I PKN 327/00

Wyrok z dnia 29 marca 2001 r.

I PKN 327/00

Przepis art. 15 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywa-

tyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 118, poz. 561 ze zm.) wyraża

bezwzględny zakaz dokonywania wypowiedzenia definitywnego lub zmieniają-

cego pracownikowi będącemu członkiem rady nadzorczej, ale nie stwarza

przeszkód do rozwiązania z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Barbara Wagner

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2001 r. sprawy z powództwa

Zbigniewa W. przeciwko Fabryce Pojazdów Ciężarowych „Z.-W.” Spółce Akcyjnej w

W. o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie, na skutek kasacji powoda od wyroku

Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 11

stycznia 2000 r. [...]

o d d a l i ł kasację i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 100

zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyro-

kiem z dnia 11 stycznia 2000 r. oddalił apelacje obu stron od wyroku Sądu Rejono-

wego dla Wrocławia-Śródmieścia z dnia 12 października 1999 r., zasądzającego od

pozwanej Fabryki Pojazdów Ciężarowych „Z.-W.” S.A. w W. na rzecz powoda Zbi-

gniewa W. kwotę 3529,20 zł z odsetkami tytułem odszkodowania za bezprawne roz-

wiązanie z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy oraz oddalającego

powództwo o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez

pracy. W sprawie tej ustalono, że powód był zatrudniony u strony pozwanej od dnia

18 października 1969 r. na podstawie umowy o pracę na czas nie określony w peł-

nym wymiarze czasu pracy, ostatnio na stanowisku technologa do spraw przygoto-

2

wania i sterowania produkcji. Powód do końca 1997 r. był członkiem rady pracowni-

czej, a po przekształceniu przedsiębiorstwa w styczniu 1998 r. w jednoosobową

spółkę Skarbu Państwa, był członkiem jej rady nadzorczej. W dniach 28 i 29 kwietnia

1998 r. powód zorganizował zebrania załogi, na których informował pracowników o

tematach i problemach obrad rady nadzorczej. Nie miał on wyraźnego zakazu orga-

nizowania takich zebrań. Dopiero w dniu 28 kwietnia 1998 r. na posiedzeniu zarządu

pozwanej Spółki przekazano powodowi taki zakaz i zobowiązano go do złożenia wy-

jaśnień co do tematów i celu spotkań zorganizowanych przez niego zebrań załogi

czego powód nie wykonał, uznając, że jako członek rady nadzorczej nie musi się

tłumaczyć. W dniu 11 maja 1998 r. powodowi doręczono oświadczenie z dnia 9 maja

1998 r. o rozwiązaniu z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia, zarzucając mu po-

rzucenie pracy i nieświadczenie pracy w czasie bezprawnie organizowanych zebrań

załogi, co wywołało dezorganizację pracy, oderwanie pracowników od pracy, wyrzą-

dzenie szkody majątkowej pracodawcy, ujawnienie pracownikom wiadomości z po-

siedzeń rady nadzorczej (wbrew obowiązkowi zachowania tajemnicy) oraz dwukrotną

odmowę wykonania polecenia służbowego - złożenia wyjaśnień co do odbytych ze-

brań.

Na podstawie takich ustaleń Sądy meriti uznały, że wskazane przyczyny były

niewystarczające do rozwiązania z powodem umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt

1 KP, albowiem nie miał on zakazu organizowania zebrań załogi, oderwanie pracow-

ników od pracy nie wyrządziło szkód majątkowych pracodawcy, a zarzut ujawnienia

załodze wiadomości uzyskanych przez powoda jako członka rady nadzorczej nie był

naruszeniem obowiązku pracowniczego. Równocześnie odmowa składania jakich-

kolwiek wyjaśnień co do tematów i celów organizowanych przez powoda zebrań za-

łogi spowodowała poważny konflikt z pracodawcą wynikający z „chęci postawienia

się ponad wszelkimi władzami spółki”, co doprowadziło do zasądzenia na rzecz po-

woda odszkodowania w miejsce żądania przywrócenia do pracy. Sąd Okręgowy

zwrócił uwagę, że przysługująca powodowi jako członkowi rady nadzorczej ochrona

odnosi się wyłącznie do zakazu wypowiedzenia definitywnego lub zmieniającego sto-

sunek pracy, natomiast nie obejmuje zakazu rozwiązywania umowy o pracę bez wy-

powiedzenia.

W kasacji powoda podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego przez

niezastosowanie art. 56 KP i art. 45 § 3 KP w związku z art. 16 ustawy o komercjali-

zacji i prywatyzacji przedsiębiorstw. Skarżący twierdził, że jako członek rady nadzor-

3

czej podlega szczególnej ochronie w rozumieniu art. 45 § 3 KP i Sądy meriti błędnie

nie przywróciły go do pracy, bezzasadnie zasądzając w miejsce tego żądania odsz-

kodowanie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie mogła być uwzględniona już z tej przyczyny, że skarżący błędnie

wskazał, że art. 16 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji

przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 118, poz. 561 ze zm.) jest przepisem szcze-

gólnym dotyczącym wzmożonej ochrony trwałości stosunku pracy pracownika będą-

cego członkiem rady nadzorczej spółki powstałej w wyniku komercjalizacji lub pry-

watyzacji przedsiębiorstwa państwowego. Tymczasem tym przepisem jest art. 15 tej

ustawy, który przewiduje, że pracownikowi spółki, będącemu członkiem jej rady nad-

zorczej, spółka nie może, w okresie trwania kadencji rady ani w okresie roku po za-

kończeniu kadencji, wypowiedzieć stosunku pracy. W tym czasie spółka nie może

również zmienić na niekorzyść pracownika warunków pracy lub płacy. Oczywista

omyłka Sądu drugiej instancji w oznaczeniu (numeracji) przepisu prawa materialne-

go, który był podstawą wydania zaskarżonego kasacją wyroku, nie zwalnia skarżą-

cego od prawidłowego nazwania (wyartykułowania) podstawy kasacyjnej (por. wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 2 września 1998 r., I PKN 294/98, OSNAPiUS 1999 nr 18,

poz. 583).

Niezależnie od tego Sąd Najwyższy potwierdził prawidłowość dokonanej przez

Sąd drugiej instancji wykładni art. 15 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, który

wyraża jedynie bezwzględny zakaz dokonywania wypowiedzenia definitywnego lub

zmieniającego pracownikowi będącemu członkiem rady nadzorczej, ale równocze-

śnie nie stwarza przeszkód do rozwiązania z nim umowy o pracę bez wypowiedze-

nia. W konsekwencji przewidziany w art. 56 § 2 KP nakaz odpowiedniego stosowania

art. 45 § 3 KP powinien być odczytywany w ten sposób, że sąd pracy może nie

uwzględnić roszczenia o przywrócenie do pracy pracownika będącego członkiem

rady nadzorczej spółki powstałej w drodze komercjalizacji lub prywatyzacji przedsię-

biorstwa państwowego, który nie jest chroniony przed rozwiązaniem umowy o pracy

bez wypowiedzenia, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe

lub niecelowe. W takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu. Skoro skar-

żący w żaden sposób nie starał się i nie podważył ustalenia Sądów meriti o niecelo-

4

wości przywrócenia powoda do pracy, to kasacyjny zarzut naruszenia art. 56 KP w

związku z art. 45 § 3 KP okazał się całkowicie nieuzasadniony, a kasację należało

oddalić na podstawie art. 39312

KPC. O kosztach postępowania Sąd Najwyższy

orzekł w zgodzie z art. 98 KPC.

========================================