II UKN 405/00

Wyrok z dnia 12 czerwca 2001 r.

II UKN 405/00

Prawomocne oddalenie powództwa o nagrodę jubileuszową nie stanowi

przeszkody procesowej w rozpoznaniu sprawy o roszczenie odszkodowawcze

z tytułu utraty prawa do tego świadczenia.

Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Maria Tyszel, Barbara

Wagner (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2001 r. sprawy z powódz-

twa Kazimiery B. przeciwko Spółdzielni Mleczarskiej „J.” w S. o podwyższenie renty

wyrównawczej, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego-

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 8 lutego 2000 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyro-

kiem z dnia 8 lutego 2000 r. [...] oddalił apelację Spółdzielni Mleczarskiej „J.” w S. od

wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Sosnowcu z dnia 30 lipca 1999 r. [...] zasą-

dzającego od strony apelującej na rzecz Kazimiery B. kwotę 9.144,77 zł i oddalają-

cego powództwo w pozostałej części.

Sąd ustalił, że powódka była zatrudniona u strony pozwanej od 1967 r. do

1990 r., kiedy to strony rozwiązały stosunek pracy w związku z zaliczeniem Kazimie-

ry B. do III grupy inwalidów z tytułu choroby zawodowej (choroba skóry obu rąk). W

1995 r. powódka wystąpiła z pozwem o zasądzenie od pozwanej Spółki na jej rzecz

renty wyrównawczej. Wobec zawarcia w kwietniu 1996 r. ugody pozasądowej po-

wódka cofnęła pozew. Strona pozwana zaproponowała Kazimierze B. pracę w cha-

rakterze sprzątaczki lub w pralni. Powódka nie mogła jej podjąć ze względu na kon-

takt z chemikaliami (zaświadczenie lekarza dermatologa z marca 1996 r.). Urząd

Pracy nie dysponował odpowiednimi stanowiskami pracy (zaświadczenie Rejonowe-

2

go Urzędu Pracy z 6 grudnia 1995 r.). Kazimiera B. otrzymywała rentę wyrównawczą

do marca 1998 r. kiedy to nabyła prawo do emerytury i zrezygnowała z pobierania

renty. Gdyby powódka nie zachorowała i pozostawała nadal w zatrudnieniu, w grud-

niu 1997 r. nabyłaby prawo do nagrody jubileuszowej za 35 lat pracy. Do potencjal-

nych dochodów, które Kazimiera B. utraciła wskutek choroby zawodowej Sąd zaliczył

wysokość tej nagrody. Poniosła ona szkodę w wysokości tego świadczenia.

Spółdzielnia Mleczarska „J.” zaskarżyła powyższy wyrok kasacją. Wskazując

jako jej podstawę naruszenie prawa materialnego „przez błędną jego wykładnię i

niewłaściwe zastosowanie (art. 6, 444 Kc, 229 § 1 i 4 Kp)”, wniosła o uchylenie za-

skarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego

rozpoznania lub o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy

temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Pełnomocnik strony skarżącej wywodził, że powódka mogła otrzymać pracę

gdyby się zgłosiła „w tym celu do kadr z odpowiednim badaniem i zaświadczeniem

lekarskim”. Po uzyskaniu renty uzupełniającej Kazimiera B. nigdy nie zgłosiła się do

pracy. Nie udowodniła przed Sądem, że strona pozwana nie chciała lub nie mogła jej

zatrudnić. Strona pozwana udowodniła natomiast, że miała możliwości zatrudnienia

powódki po spełnieniu przez nią warunków z art. 229 KP. Sąd uchybił art. 444 KC,

albowiem przepis ten stanowi o „wszelkich kosztach” poniesionych przez osobę po-

szkodowaną, a nie o wszelkich szkodach. Powódka żadnych nadzwyczajnych kosz-

tów nie poniosła.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Strona skarżąca polemizując w uzasadnieniu kasacji z ustaleniami Sądu w

zakresie faktycznej podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku nie

wskazała jako podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania. Ponieważ

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, biorąc pod rozwagę z

urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 39311

KPC), poczynione przez Sąd

ustalenia należy uznać za prawidłowe. Jest nimi związany także Sąd Najwyższy roz-

poznając sprawę.

Sąd ustalił, że Kazimiera B. wskutek choroby zawodowej i utraty zatrudnienia

poniosła w okresie od 1 maja 1996 r. do marca 1998 r. szkodę w wysokości różnicy

między potencjalnymi zarobkami a kwotą renty pobieranej z ubezpieczenia społecz-

3

nego i uzupełniającej, wypłacanej na mocy ugody pozasądowej przez stronę pozwa-

ną. Wśród świadczeń ze stosunku pracy, do których nabyłaby prawo w grudniu 1997

r., gdyby nie utraciła zdolności do pracy wskutek choroby zawodowej, jest nagroda

jubileuszowa z tytułu 35 lat pracy. Z porównania zarobków potencjalnych z uzyska-

nymi wynika, że poniosła szkodę w wysokości tej nagrody.

Nie jest trafny pogląd prezentowany przez pełnomocnika strony skarżącej ja-

koby poszkodowany miał prawo do wyrównania jedynie kosztów wynikłych z uszko-

dzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, a nie do naprawienia szkody z tego

tytułu, i wywód zmierzający do wykazania, że koszty oraz szkoda są różnymi katego-

riami prawnymi. Zgodnie z art. 444 § 1 KC, naprawienie szkody na osobie obejmuje

wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Obowiązek odszkodowawczy obejmujący

wszelkie koszty nie zmienia reguły, że odszkodowanie przysługuje poszkodowanemu

w granicach określonych w art. 361 § 2 KC. Obejmuje zatem zarówno straty, jak i

utracone korzyści. Przez koszty należy rozumieć nie tylko wydatki, których osoba nie

poniosłaby, ale także utratę korzyści majątkowych, które osiągnęłaby, gdyby nie do-

znała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Koszty stanowią więc element szkody.

Utrata nagrody jubileuszowej w rezultacie ustania zatrudnienia z powodu częściowej

niezdolności do pracy powstałej w wyniku choroby zawodowej jest utraconą korzy-

ścią. Przy tym, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd powołał art. 444 KC § 2.

Według tego przepisu poszkodowany, który utracił całkowicie lub częściowo zdol-

ność do pracy zarobkowej może żądać odpowiedniej renty. Z treści pozwu, postę-

powania dowodowego (zwłaszcza opinii biegłego), z motywów wyroków obu Sądów

należy wnosić, że zasądzona na rzecz powódki kwota obejmuje skapitalizowaną

rentę za okres od 1 maja 1996 r. do nabycia przez nią prawa do emerytury.

Sąd Najwyższy z urzędu rozważał ewentualną nieważność postępowania na

podstawie art. 379 pkt 3 KPC (zarzut podniesiony w apelacji, nie powtórzony w kasa-

cji). Powódka dochodziła bowiem w odrębnym procesie przed Sądem Rejonowym w

Sosnowcu wypłaty nagrody jubileuszowej, a jej powództwo zostało prawomocnie od-

dalone (wyrokiem w sprawie [...]). W niniejszej sprawie wnosiła o rentę wyrównawczą

w wysokości obejmującej także nagrody jubileuszowe z tytułu 30 oraz 35 lat pracy.

Między roszczeniem o nagrodę jubileuszową i roszczeniem o odszkodowanie w wy-

sokości nagrody jubileuszowej nie zachodzi tożsamość rodzajowa, co mimo iden-

tyczności stron, nie uzasadnia zarzutu rei iudicatae. Dość wskazać, że są to świad-

czenia, do których prawo powstaje przy spełnieniu odmiennych przesłanek faktycz-

4

nych i należne na różnych podstawach prawnych. Nagroda jubileuszowa, w przeci-

wieństwie do odszkodowania z tytułu szkody na osobie, jest świadczeniem ze sto-

sunku pracy. Roszczenie o każde z nich podlega odmiennym rygorom dawności.

Nawet więc przyjmując, że postępowanie zakończone zaskarżonym wyrokiem fak-

tycznie zmierzało do uzyskania pośrednio świadczenia, o które powództwo zostało

prawomocnie oddalone, nie było ono nieważne.

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39312

KPC,

orzekł jak w sentencji.

========================================