z powyższego wynika, że zarzuty mające dowodzić wadliwości w sferze

naruszenia przepisów postępowania, objętych podstawą z art. 3931

pkt 2 k.p.c.,

okazały się chybione. Dokonane przez Sądy ustalenia faktyczne nie zostały

podważone. Dla oceny przez Sąd Najwyższy trafności zarzutu naruszenia prawa

materialnego (art. 3931

pkt 1 k.p.c.) miarodajny jest stan faktyczny sprawy, będący

podstawą wydania zaskarżonego wyroku (m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7

marca 1997 r., II CKN 18/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 112).

Wysuwając zarzut naruszenia powołanych na wstępie przepisów Prawa

prasowego, skarżąca pomija niewzruszone ustalenia, do których odsyła

uzasadnienie zaskarżonego wyroku (art. 385 k.p.c.).

Sąd Apelacyjny wskazał, że pozwana na rozprawie dnia 20 lutego 1995 r.

oświadczyła, iż sama podjęła ostateczną decyzję, a dokonana korekta materiału

prasowego oznaczała w praktyce zlecenie druku tego materiału. W ocenie Sądu,

ustalone fakty nie pozostawiają wątpliwości, że to pozwana spowodowała

opublikowanie tego materiału prasowego.

Zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 36 i 38 Pr.pras. skarżąca

pominęła, że sporna broszura, której treść zakwestionowała powódka, była

materiałem prasowym w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 4 Pr.pras. Stanowiła

ogłoszenie, któremu nadano postać wkładki do „Przeglądu G.”. Ogłoszenie nie

miało charakteru materiału redakcyjnego. Chybionym jest twierdzenie, że

odpowiedzialność cywilną ponosi redaktor "Przeglądu G." Stosownie do art. 38 ust.

1 Pr.pras., odpowiedzialność cywilną za naruszenie prawa spowodowane

opublikowaniem materiału prasowego ponoszą autor, redaktor lub inna osoba,

którzy spowodowali opublikowanie tego materiału. Odpowiedzialność obejmuje

zatem każdą osobę, która spowodowała opublikowanie zakwestionowanego przez

powódkę materiału. Współzależność pomiędzy czynnościami wykonywanymi przez

pozwaną, mającymi charakter niezbędnych przed przekazaniem materiału do

druku, pozwala zaliczyć ją do kręgu osób, które spowodowały opublikowanie tego

materiału. Pozwana należała – jak to wynika z ustaleń Sądów obu instancji – do

kręgu osób, które decydowały lub współdecydowały o publikacji materiału

prasowego. Dlatego zarzutu naruszenia art. 38 Pr.pras. nie można podzielić.

Wobec braku usprawiedliwionych podstaw, kasacja została oddalona (art.

39312

k.p.c.).