I PKN 486/00

Wyrok z dnia 28 czerwca 2001 r.

I PKN 486/00

Nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego propozycja za-

trudnienia nauczycielki, nie posiadającej wyższego wykształcenia pedagogicz-

nego, powracającej do pracy po rocznym urlopie dla poratowania zdrowia, w

charakterze wychowawcy świetlicy z zachowaniem prawa do dotychczasowego

wynagrodzenia, przy zwiększonym do 26 godzin tygodniowo wymiarze czasu

pracy w sytuacji, gdy w szkole uległa znacznemu ograniczeniu liczba klas nau-

czania początkowego, zaś alternatywą tej propozycji byłoby przeniesienie nau-

czycielki w stan nieczynny.

Przewodniczący SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Sędziowie: SN Roman

Kuczyński (sprawozdawca), SA Kazimierz Josiak.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2001 r. w sprawie z po-

wództwa Janiny K. przeciwko Publicznej Szkole Podstawowej w Ś. o zapłatę, na

skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Zielonej Górze z dnia 14 marca 2000 r. [...]

o d d a l i ł kasację,

nie obciążył powódki kosztami postępowania kasacyjnego

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2000 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Świebodzi-

nie oddalił powództwo Janiny K. przeciwko pozwanej Publicznej Szkole Podstawowej

w Ś. o wynagrodzenie za pracę w godzinach ponadwymiarowych od 1 września 1997

r. do 31 grudnia 1999 r. Sąd Rejonowy ustalił, że powódka była zatrudniona w poz-

wanej szkole od 1 września 1986 r. na stanowisku nauczyciela nauczania początko-

wego, w okresie od 1 września 1996 r. do 1 września 1997 r. korzystała z rocznego

urlopu dla poratowania zdrowia. Ze względu na zmniejszenie liczby oddziałów obej-

mujących klasy I - III w roku szkolnym 1995/1996 z 15 do 9, w roku szkolnym

2

1996/1997 do 5, a w roku szkolnym 1997/1998 do 3, nie było możliwości zatrudnie-

nia powódki w tych klasach ani w klasie IV. Dyrektor szkoły nie chciał rozwiązywać z

powódką stosunku pracy ani przenosić jej w stan nieczynny, wobec czego stworzył

dla niej dodatkowe stanowisko wychowawcy świetlicy, na które powódka wyraziła

zgodę, także na rok szkolny 98/99 i 99/2000, ze świadomością, że wymiar godzin

wychowawcy wynosi nie 18, lecz 26 godzin tygodniowo. Nie było możliwe ponowne

przeniesienie powódki na stanowisko nauczyciela nauczania początkowego, gdyż

wszystkie etaty na tych stanowiskach są obsadzone nauczycielami z wyższym wy-

kształceniem pedagogicznym, podczas gdy powódka jest absolwentką Studium Wy-

chowania Przedszkolnego w S. i Studium Nauczycielskiego w ZG.

Wyrokiem z dnia 14 marca 2000 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Zielonej Górze oddalił apelację powódki od powyższego wyroku z

uzasadnieniem, iż świadczenie pracy przez powódkę przez okres 2 lat przed wnie-

sieniem pozwu na stanowisku wychowawcy świetlicy dowodzi, iż godziła się ona na

to stanowisko, wobec czego oświadczenie woli o zaakceptowaniu zmiany warunków

nie było dotknięte wadą.

Kasacja powódki zarzuca powyższemu wyrokowi naruszenie art. 8 KP przez

przyjęcie, że istniała bezwzględna konieczność przeniesienia powódki na inne sta-

nowisko i było to mniejsze zło niż przeniesienie jej w stan nieczynny, oraz naruszenie

art. 378 KPC przez pominięcie istotnych zarzutów i wniosków podniesionych w ape-

lacji.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Zarzut naruszenia art. 8 KP jest oczywiście bezzasadny. Nie może być

uznana za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego propozycja zatrudnienia

nauczycielki, nie posiadającej wyższego wykształcenia pedagogicznego, powracają-

cej do pracy po rocznym urlopie dla poratowania zdrowia, w charakterze wychowaw-

cy świetlicy z zachowaniem prawa do dotychczasowego wynagrodzenia, przy zwięk-

szonym do 26 godzin tygodniowo wymiarze czasu pracy, w sytuacji gdy w szkole

uległa znacznemu ograniczeniu liczba klas nauczania początkowego, a uczący w

nich nauczyciele spełniają wymagania pod względem wykształcenia, zaś alternatywą

takiej propozycji byłoby przeniesienie tej nauczycielki w stan nieczynny, a następnie

wygaśnięcie stosunku pracy (art. 20 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta

3

Nauczyciela jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 367 w brzmieniu obowiązują-

cym w dniu 1 września 1997 r.). Z protokołów rady pedagogicznej pozwanej Szkoły z

lat 1997 - 1999, w której powódka uczestniczyła, wynika, że ograniczenie liczby klas I

- III było rzeczywiste, doszło też do przeniesienia jednej z nauczycielek w stan nie-

czynny. Przebywanie w stanie nieczynnym przez okres 6 miesięcy powoduje wyga-

śnięcie z upływem tego okresu stosunku pracy, natomiast powódka pozostawała w

zatrudnieniu na stanowisku wychowawcy świetlicy przez lata 1997 - 2000, co było dla

niej bardziej korzystne, a zatem sam fakt wykonywania nowych obowiązków przez

długi okres dowodzi akceptacji takiego stanu rzeczy. Przedmiotem sporu w niniejszej

sprawie nie była zasadność przeniesienia powódki w stan nieczynny, przeto nie za-

chodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność, czy

nie było innej możliwości zatrudnienia powódki. Konieczność taka zachodziłaby

wówczas, gdyby powódka nie zgodziła się wykonywać obowiązków wychowawczyni

świetlicy i została przeniesiona w stan nieczynny, a następnie kwestionowała zasad-

ność takiej decyzji przed sądem pracy.

Zgoda na zmianę warunków pracy wyrażona jednoznacznie, czy też dorozu-

miana przez sam fakt świadczenia pracy na zmienionych warunkach pod względem

czasu pracy, nie może być odwołana po 3 latach od jej przejawienia ani nie może

uzasadniać żądania dodatkowego wynagrodzenia. Takie zaś żądanie zostało zgło-

szone w pozwie. Jednakże w świetle niewadliwych ustaleń faktycznych Sądu pierw-

szej instancji nie mogło ona zostać uwzględnione. Sąd drugiej instancji odniósł się do

zarzutów i wniosków apelacyjnych. Nierozpoznanie sprawy w rozumieniu art. 378 § 2

KPC oznacza zaniechanie przez sąd pierwszej instancji zbadania materialnej pod-

stawy żądania pozwu albo pominięcie merytorycznych zarzutów pozwanego (por.

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1998 r. II CKN 897/97 OSC 1999 r. nr

1, poz. 22). Zarówno wobec wyroku Sądu pierwszej instancji, jak i akceptującego go

wyroku Sądu drugiej instancji, a tylko od tego wyroku służy kasacja - zarzut narusze-

nia art. 378 KPC (w dodatku bez zastrzeżenia, o który paragraf tego przepisu chodzi)

jest bezzasadny. Nie może też stanowić skutecznej podstawy kasacji powtórzenie

zarzutów apelacyjnych.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych podstaw

do uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 39312

KPC orzekł jak w sentencji wyroku.

========================================