II UKN 297/00

Wyrok z dnia 28 marca 2001 r.

II UKN 297/00

Do wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy powinny być dołączo-

ne dowody uzasadniające prawo i wysokość tego świadczenia (art. 116 ust. 5

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpie-

czeń Społecznych, Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), co oznacza, że ciężar dowo-

du w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.

Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie: SN Maria Tyszel, SA Herbert

Szurgacz (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2001 r. sprawy z wniosku

Stanisława S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o

rentę, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku

z dnia 25 lutego 2000 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 23 lutego 2000 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Białymstoku oddalił apelację wnioskodawcy Stanisława S. od wyroku

Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku, którym

Sąd ten oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecz-

nych-Oddziału w B. z 5 sierpnia 1999 r. odmawiającej mu prawa do renty z tytułu nie-

zdolności do pracy. Podstawą odmowy prawa do renty był brak 5-letniego okresu

zatrudnienia przypadającego w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem

wniosku o rentę, a także przed dniem powstania inwalidztwa. Ponadto, niezdolność

do pracy powstała w okresie dłuższym niż 18 miesięcy od ustania zatrudnienia w

dniu 1 sierpnia 1996 r.

Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca jest częściowo niezdolny do pracy od

dnia 27 maja 1999 r. Wnioskodawca nie spełnia jednak warunku powstania niezdol-

2

ności do pracy w ciągu 18 miesięcy od ustania zatrudnienia oraz warunku posiadania

okresu 5 lat zatrudnienia; wnioskodawca wykazał okres zatrudnienia w wymiarze 4

lata 11 miesięcy i 19 dni.

Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację wnioskodawcy, podzielił ustalenia Sądu

Okręgowego odnośnie do daty powstania niezdolności do pracy oraz posiadanego

przez wnioskodawcę okresu zatrudnienia. W sprawie daty powstania niezdolności do

pracy wnioskodawca poza jej kwestionowaniem nie przedstawił żadnych dowodów,

które mogłyby wskazywać na jej wcześniejsze powstanie. Nie spełniając przesłanek

określonych art. 57 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) - wnioskodawca nie

nabył prawa do renty.

W kasacji od powyższego wyroku pełnomocnik wnioskodawcy wskazał na na-

ruszenie art. 316 § 1 i 2 KPC jako przykład naruszenia przepisów postępowania „w

zakresie który miał wpływ na wynik sprawy” przez pominięcie zaświadczenia z

Urzędu Pracy o pobieraniu zasiłku dla bezrobotnych w okresie od 31 października do

31 grudnia 1991 r., a ponadto zarzucił naruszenie art. 233 § 1 KPC przez przyjęcie

przez Sąd daty powstania niezdolności do pracy zawartej w opinii biegłego lekarza,

który utożsamił ją z datą złożenia wniosku o przyznanie prawa do renty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie jest zasadna. Postępowanie kasacyjne ma charakter szczególny.

Jego specyfika polega między innymi na tym, że Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny

dokonuje kontroli prawidłowości stosowania prawa przez sądy, a nie kontroli trafności

ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia. Konsekwen-

cją tej cechy jest, że w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powoływanie

nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi

stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39311

§ 2 KPC). W rezultacie

dołączone do kasacji zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w B. o pobieraniu

zasiłku w 1999 r. nie może zostać objęte postępowaniem dowodowym. Chybiony jest

zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 316 § 1 i § 2 KPC, ponieważ

wymienione zaświadczenie, noszące datę 28 maja 1999 r. zostało dołączone dopiero

do kasacji i nie było znane Sądowi drugiej instancji. Stosownie do art. 116 ust. 5

ustawy o emeryturach i rentach z FUS do wniosku w sprawie przyznania świadczeń

3

powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokość.

Oznacza to, że ciężar dowodu w wymienionych sprawach spoczywa na wnio-

skodawcy, w związku z czym nie ma podstaw do obciążania tym obowiązkiem sądu.

Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC. Zgodnie z art.

14 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jeżeli nie ma możliwości ustalenia

daty powstania niezdolności do pracy, natomiast ustalono okres, w którym niezdol-

ność do pracy powstała, za datę powstania niezdolności do pracy przyjmuje się datę

końcową tego okresu. Jeżeli nie ma możliwości ustalenia ani daty, ani okresu po-

wstania niezdolności do pracy, za datę powstania niezdolności przyjmuje się datę

zgłoszenia wniosku o świadczenie. W odniesieniu do wnioskodawcy została ona

ustalona w tym drugim, wymienionym w przepisie trybie ustalania daty niezdolności

do pracy. W opinii biegłego wyraźnie zaznaczono, że występuje „Brak dokumentacji

medycznej umożliwiającej ustalenie wcześniejszej (tj. przed 27 maja 1999 r.) daty

częściowej niezdolności do pracy”.

Skoro kasacja nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, Sąd Najwyższy na

podstawie art. 39312

KPC orzekł jak w sentencji wyroku.

========================================