I PKN 299/00

Wyrok z dnia 7 marca 2001 r.

I PKN 299/00

Do naruszenia art. 227 KPC dochodzi wówczas, gdy sąd oddala wnioski

dowodowe zmierzające do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.

Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie

SN: Katarzyna Gonera, Józef Iwulski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2001 r. sprawy z powództwa

Jerzego Ś. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunikacji Samochodowej w

K. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, na skutek kasacji po-

woda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kiel-

cach z dnia 29 grudnia 1999 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Końskich wyrokiem z dnia 25 października 1999

r. oddalił powództwo Jerzego Ś. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunika-

cji Samochodowej w K. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę.

Sąd ten ustalił, że powód był zatrudniony w pozwanym Przedsiębiorstwie od 1

listopada 1969 r., ostatnio na stanowisku kierownika Działu Administracyjno-Gospo-

darczego i Transportu. Od 26 października 1998 r. do 22 lipca 1999 r. powód korzy-

stał ze zwolnienia lekarskiego, a od 23 lipca do 6 sierpnia 1999 r. przebywał na urlo-

pie wypoczynkowym. 10 sierpnia 1999 r. otrzymał pismo zawierające oświadczenie

pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę za trzymiesięcznym wypowiedzeniem.

Jako przyczynę wypowiedzenia podano trudną sytuację ekonomiczną pozwanego,

zmiany organizacyjne i konieczność zmniejszenia zatrudnienia w przedsiębiorstwie.

W okresie wypowiedzenia oddelegowano powoda do pracy w dziale przewozów pa-

sażerskich i towarowych na stanowisku rewizora. Tę pracę powód miał wykonywać

do 9 listopada 1999 r. W pozwanym Przedsiębiorstwie od 1 listopada 1998 r. wpro-

2

wadzono nowy schemat organizacyjny, w którym nie występuje dział kierowany do-

tychczas przez powoda. Został natomiast powołany Oddział Administracyjno-Gospo-

darczy, Zabezpieczenia Mienia i Ochrony Przeciwpożarowej, którego kierownikiem

został Ryszard M., posiadający wyższe wykształcenie, wcześniej pracujący na sta-

nowisku zastępcy dyrektora do spraw technicznych. Rada pracownicza przedsiębior-

stwa we wniosku nr 1 z posiedzenia z 30 września 1998 r. wystąpiła do dyrektora o

odwołanie powoda z zajmowanego stanowiska i rozwiązanie z nim umowy o pracę.

Rada nie widziała możliwości współpracy z powodem. Poprzedni dyrektor (jak ze-

znał) nie miał nigdy do powoda żadnych zastrzeżeń i według niego powód był do-

brym pracownikiem. W ocenie Sądu Rejonowego do rozwiązania umowy o pracę z

powodem doszło z przyczyn ekonomicznych, z uwagi na zlikwidowanie jego stanowi-

ska pracy po zmianie schematu organizacyjnego. W stosunku do powoda zastoso-

wano regulamin postępowania w sprawach dotyczących pracowników objętych za-

miarem zwolnienia z pracy wydany we wrześniu 1998 r. przez tymczasowego kie-

rownika PPKS w K.

Powód zaskarżył ten wyrok, a Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Spo-

łecznych w Kielcach oddalił jego apelację wyrokiem z dnia 29 grudnia 1999 r. Sąd

drugiej instancji zaakceptował ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego.

Powód wniósł kasację od tego wyroku, podnosząc zarzut naruszenia prawa

materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 45 § 1 KP, a

także zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich

okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy - art. 227 KPC i art. 386 § 4 KPC -

oraz sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału - art. 233 §

1 KPC i art. 385 KPC. W uzasadnieniu kasacji zakwestionowano prawdziwość poda-

nej przez pracodawcę przyczyny zwolnienia powoda z pracy, faktycznie było nią żą-

danie rady pracowniczej. Nie może ono stanowić przyczyny uzasadniającej wypo-

wiedzenie, mogłyby ją stanowić zarzuty stawiane powodowi przez radę, te jednak nie

zostały wskazane przez pracodawcę, na pewno z tego powodu, że są bezpodstaw-

ne. Zdaniem powoda jego stanowisko pracy zostało zachowane, a Sąd nie ustalił ile

osób zwolniono i w jakich grupach zawodowych. Sąd nie przeprowadził też postępo-

wania dowodowego na okoliczność, czy nie było innej pracy dla powoda ze względu

na jego długoletni staż, nienaganną pracę i brak uprawnień emerytalnych lub zasiłko-

wych. Sąd drugiej instancji winien uchylić wyrok Sądu Rejonowego wobec tak zna-

3

czących uchybień. Gdyby nawet były zwolnienia grupowe, to rada pracownicza nie

może typować do zwolnienia, stanowiłoby to przekroczenie jej uprawnień.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Kasacja nie jest uzasadniona. Ocenę zasadności jej podstaw należy rozpo-

cząć od zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Niesłusznie zarzuca się w

kasacji, że Sąd drugiej instancji z naruszeniem art. 385 i 386 § 4 KPC zamiast uchy-

lenia wyroku pierwszoinstancyjnego oddalił apelację, akceptując wadliwą ocenę do-

wodów i nieprzeprowadzenie dowodów na istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności.

Nie twierdzi się przy tym w kasacji, że Sądy bezpodstawnie oddaliły wnioski dowo-

dowe powoda zmierzającego przy ich pomocy do wykazania, że nie miało miejsca

zmniejszenie zatrudnienia w pozwanym Przedsiębiorstwie. Takiego twierdzenia nie

zawiera zresztą kasacja, w której jedynie podnosi się, że Sąd nie prowadził postępo-

wania na tę okoliczność. Ten zarzut nie został powiązany z odpowiednim dla niego

przepisem Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis art. 227 KPC nie został naru-

szony. Zgodnie z tym przepisem przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzy-

gnięcia sprawy istotne znaczenie. Sąd nie postąpił wbrew normie zawartej w tym

przepisie, gdyż nie prowadził dowodów na okoliczności nieistotne dla rozstrzygnięcia,

ani też nie oddalił, błędnie stosując ten przepis, wniosków dowodowych zmierzają-

cych do wyjaśnienia okoliczności istotnych. Ta druga sytuacja miałaby miejsce wów-

czas, gdyby jednocześnie doszło do niewłaściwego rozumienia lub stosowania prawa

materialnego, z którego wynika, jakie ustalenia są istotne dla rozwiązania powstałego

konfliktu i rozpoznania zgłoszonych roszczeń. W rozpoznawanej sprawie istotne było

ustalenie, czy podane przez pracodawcę przyczyny wypowiedzenia miały rzeczywi-

ście miejsce i czy to one spowodowały zwolnienie powoda z pracy. Ustalając, że w

pozwanym Przedsiębiorstwie z powodu trudnej sytuacji ekonomicznej dokonano

zmian organizacyjnych i zmniejszono zatrudnienie, Sąd Rejonowy powołał się na

zeznania dyrektora, nowy schemat organizacyjny i regulamin zwolnień. Kwestii żą-

dania zwolnienia powoda zgłoszonego przez radę pracowniczą (Sąd ustalił tę oko-

liczność) nadane zostało właściwe znaczenie. Wniosek rady i niemożliwość ułożenia

przez nią współpracy z powodem miały znaczenie przy wyborze powoda jako pra-

cownika przewidzianego do zwolnienia z pracy. Nic nie wskazuje na to, że wniosek

rady był rzeczywistą przyczyną zwolnienia. Dowody, na które powołuje się powód w

4

kasacji, wskazują jedynie na to, że rada domagała się zwolnienia, a nie na to, czym

kierował się pracodawca dokonując wypowiedzenia. Przyczyny wypowiedzenia

wskazane przez pracodawcę, których zaistnienie zostało potwierdzone w ustaleniach

dokonanych przez Sądy bez naruszenia wynikającej z art. 233 § 1 KPC zasady swo-

bodnej oceny dowodów, stanowią dostateczne jego uzasadnienie. Sąd nie naruszył

art. 45 § 1 KP, gdyż nie uznał, że wniosek rady pracowniczej stanowił (w okoliczno-

ściach sprawy, bez badania stawianych powodowi przez radę zarzutów) dostateczną

przyczynę rozwiązania z nim stosunku pracy.

Kasacja jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała zatem od-

daleniu (art. 39312

KPC).

========================================